راهنمای شغل · آبان ۱۴۰۵

دوره رلیاژ: کار مهندس حفاظت و رله، ترتیب یادگیری و درآمد ۱۴۰۵

شغل
از گروه شغلی مهندسی برق قدرت · خانواده‌ی برق، الکترونیک و اتوماسیون
ورود به این مسیر معمولاً مدرک دانشگاهی مرتبط می‌خواهد (مهندسی برق (قدرت))؛ مهارت‌های تکمیلی‌اش را بیرون از دانشگاه هم می‌شود آموخت.

دوره رلیاژ برای کسی است که می‌خواهد مهندس حفاظت و رله شود؛ کسی که رله‌های حفاظتی پست، نیروگاه و کارخانه را تنظیم، تست و راه‌اندازی می‌کند. این صفحه می‌گوید این کار دقیقا چیست، چه کسانی استخدام می‌کنند، دوره‌ها چه فرقی دارند و درآمد آن در ۱۴۰۵ چقدر است.

۲۶
آگهی کار حفاظت و رله از ۱٬۴۲۱ آگهی برق، ۱۱ آبان ۱۴۰۵
۳۰ ساعت
استاندارد مهارت «تنظیم و تست رله‌های حفاظتی»، بازنگری ۱۴۰۳
۵۰ تا ۷۰ میلیون
میانه پیشنهاد ۹ آگهی حفاظت با رقم، آبان ۱۴۰۵

از کارشناس تست رله تا کسی که فلسفه حفاظت شبکه را می‌نویسد

دوره رلیاژ کجای این مسیر می‌نشیند؟

روی هر ایستگاه جاده بزن تا آن دوره را ببینی.

تازه نفسماهرسوپرحرفه‌ای
۱. تحلیل سیستم‌های قدرتتازه نفسصفحه‌ی کامل این دوره

کل این مسیر را کجا بخوانم؟

در حال بارگذاری…

فقط چند دوره را می‌خواهی؟ روی هر ایستگاه جاده بزن و «صفحه‌ی کامل این دوره» را باز کن؛ آموزشگاه‌های همان یک دوره آنجا هستند.

  1. ۱

    تازه‌نفس

    مبانی حفاظت سیستم قدرت، ترانس جریان و ولتاژ، نقشه‌خوانی حفاظت و کنترل و ایمنی کار در پست. در این سطح کنار یک کارشناس باتجربه برگه تست پر می‌کنی و سیم‌کشی تابلو را کنترل می‌کنی.

  2. ۲

    ماهر

    حفاظت دیستانس و دیفرانسیل، کار مستقل با دستگاه تست رله، نرم‌افزار چند سازنده رله دیجیتال، هماهنگی حفاظت و خواندن رکورد خطا. این سطح یک پست را از اول تا برق‌دار شدن خودش راه‌اندازی می‌کند.

  3. ۳

    سوپرحرفه‌ای

    پست‌های دیجیتال با IEC 61850، حفاظت شبکه‌ای که تولید پراکنده و نیروگاه خورشیدی دارد، تحلیل علت ریشه‌ای حادثه‌ها و نوشتن فلسفه حفاظت یک شبکه. سرپرستی تیم تست هم از همین سطح شروع می‌شود.

یک دوره رلیاژ خوب بیشتر سطح تازه‌نفس را کامل می‌کند و به سطح ماهر وارد می‌شود. استاندارد ۳۰ ساعته فنی و حرفه‌ای همان تنظیم و تست را می‌پوشاند و دوره‌های ویدئویی ۵۹ و ۱۱۰ ساعته نرم‌افزار سازنده‌ها را هم دارند. سطح ماهر بدون یکی دو سال کار در سایت به دست نمی‌آید؛ هیچ دوره‌ای جای راه‌اندازی چند پست واقعی را نمی‌گیرد.

برای کسی که هنوز دانشجوست، بهترین زمان گذراندن دوره رلیاژ سال آخر کارشناسی است: بعد از درس حفاظت و پیش از کارآموزی. کارآموزی در یک پیمانکار تست یا واحد حفاظت شرکت برق، ارزش همان دوره را چند برابر می‌کند.

