مربیگری پیلاتس و یوگا: مدرک فدراسیون، شرایط، هزینه و درآمد

مدرک‌های بین‌المللی با ساعت دوره سنجیده می‌شوند، نه با درجه. سه نمونه که در ایران بیشتر از بقیه اسمشان را می‌شنوی این‌هاست.

یوگا الاینس، RYT ۲۰۰

کسی می‌تواند خودش را RYT ۲۰۰ ثبت کند که یک دوره ۲۰۰ ساعته تربیت مربی را در مدرسه‌ای ثبت‌شده در یوگا الاینس تمام کرده باشد. همه ۲۰۰ ساعت باید از یک مدرسه باشد و نمی‌شود چند دوره را روی هم گذاشت. ساعت تدریس پیش از ثبت لازم نیست.

استاندارد مدرسه‌های ۲۰۰ ساعته از ۲۰۲۰ چهار بخش دارد: تکنیک و تمرین، آناتومی و فیزیولوژی با ۳۰ ساعت، فلسفه و تاریخ یوگا با ۳۰ ساعت و مهارت‌های حرفه‌ای با ۵۰ ساعت. مربی اصلی دوره باید ۱۵۰ ساعت از ۲۰۰ ساعت را خودش درس بدهد. دوره می‌تواند حضوری، از راه دور یا ترکیبی باشد، ولی دست کم ۱۵٪ ساعت‌ها باید زنده و هم‌زمان باشد.

بالانسد بادی، پیلاتس مت و ریفورمر

این مسیر از ماژول‌های ۱۶ ساعته ساخته شده: اصول حرکت، سه ماژول مت و سه ماژول ریفورمر. بعد ۲۰ جلسه تمرین شخصی مت، ۳۰ جلسه تمرین شخصی ریفورمر، ۴۵ ساعت مشاهده کلاس و ۱۲۵ ساعت تدریس تمرینی می‌آید و در پایان آزمون کتبی و عملی. جمع آن بدون آناتومی ۳۳۲ ساعت است و آناتومی باید پیش از آزمون گذرانده شود. مسیر فقط ریفورمر حدود ۲۱۴ ساعت است.

گواهی PMA

گواهی مربی پیلاتس انجمن PMA با آزمون کتبی یا شفاهی گرفته می‌شود، بیش از دو سال آموزش بعد از دیپلم می‌خواهد و هر ۲ سال باید با امتیاز آموزشی تمدید شود.

کارت فدراسیون هم نگهداری دارد: دروس تئوری ۳ سال اعتبار دارد و هر سال ۲۵ امتیاز دانش‌افزایی می‌خواهد. یوگا الاینس هم دانش‌افزایی هر ۳ سال و حق عضویت سالانه می‌خواهد. پس هر مدرکی بگیری، آموزش تمام نمی‌شود.

همه آگهی‌های گروه ورزش و تربیت بدنی یک سایت بزرگ کاریابی در مهر ۱۴۰۵ و آگهی‌هایی که با یوگا و پیلاتس پیدا شد خوانده شد. فقط ۸ آگهی از استودیوهای یوگا و پیلاتس بود و ۴ تایش مربی می‌خواست: دو آگهی مربی پیلاتس ریفورمر، یکی مربی یوگا و یکی مربی ورزش در یک استودیوی یوگا.

یعنی استودیوها مربی را بیشتر از راه شاگردان قدیمی، دوره‌های خودشان و آشنایی پیدا می‌کنند. بیشتر مربی‌ها با چند باشگاه، کلاس خصوصی، کلاس در شرکت‌ها یا کلاس آنلاین کار می‌کنند و درآمدشان به تعداد شاگرد بستگی دارد. در طبقه‌بندی رسمی مشاغل آمریکا هم کار پاره‌وقت و ساعت‌های عصر برای مربیان ورزش گروهی رایج است.

گزارش‌های معتبر حقوق، مربی یوگا و پیلاتس را جدا نمی‌شمارند و در گروه تربیت بدنی و تغذیه می‌آورند. میانه حقوق دریافتی خالص این گروه در تهران در پایان ۱۴۰۴، ۲۶ میلیون تومان در ماه بود و نیمی بین ۲۰ تا ۳۲ میلیون می‌گرفتند.

