مهندس برق قدرت: کجا کار می‌کند، حقوق ۱۴۰۵ و راه استخدام بدون سابقه

شمار آگهی‌هایی که هر نرم‌افزار را نام برده بودند، از ۳۸۵ آگهی: Excel در ۱۲۶ آگهی، AutoCAD در ۱۲۳، PLC در ۵۸، EPLAN در ۴۳، ETAP در ۲۹ و PVsyst در ۲۵ آگهی. DIgSILENT در ۱۶ آگهی و Revit در ۱۶ آگهی آمده بود. تابلو برق در ۱۴۹ آگهی، ترانسفورماتور در ۳۸ و ژنراتور یا الکتروموتور در ۴۱ آگهی نام برده شده بود. ۴۵ آگهی زبان انگلیسی و ۶۵ آگهی ایمنی را هم خواسته بودند.

نتیجه ساده است: AutoCAD و Excel پایه همه کارهاست. بعد از آن، انتخاب نرم‌افزار به مسیرتان بستگی دارد. کسی که به شرکت‌های برق و مشاور فکر می‌کند ETAP و DIgSILENT یاد بگیرد، کسی که به کارخانه فکر می‌کند PLC و EPLAN، و کسی که به بازار تازه خورشیدی فکر می‌کند PVsyst.

مهندس برق کسی است که با مدرک مهندسی برق کار فنی برق را طراحی، اجرا، نظارت یا نگهداری می‌کند. این عنوان در ایران چند شاخه دارد: قدرت، الکترونیک، کنترل و مخابرات. مهندس برق قدرت شاخه‌ای است که با ولتاژ و جریان زیاد سروکار دارد؛ یعنی با برقی که در نیروگاه تولید می‌شود، با خط انتقال به شهرها می‌رسد، در پست برق ولتاژش پایین می‌آید و آخر سر موتور یک کارخانه یا آسانسور یک ساختمان را می‌چرخاند.

کار روزانه او بیشتر عدد و نقشه و تجهیز است تا قطعه کوچک. حساب می‌کند یک کارخانه چقدر بار دارد و چه ترانسی می‌خواهد، کابل و کلید و رله را انتخاب می‌کند، نقشه تک‌خطی می‌کشد، روی کار پیمانکار نظارت می‌کند و وقتی تجهیز نصب شد، آن را آزمایش و راه‌اندازی می‌کند. در واحد نگهداری هم خرابی تابلو و موتور و ژنراتور را پیدا می‌کند و برنامه سرویس دوره‌ای می‌نویسد.

مهندس برق قدرت به انگلیسی

در آگهی‌های انگلیسی‌زبان این شغل بیشتر Electrical Engineer یا Power Engineer نوشته می‌شود و کسی که روی مطالعه شبکه کار می‌کند Power Systems Engineer. در آگهی‌های ایرانی هم همین عنوان‌ها کنار «مهندس برق» و «کارشناس برق قدرت» دیده می‌شوند.

فرق مهندس برق قدرت با تکنسین و برقکار

تکنسین و برقکار کار را با دست اجرا می‌کنند: سیم‌کشی، بستن تابلو، تعمیر موتور. مهندس برق قدرت تصمیم فنی می‌گیرد و امضا می‌کند: اینکه چه تجهیزی، با چه اندازه‌ای و طبق کدام استاندارد نصب شود. در عمل این دو کنار هم کار می‌کنند و مهندس تازه‌کار باید زبان کارگاه را هم بلد باشد.

روز ۱ آبان ۱۴۰۵ همه آگهی‌های فعال دسته مهندسی برق یک سایت بزرگ کاریابی، به‌اضافه آگهی‌هایی که با جستجوی «مهندس برق قدرت» و «کارشناس برق قدرت» پیدا شد، جمع شد: ۱٬۴۸۷ آگهی. عنوان‌ها یکی‌یکی خوانده شد. تکنسین، برقکار، نقشه‌کش، الکترونیک، ابزار دقیق، فروش و خرید کنار گذاشته شد و ۳۸۵ آگهی در سطح مهندس و کارشناس ماند. کلمه «قدرت» در عنوان ۷۳ آگهی بود؛ بقیه فقط «مهندس برق» یا «کارشناس برق» نوشته بودند ولی متنشان کار قدرت بود.

کارفرماها از چه صنعتی‌اند؟

۱۲۷ آگهی از کارخانه و صنعت تولیدی بود، ۷۲ آگهی از خدمات مهندسی و مشاور، ۶۴ آگهی از انرژی و نیروگاه، ۲۶ آگهی از پیمانکاران، ۲۵ آگهی از نفت، گاز و پتروشیمی، ۱۲ آگهی از دارو و ۱۱ آگهی از ساختمان. ۴۸ آگهی هم از صنایع دیگر بود. بیرون از تهران، البرز ۲۳، اصفهان ۲۰، مازندران ۱۸ و خراسان رضوی ۱۷ آگهی داشتند. بوشهر ۷ و هرمزگان ۶ آگهی داشتند؛ کار در عسلویه و بندرها معمولا در همین دو استان ثبت می‌شود.