مسیر دوره رلیاژ و آموزش رلیاژ در سه سطح، از مبانی حفاظت و ترانس جریان تا IEC 61850 و فلسفه حفاظت
سه سطح کار حفاظت و رله، آبان ۱۴۰۵

رلیاژ چیست؟ کاری که شبکه برق را برای لحظه خطا آماده می‌کند

رلیاژ اسمی است که در کارگاه و پست برق به کار حفاظت و رله می‌گویند. در هر پست، نیروگاه و کارخانه بزرگ، کنار هر ترانسفورماتور، خط، ژنراتور و موتور بزرگ یک رله حفاظتی نصب است. این رله جریان و ولتاژ را مدام اندازه می‌گیرد و اگر اتصال کوتاه، اضافه‌بار یا خطای زمین ببیند، در کسری از ثانیه به کلید قدرت فرمان قطع می‌دهد. کسی که رلیاژ کار می‌کند تصمیم می‌گیرد هر رله با چه عددی و بعد از چه زمانی عمل کند، آن را تنظیم و آزمایش می‌کند و بعد از هر حادثه می‌فهمد چرا رله درست یا اشتباه عمل کرده است.

کار در سه بخش خلاصه می‌شود. محاسبه و تنظیم: از روی نقشه تک‌خطی و جریان اتصال کوتاه، عدد هر رله را پیدا می‌کند تا نزدیک‌ترین کلید به خطا زودتر از بقیه قطع کند. تست و راه‌اندازی: با دستگاه تست رله، جریان و ولتاژ ساختگی به رله می‌دهد و می‌بیند در زمان درست فرمان می‌دهد یا نه. تحلیل حادثه: رکورد خطا را از حافظه رله بیرون می‌کشد و علت خاموشی را گزارش می‌کند.

رله حفاظتی با رله تابلو فرمان فرق دارد

در بیشتر آگهی‌های برق کلمه «رله» کنار کنتاکتور و بی‌متال آمده است؛ یعنی رله کوچک فرمان در تابلو ماشین‌آلات. رلیاژ با آن کار ندارد. رله حفاظتی یک دستگاه دیجیتال گران است که با ترانس جریان و ترانس ولتاژ به شبکه وصل می‌شود، ده‌ها فانکشن دارد و با نرم‌افزار سازنده تنظیم می‌شود. این فرق مهم است، چون کسی که تابلو فرمان بلد است هنوز رلیاژ بلد نیست.

رلیاژ به انگلیسی

در آگهی‌ها و کاتالوگ‌های انگلیسی این کار Protection Engineering یا Relay Setting and Testing نوشته می‌شود و عنوان شغل Protection Engineer یا Protection and Control Engineer است. مطالعه انتخاب عدد رله‌ها هم Protection Coordination نام دارد. در فارسی هر دو املای «رلیاژ» و «رولیاژ» دیده می‌شود.

رله حفاظتی چیست و کدام فانکشن‌ها را باید شناخت؟

رله حفاظتی دستگاهی است که خطا را از روی جریان، ولتاژ، فرکانس یا اختلاف دو سر یک تجهیز تشخیص می‌دهد و فرمان قطع می‌دهد. هر کار آن یک فانکشن است و هر فانکشن یک شماره استاندارد ANSI دارد. این شماره‌ها زبان مشترک نقشه‌ها و جدول تنظیمات است و اولین چیزی است که در هر دوره رلیاژ درس داده می‌شود:

مهم‌ترین فانکشن‌های رله حفاظتی و شماره ANSI آن‌ها
کد ANSIنام فانکشندر برابر چه چیزی محافظت می‌کندبیشتر کجا دیده می‌شود
۵۰ و ۵۱اضافه جریان لحظه‌ای و زمانیاتصال کوتاه و اضافه‌بارفیدرهای ۲۰ کیلوولت، موتور، ترانس
۵۰N و ۵۱Nاضافه جریان زمیناتصال یک فاز به زمینهمه فیدرها
۸۷Tدیفرانسیل ترانسفورماتورخطای داخل ترانسترانس‌های قدرت پست
۸۷Lدیفرانسیل طولی خطخطا روی خط بین دو پستخطوط انتقال کوتاه
۲۱دیستانس (امپدانسی)خطا روی خط بر اساس فاصلهخطوط ۶۳ کیلوولت و بالاتر
۶۷اضافه جریان جهت‌دارخطایی که جریانش از سمت خاصی می‌آیدشبکه حلقوی و دو تغذیه
۲۷ و ۵۹کاهش و افزایش ولتاژولتاژ خارج از حدباسبار، ژنراتور
۸۱فرکانسافت فرکانس و حذف بارپست‌ها و نیروگاه
۴۹ و ۴۶حرارتی و نامتعادلیداغ شدن و کار دوفاز موتورموتورهای فشار متوسط
۸۶رله قفل‌کنندهجلوگیری از وصل دوباره بعد از خطای جدیترانس و ژنراتور
یک رله دیجیتال امروزی چند فانکشن را با هم دارد؛ مثلا رله فیدر هم ۵۰ و ۵۱ دارد، هم ۵۰N و ۵۱N و هم وصل دوباره خودکار.