درآمد مربی پیلاتس بیشتر کلاسی است، نه ماهانه ثابت: سهمی از شهریه هر جلسه یا هر شاگرد. کلاس خصوصی و ریفورمر بیشتر از کلاس گروهی مت درمی‌آورد و مربی‌ای که شاگرد ثابت دارد یا استودیوی خودش را باز می‌کند، از این عدد خیلی بالاتر می‌رود. نرخ رسمی برای جلسه منتشر نمی‌شود.

حقوق درخواستی و پراکندگی

در همان گزارش، ۱۰٪ پایین این گروه ۱۵ میلیون تومان و ۱۰٪ بالا ۴۶ میلیون تومان دریافت کرده بودند. همین گروه برای ۱۴۰۵ میانه ۳۶ میلیون تومان درخواست کرده بود و نیمی بین ۲۹ تا ۴۷ میلیون خواسته بودند. عدد درخواستی خواسته خود افراد است، نه چیزی که بازار پرداخته است.

چون این گروه بدنسازی و تغذیه را هم در بر می‌گیرد، عدد آن برای یوگا و پیلاتس فقط یک تصویر کلی است. تنها عدد اختصاصی که در آگهی‌ها دیدیم، ۶۰ تا ۹۰ میلیون تومان برای کار پاره‌وقت در یک استودیوی ریفورمر در تهران بود؛ یک آگهی است و نمی‌شود آن را میانگین گرفت.

مرکز ملی بهداشت تکمیلی و یکپارچه آمریکا یوگا را برای آدم‌های سالم ورزشی ایمن می‌داند، به شرط اینکه درست و زیر نظر یک مربی واجد شرایط انجام شود. همان مرکز به زنان باردار توصیه می‌کند پیش از شروع با پزشک مشورت کنند و یوگای گرم انجام ندهند.

برای همین کار مربی فقط نشان دادن حرکت نیست: باید بداند کمردرد، دیسک، بارداری یا آسیب قبلی شاگرد کدام حرکت را خطرناک می‌کند و چطور حرکت را ساده‌تر کند. احیا و کمک‌های اولیه هم جزو دروس تئوری اجباری مربیگری است.

همان مرکز می‌گوید یاد گرفتن یوگا به تنهایی و بدون نظارت با خطر بیشتر همراه بوده است. شایع‌ترین آسیب‌ها کشیدگی و پیچ‌خوردگی است و آسیب جدی نادر است. برای زن باردار هم حرکت‌هایی که مدت طولانی بی‌حرکت ماندن یا دراز کشیدن به پشت دارد، توصیه نمی‌شود.

مربی سر کلاس چه می‌کند؟

طبقه‌بندی رسمی مشاغل آمریکا مربی یوگا را جزو مربیان ورزش گروهی می‌آورد و کارهای اصلی‌اش را این‌طور می‌شمارد:

• سنجیدن شاگرد: توان، نیاز و وضع بدنی هر نفر را می‌سنجد و برنامه مناسب می‌چیند.
• چیدن برنامه: حرکت‌ها را با توجه به توان و محدودیت شاگردها انتخاب می‌کند.
• دیدن و اصلاح: فرم حرکت را می‌بیند و اصلاح لازم را می‌گوید.
• حرکت جایگزین: برای سطح‌های مختلف در یک کلاس، نسخه ساده‌تر یا سخت‌تر می‌دهد.
• پیگیری پیشرفت: پیشرفت را دنبال می‌کند و برنامه را تغییر می‌دهد.

همان‌جا ۵۰٪ مربی‌ها گفته‌اند تقریبا همیشه سر پا هستند و ۶۲٪ گفته‌اند در کارشان آزادی تصمیم زیادی دارند.

مربی زن و مرد

معاون ورزش بانوان وزارت ورزش در آذر ۱۴۰۳ گفته بود مربی مرد برای تیم‌های بانوان فقط با مجوز لازم کار می‌کند و باشگاه‌ها در پیدا کردن مربی زن مشکل جدی دارند. این حرف درباره تیم‌هاست؛ قاعده‌ای که مربی استودیوهای بانوان را مشخص کند، پیدا نکردیم.