یک کار رلیاژ در پست ۶۳ به ۲۰ کیلوولت، از جدول تنظیمات تا برق‌دار شدن

بیشتر کار تازه‌واردها در راه‌اندازی پست است. ترتیب کار در یک پروژه معمولی این است:

  1. ۱

    خواندن نقشه و جدول تنظیمات

    پیش از رفتن به سایت

    نقشه تک‌خطی، نقشه‌های حفاظت و کنترل و جدولی را که طراح برای هر رله داده است می‌خواند و برای هر فیدر و ترانس برگه تست آماده می‌کند.

  2. ۲

    بازدید و وایرینگ

    روز اول و دوم

    سیم‌کشی تابلوی رله را با نقشه مقایسه می‌کند، جهت و نسبت ترانس جریان و ولتاژ را کنترل می‌کند و تغذیه DC تابلو را می‌بیند.

  3. ۳

    وارد کردن تنظیمات

    روزهای بعد

    با لپ‌تاپ و نرم‌افزار سازنده به رله وصل می‌شود، عددها را وارد می‌کند و ورودی و خروجی‌های رله را برای فرمان قطع و آلارم تعریف می‌کند.

  4. ۴

    آزمایش با دستگاه تست

    تست ثانویه

    دستگاه تست رله جریان و ولتاژ ساختگی به رله می‌دهد. زمان عمل هر فانکشن ثبت می‌شود و با منحنی طراحی مقایسه می‌شود. اگر یک عدد درست نباشد، همین‌جا پیدا می‌شود.

  5. ۵

    قطع واقعی کلید

    تست کامل مدار

    فرمان رله تا خود کلید قدرت برده می‌شود تا معلوم شود کلید واقعا باز می‌شود و پیام به اتاق فرمان و سامانه کنترل می‌رسد.

  6. ۶

    حضور هنگام وصل شبکه

    روز برق‌دار شدن

    هنگام برق‌دار شدن ترانس، جهت جریان و مقدارهای اندازه‌گیری‌شده رله کنترل می‌شود. دیفرانسیل ترانس باید پایدار بماند و عمل نکند.

  7. ۷

    گزارش و تحویل

    پایان کار

    برگه‌های تست، فایل تنظیمات نهایی و فهرست ایرادها تحویل کارفرما می‌شود. همین فایل‌ها بعدها در تحلیل هر حادثه به کار می‌آید.

کار در پست همیشه با مجوز کار و قطع برق انجام می‌شود. ایمنی کار در پست بخشی از آموزش رلیاژ است، نه یک درس جدا.

مهندس حفاظت و رله را چه کسانی استخدام می‌کنند؟

کار رلیاژ در شش جا پیدا می‌شود و هر کدام بخشی از کار را بیشتر می‌خواهد:

پیمانکاران تست و راه‌اندازی

شرکت‌هایی که پست و نیروگاه را پیش از تحویل آزمایش می‌کنند. بیشترین کار عملی همین‌جاست و سفر کاری زیاد دارد.

شرکت‌های برق منطقه‌ای و توزیع

واحد حفاظت و رله در این شرکت‌ها تنظیمات شبکه را نگه می‌دارد و خطاها را تحلیل می‌کند. ورود به آن‌ها معمولا با آزمون استخدامی است.

نیروگاه‌ها

حفاظت ژنراتور و ترانس واحد کار تخصصی است. در آگهی‌های امروز نیروگاه خورشیدی هم کنار نیروگاه حرارتی دیده می‌شود.

صنایع بزرگ با پست اختصاصی

فولاد، پتروشیمی، پالایشگاه و معدن پست برق خودشان را دارند و واحد برق آن‌ها رله‌ها را نگهداری و تست می‌کند.

مشاوران طراحی

مطالعه اتصال کوتاه و هماهنگی حفاظت با ETAP یا DIgSILENT در دفتر فنی انجام می‌شود. این بخش کمتر سفر و بیشتر محاسبه است.

تابلوسازان و نمایندگان رله

تابلوی فشار متوسط پیش از تحویل تست می‌شود و نماینده‌های سازندگان رله برای پشتیبانی فنی، کارشناس رلیاژ می‌خواهند.

استخدام رلیاژ: ۲۶ آگهی ۱۱ آبان ۱۴۰۵ چه می‌خواهند؟

همه ۱٬۴۲۱ آگهی فعال مهندسی برق یک سایت کاریابی بزرگ را در ۱۱ آبان ۱۴۰۵ خواندیم و آگهی‌هایی را جدا کردیم که کار حفاظت و رله می‌خواهند:

۲۶
آگهی با کار حفاظت و رله
از ۲۴ شرکت؛ حدود ۲ درصد آگهی‌های برق
۲
آگهی که «حفاظت» یا «رله» در عنوان دارد
بقیه با عنوان مهندس یا کارشناس برق
۱۰
آگهی مطالعه هماهنگی حفاظت
بیشتر برای طراح و سرپرست
۱۷
آگهی در استان تهران
۹ آگهی در شش استان دیگر

مهم‌ترین نتیجه این است که رلیاژ کمتر با اسم خودش آگهی می‌شود. وقتی کلمه «رلیاژ» را جست‌وجو کردیم فقط یک آگهی فعال پیدا شد. کار حفاظت بیشتر داخل شرح وظایف یک مهندس برق آمده است: «آشنایی با رله‌های حفاظتی»، «مطالعات هماهنگی حفاظتی»، «تنظیم و تست رله». فقط دو آگهی عنوان خود را کارشناس رله و حفاظت یا کارشناس پست و حفاظت گذاشته‌اند؛ یکی در خراسان رضوی و یکی در بوشهر.

کارفرماها: ۸ آگهی از شرکت‌های انرژی و نیروگاهی، ۶ آگهی از کارخانه‌ها، ۵ آگهی از نفت و گاز و پتروشیمی ۴ آگهی از شرکت‌های خدمات مهندسی و ۳ آگهی از بقیه بخش‌ها است. در ۱۱ آگهی نام یک سازنده رله یا مدل خاصی آمده است و در ۱۲ آگهی کار با ترانسفورماتور. AutoCAD در ۱۲ آگهی، ETAP در ۶ و DIgSILENT در ۶ آگهی خواسته شده است و ۱۱ آگهی انگلیسی فنی می‌خواهند.

شرط‌ها: هر ۲۶ آگهی مدرک مهندسی برق می‌خواهند و ۲۵ آگهی دست‌کم کارشناسی. ۱۳ آگهی سابقه را با عدد گفته‌اند: ۳ آگهی یک تا دو سال، ۵ آگهی سه تا پنج سال و ۵ آگهی شش سال یا بیشتر. هیچ‌کدام صریحا نیروی بدون سابقه نخواسته است. ۱۲ آگهی جنسیت را مهم نمی‌دانند، ۱۱ آگهی فقط آقا و ۳ آگهی ترجیحا آقا می‌خواهند. ۲۱ آگهی پایان خدمت یا معافیت را شرط کرده‌اند. ۹ آگهی رقم حقوق داده‌اند که در بخش درآمد آمده است.

معنای این عددها برای کسی که دوره رلیاژ می‌گذراند روشن است: آگهی آماده با عنوان «کارشناس رلیاژ» کم است. راه معمول ورود، استخدام به عنوان کارشناس برق در پیمانکار پست یا نیروگاه و گرفتن کار حفاظت در همان شرکت است.

استخدام رلیاژ و کار با رله حفاظتی: ۲۶ آگهی از ۱۴۲۱ آگهی برق، ۱۱ آبان ۱۴۰۵، به تفکیک کارفرما و مهارت
آگهی‌های فعال کار حفاظت و رله، سراسر ایران، ۱۱ آبان ۱۴۰۵

دوره رلیاژ: ویدئویی، کارگاه با دستگاه تست یا استاندارد فنی و حرفه‌ای؟

صفحه اول جست‌وجوی «دوره رلیاژ» پر از دوره است، اما این دوره‌ها سه نوع متفاوت‌اند. قیمت‌ها همان است که فروشنده در آبان ۱۴۰۵ اعلام کرده و زود عوض می‌شود:

مقایسه انواع دوره رلیاژ، آبان ۱۴۰۵
نوع دورهمدتهزینه اعلام‌شدهگواهیبه چه کسی می‌خورد
دوره ویدئویی جامع، پنج سازنده رله۱۱۰ ساعت۲۸٫۴۹ میلیون تومان؛ با تخفیف آبان ۱۷٫۹۹ میلیونگواهی آزمون آنلاین آموزشگاه؛ گواهی فنی و حرفه‌ای با آزمون حضوریکسی که وقت دارد و نرم‌افزار چند سازنده را می‌خواهد
دوره ویدئویی کوتاه‌تر۵۹ ساعت، ۱۱۳ جلسه۲۶ میلیون تومان؛ با تخفیف ۱۳ میلیونگواهی پایان دوره آموزشگاهشروع مفهومی و آشنایی با چند رله رایج
کارگاه حضوری روی رله واقعی۴ تا ۵ روزهر آموزشگاه جدا اعلام می‌کندگواهی آموزشگاهکسی که مبانی را می‌داند و دستگاه تست ندیده است
استاندارد «تنظیم و تست رله‌های حفاظتی»۳۰ ساعت (۱۰ نظری، ۲۰ عملی)در فهرست شهریه تهران ۱۴۰۵ ردیف نداردگواهی مهارت فنی و حرفه‌ایتکنسین با کاردانی برق یا مهندس تازه‌کار
درس حفاظت در کارشناسی برق قدرتیک ترمشهریه دانشگاهبخشی از مدرکپایه نظری؛ تنظیم و تست عملی ندارد
دوره خوب رلیاژ سه چیز دارد: کار با نرم‌افزار دست‌کم دو سازنده رله، تست واقعی با دستگاه تست و تمرین روی جدول تنظیمات یک پست واقعی. ویدئو به‌تنهایی جای دست زدن به دستگاه تست را نمی‌گیرد.

آموزش رلیاژ به چه ترتیبی؟ هفت قدم از مدار تا تحلیل حادثه

ترتیب یادگیری از خود دوره مهم‌تر است. کسی که از نرم‌افزار رله شروع کند، عددها را وارد می‌کند بی‌آنکه بداند چرا. این ترتیب از درس‌های پایه شروع می‌شود:

  1. ۱

    اتصال کوتاه و نقشه تک‌خطی

    بدون فهم جریان اتصال کوتاه هیچ عددی معنا ندارد. اول باید بتوانی نقشه تک‌خطی یک پست را بخوانی و جریان خطا را در هر نقطه حدودی حساب کنی.

  2. ۲

    ترانس جریان و ترانس ولتاژ

    رله شبکه را فقط از راه این دو ترانس می‌بیند. نسبت، کلاس دقت، اشباع و جهت سیم‌بندی آن‌ها بیشتر اشتباه‌های راه‌اندازی را می‌سازد.

  3. ۳

    فانکشن‌های اصلی

    اضافه جریان و زمین، دیفرانسیل ترانس، دیستانس و جهت‌دار. برای هر کدام بدان چه خطایی را می‌بیند و چه چیزی باعث عمل اشتباهش می‌شود.

  4. ۴

    نقشه‌خوانی حفاظت و کنترل

    مدار فرمان قطع، تغذیه DC، رله قفل‌کننده و اینترلاک‌ها را روی نقشه واقعی دنبال کن. در کار سایت بیشتر وقت صرف همین نقشه‌ها می‌شود.

  5. ۵

    نرم‌افزار دو سازنده رله

    رله‌های پست‌های ایران از چند سازنده خارجی و داخلی‌اند. کار با نرم‌افزار دو سازنده کافی است تا منطق بقیه را هم زود یاد بگیری.

  6. ۶

    تست با دستگاه تست رله

    تزریق جریان، رسم منحنی زمان و جریان و ثبت نتیجه. این قدم را فقط با دستگاه واقعی و زیر نظر کسی که در سایت کار کرده می‌شود یاد گرفت.

  7. ۷

    هماهنگی حفاظت و تحلیل رکورد خطا

    در آخر انتخاب عدد رله‌ها با ETAP یا DIgSILENT و خواندن رکورد خطا از حافظه رله. این دو کار مهندس باتجربه را از کارشناس تست جدا می‌کند.

برای قدم‌های یک تا سه درس‌های دانشگاه و کتاب‌های حفاظت کافی است. پول دوره را بیشتر برای قدم‌های پنج و شش بگذار.

درآمد مهندس حفاظت و رله در ۱۴۰۵

حقوق در ایران
۲۶ تا ۴۲ میلیون تومان

ماهانه و خالص، تهران، مهندسان برق، سطح کارشناس، ۱۴۰۴. این عدد مربوط به کلِ گروه مهندسی برق قدرت است، نه یک عنوان شغلی خاص.

حقوق در خارج از کشور
آمریکا
۱۲۰,۶۳۰ دلار آمریکا
۹۲,۸۳۰ تا ۱۵۲,۹۵۰
کانادا
۱۰۵,۳۹۳ دلار کانادا
۶۹,۹۹۲ تا ۱۶۴,۷۹۸

سالانه و ناخالص، عددِ میانه و بازه‌ی نیمه‌ی میانیِ بازار. شغلِ متناظر: Electrical Engineers. منبع: اداره‌ی آمار کار آمریکا (۲۰۲۵) و Job Bank کانادا (۲۰۲۵).

حقوق ماهانه، میلیون تومان؛ گروه مهندسی برق در گزارش حقوق ۱۴۰۵ و آگهی‌های کار حفاظت
سطح و شهردریافتی پایان ۱۴۰۴ (خالص، میانه)درخواستی ۱۴۰۵ (خالص، میانه)پیشنهاد آگهی‌های حفاظت، آبان ۱۴۰۵
کارشناس، تهران۳۴ (نیمه میانی ۲۶ تا ۴۲)۴۸۶ آگهی کارشناس و تکنسین: میانه ۵۰ تا ۶۵
کارشناس ارشد، تهران۴۵۶۸رقم جدا ندارد
مدیر و سرپرست، تهران۶۱۸۸۳ آگهی: ۶۰ تا ۸۰، ۷۵ تا ۸۰ و ۷۰ تا ۸۰
کارشناس، کلان‌شهرها۲۸رقم جدا نیاوردیمرقم جدا ندارد
کارشناس، شهرهای کوچک۳۱رقم جدا نیاوردیمرقم جدا ندارد
حداقل حقوق قانونی ۱۴۰۵ برای کارگر مجرد حدود ۲۱٫۸ میلیون تومان ناخالص در ماه است. عددهای جدول خالص‌اند و در آگهی‌ها خالص یا ناخالص بودن رقم گفته نشده است.

گزارش حقوق ۱۴۰۵ گروه جدایی برای حفاظت و رله ندارد. نزدیک‌ترین گروه که همین نوع کار را دارد «مهندسی برق» است که همه شاخه‌های برق را با هم آورده است. برای همین عددهای ستون دوم و سوم حقوق یک مهندس برق در همان سطح و شهر است، نه حقوق خاص رلیاژ. دریافتی میانه یک کارشناس برق در تهران در پایان ۱۴۰۴ حدود ۳۴ میلیون تومان خالص بوده است و همین افراد برای ۱۴۰۵ میانه ۴۸ میلیون را درخواست کرده‌اند.

از ۲۶ آگهی کار حفاظت ۹ آگهی رقم داده‌اند و میانه آن‌ها ۵۰ تا ۷۰ میلیون تومان است. ۶ آگهی کارشناس و تکنسین بازه‌های ۵۰ تا ۷۰، ۳۵ تا ۴۰، ۵۰ تا ۱۰۰، ۵۰ تا ۷۰، ۴۰ تا ۴۵ و ۵۰ تا ۶۰ را نوشته‌اند. این عددها بالاتر از دریافتی میانه گروه است، اما نمونه کوچک است و بیشتر آگهی‌ها سابقه سه سال یا بیشتر می‌خواهند.

چه چیزی درآمد رلیاژ را بالا می‌برد؟

  • کار در سایت و سفر: پیمانکاران تست و راه‌اندازی معمولا برای روزهای ماموریت حق ماموریت جدا می‌پردازند.
  • کار با ولتاژ بالاتر: تست خط و پست ۶۳ کیلوولت و بالاتر کار کمیاب‌تری از فیدر ۲۰ کیلوولت است.
  • مطالعه هماهنگی حفاظت: کسی که جدول تنظیمات را خودش می‌سازد، نه فقط وارد می‌کند، در سطح طراح و سرپرست حقوق می‌گیرد.
  • انگلیسی فنی: کاتالوگ رله‌ها و استانداردها انگلیسی‌اند و پروژه‌های همکاری با شرکت خارجی آن را شرط می‌کنند.
درآمد مهندس حفاظت و رله: دریافتی و درخواستی گروه مهندسی برق در تهران و پیشنهاد آگهی‌های رلیاژ، آبان ۱۴۰۵
میلیون تومان در ماه؛ گزارش حقوق ۱۴۰۵ و آگهی‌های ۱۱ آبان ۱۴۰۵

درآمد این کار در آمریکا و کانادا

در آمار رسمی آمریکا مهندس حفاظت جدا نیامده و جزو مهندسان برق است. میانه درآمد سالانه مهندسان برق در آمریکا در مه ۲۰۲۵ حدود ۱۲۰٬۶۳۰ دلار ناخالص بوده و نیمه میانی ۹۲٬۸۳۰ تا ۱۵۲٬۹۵۰ دلار است. در کانادا میانه سالانه مهندسان برق و الکترونیک حدود ۱۰۵٬۳۹۳ دلار کانادا ناخالص است و از ۶۹٬۹۹۲ تا ۱۶۴٬۷۹۸ دلار کانادا متغیر است. کار مهندسی در هر دو کشور به پروانه مهندسی همان کشور نیاز دارد.

برای آموزشگاه‌ها

دوره رلیاژ یا کارگاه تست رله برگزار می‌کنید؟

اگر آموزشگاه شما دوره حفاظت و رله، کارگاه کار با دستگاه تست یا آموزش نرم‌افزار رله‌های دیجیتال دارد، می‌توانید آن را در راه تا کار کنار همین مسیر شغلی معرفی کنید.

  • ثبت‌نام با شماره موبایل و مشخصات آموزشگاه
  • بررسی درخواست توسط تیم راه تا کار
  • صفحه آموزشگاه و ثبت دوره‌ها بعد از تایید
  • بررسی هر دوره پیش از نمایش
درخواست همکاری آموزشگاه

ثبت دوره پس از تایید آموزشگاه انجام می‌شود.

رلیاژ برای چه کسی کار مناسبی است؟

این کار به تو نزدیک است اگر

  • از پیدا کردن علت یک خطا با عدد و منحنی لذت می‌بری
  • دقت در جزئیات برایت عادی است و یک عدد اشتباه را رها نمی‌کنی
  • کار در سایت و پست را به پشت میز بودن تمام‌وقت ترجیح می‌دهی
  • حوصله خواندن کاتالوگ و نقشه‌های طولانی را داری
  • با کار زیر فشار زمان روز برق‌دار شدن کنار می‌آیی

ممکن است سختت باشد اگر

  • نمی‌خواهی هفته‌ها برای پروژه در شهر دیگری باشی
  • کار تکراری تست و پر کردن برگه حوصله‌ات را سر می‌برد
  • از مسئولیت یک تصمیم که می‌تواند شبکه را خاموش کند نگرانی
  • انتظار داری با یک دوره کوتاه زود به حقوق بالا برسی

این شغل در یک نگاه

کار با آدم‌ها۳۵٪
کار با دست و ابزار۷۰٪
تحرک و کار بدنی۴۵٪
شیفت عصر و شب۳۵٪
نظم و کار روتین۶۵٪
خلاقیت۳۵٪

تست راه تا کار نشان می‌دهد کار فنی دقیق و میدانی با ترجیح‌های تو چقدر جور است؛ تست راهنماست و توانایی تو را نمی‌سنجد.

شروع تست

پرسش‌های رایج درباره رلیاژ و کار حفاظت و رله

رلیاژ یا رولیاژ، کدام درست است؟

هر دو املا در کارگاه و آگهی‌ها دیده می‌شود و هر دو همان کار حفاظت و رله را می‌گویند. در جست‌وجو «رلیاژ» رایج‌تر است.

رشته‌ام برق قدرت نیست؛ می‌توانم رلیاژ یاد بگیرم؟

با کارشناسی برق در گرایش دیگر بله، به شرط آنکه درس‌های سیستم قدرت و اتصال کوتاه را جبران کنی. هر ۲۶ آگهی آبان ۱۴۰۵ مدرک مهندسی برق خواسته‌اند، پس رشته غیر برق راه سخت‌تری دارد.

با کاردانی برق یا به عنوان تکنسین هم می‌شود وارد این کار شد؟

بله، در سطح تست و راه‌اندازی. استاندارد «تنظیم و تست رله‌های حفاظتی» برای ورود، کاردانی برق را کافی می‌داند. اما ۲۵ آگهی از ۲۶ آگهی کار حفاظت کارشناسی خواسته‌اند و تنظیم و مطالعه با مهندس است.

یک دوره ویدئویی رلیاژ برای استخدام کافی است؟

برای فهم مفاهیم و نرم‌افزار رله‌ها کمک می‌کند، اما کارفرما سابقه کار با دستگاه تست را می‌پرسد. بهتر است بعد از دوره ویدئویی یک کارگاه حضوری یا کارآموزی در پیمانکار تست را هم بگذرانی.

گواهی فنی و حرفه‌ای رلیاژ چه اعتباری دارد؟

گواهی مهارت رسمی کشور است و نشان می‌دهد آزمون عملی تنظیم و تست را گذرانده‌ای. جای سابقه کار را نمی‌گیرد، اما در رزومه یک تازه‌کار دیده می‌شود.

دستگاه تست رله چیست؟

دستگاهی که جریان و ولتاژ ساختگی سه‌فاز تولید می‌کند تا رفتار رله در خطا را بدون خطای واقعی آزمایش کنند. چند سازنده خارجی و ایرانی دارد و کار با آن مهم‌ترین مهارت عملی رلیاژ است.

رلیاژ پست برق با رلیاژ کارخانه چه فرقی دارد؟

در پست کار روی خط و ترانس قدرت و ولتاژهای ۲۰ تا ۴۰۰ کیلوولت است و دیستانس و دیفرانسیل زیاد دیده می‌شود. در کارخانه بیشتر حفاظت فیدر و موتورهای فشار متوسط است و کار به تعمیرات واحد برق نزدیک‌تر است.

خانم‌ها هم در رلیاژ کار می‌کنند؟

بله. در ۱۲ آگهی از ۲۶ آگهی آبان ۱۴۰۵ جنسیت مهم نبوده است. کارهای دفتری مثل مطالعه هماهنگی حفاظت و تحلیل رکورد خطا سفر کمتری دارند؛ تست در سایت سفر بیشتری می‌خواهد.

برای کار رلیاژ پروانه نظام مهندسی لازم است؟

برای کار در پست، نیروگاه و پیمانکار تست معمولا نه؛ کارفرما مدرک و سابقه را می‌خواهد. پروانه «تاسیسات برقی» نظام مهندسی برای طراحی و نظارت برق ساختمان است، نه برای تست رله.

از شروع دوره تا اولین کار چقدر طول می‌کشد؟

یک دوره ۱۱۰ ساعته با روزی دو ساعت حدود سه ماه وقت می‌گیرد. پیدا کردن کار به سابقه و شهر بستگی دارد. آگهی‌های امروز بیشتر سه تا پنج سال سابقه می‌خواهند، پس سال اول را برای کار کنار یک تیم تست حساب کن.

پیش از خرید دوره رلیاژ، تست بده

تست شخصیت و علاقه راه تا کار نشان می‌دهد کار دقیق، میدانی و پروژه‌ای چقدر به ترجیح‌های تو نزدیک است. نتیجه راهنماست و قول کار یا درآمد نمی‌دهد.

شروع تست

سوالی درباره مهندس حفاظت و رله دارید؟

سوالتان را بپرسید. جواب را همین‌جا می‌نویسیم تا به کار بقیه هم بیاید.