شرط‌های آگهی‌ها

• مدرک: ۳۸۰ آگهی کارشناسی را نام برده بودند و فقط ۳۳ آگهی کارشناسی ارشد؛ ۱۷ آگهی کاردانی را هم قبول می‌کرد.
• سن: ۲۶۷ آگهی سقف سن داشتند و میانه این سقف ۴۰ سال بود. ۸۰ آگهی سقف ۳۵ سال یا کمتر گذاشته بودند.
• جنسیت: ۱۸۲ آگهی فقط آقا، ۴۸ آگهی ترجیحا آقا، ۱۴۸ آگهی بدون شرط، ۴ آگهی ترجیحا خانم و ۳ آگهی فقط خانم. کار سایت و کارگاه بیشتر آگهی‌های «فقط آقا» را می‌سازد؛ دفتر فنی و طراحی بازتر است.
• مزایا: ۲۴۴ آگهی بیمه درمان تکمیلی، ۱۶۸ آگهی ناهار، ۱۴۶ آگهی پاداش، ۱۴۴ آگهی وام و ۱۰۰ آگهی سرویس رفت‌وآمد داشتند. ۶۵ آگهی کمک‌هزینه دوره آموزشی هم می‌دادند.
• نوع کار: ۳۶۸ آگهی تمام‌وقت بود و فقط ۲ آگهی دورکاری. ۴۵ آگهی سفر کاری را مشخص کرده بودند.

بر پایه گزارش‌های معتبر حقوق که مهر ۱۴۰۵ منتشر شد، ۱٬۵۸۴ مهندس برق در همه گرایش‌ها حقوق خود را گفته بودند. این گروه قدرت را از الکترونیک و کنترل جدا نکرده است؛ پس عددها حقوق مهندس برق به‌طور کلی است، نه فقط قدرت. در تهران، کارشناس میانه ۳۴ میلیون تومان در ماه گرفته، کارشناس ارشد ۴۵ و مدیر ۶۱ میلیون. بیرون از تهران فاصله کمتر از چیزی است که انتظار می‌رود: کارشناس در کلان‌شهرها ۲۸ و در شهرهای کوچک ۳۱ میلیون گرفته است.

عدد درخواستی چیزی است که همین مهندسان برای کار بعدی خود خواسته بودند، نه چیزی که گرفته‌اند. کارشناس تهرانی برای ۱۴۰۵ میانه ۴۸ میلیون خواسته بود، کارشناس ارشد ۶۸ و مدیر ۸۸ میلیون.

آگهی‌ها چقدر پیشنهاد می‌دهند؟

از ۳۸۵ آگهی ۱ آبان ۱۴۰۵، ۱۴۴ آگهی بازه حقوق نوشته بودند و ۲۴۱ آگهی نه. میانه کف بازه ۴۰ و میانه سقف آن ۵۵ میلیون تومان بود. آگهی‌های تهران ۴۰ تا ۶۰ و آگهی‌های استان‌های دیگر ۳۷ تا ۵۰ میلیون پیشنهاد داده بودند. مدیران و سرپرستان ۶۰ تا ۸۰ میلیون، آگهی‌های نیروگاه، پست و خط ۵۰ تا ۷۰ و آگهی‌های ساختمان ۴۰ تا ۵۰ میلیون.

درآمد مهندس برق با سابقه چطور بالا می‌رود؟

آگهی‌هایی که هم سابقه و هم حقوق نوشته بودند، پله‌ها را نشان می‌دهند: آگهی‌های بدون سابقه ۲۷٫۵ تا ۴۰ میلیون، یک تا دو سال سابقه ۳۰ تا ۴۵، سه تا پنج سال ۴۲ تا ۶۰ و شش سال به بالا ۵۰ تا ۸۰ میلیون تومان. تعداد این آگهی‌ها کم است (۶، ۱۷، ۲۹ و ۹ آگهی)، پس آن‌ها را جهت حرکت بدانید، نه نرخ قطعی. چیزهایی که بیشتر از سابقه حقوق را جابه‌جا می‌کنند: کار در سایت و نیروگاه دور از شهر، شیفت و ماموریت، تسلط بر نرم‌افزار مطالعه شبکه و قبول مسئولیت سرپرستی.

حقوق مهندس برق در پالایشگاه، شرکت نفت و عسلویه از پرجستجوترین سوال‌هاست. آگهی‌های نفت، گاز و پتروشیمی ۲۵ آگهی بودند و بیشترشان عدد ننوشته بودند؛ برای این صنعت عددی که قابل اتکا باشد نداریم و حدس هم نمی‌زنیم.

بیشتر آگهی‌ها سابقه می‌خواهند، ولی نه همه. از ۳۸۵ آگهی، ۲۴ آگهی صریح نوشته بودند که فارغ‌التحصیل، کارآموز یا کسی بدون سابقه را می‌پذیرند و ۱۲ آگهی کارآموزی بود. ۴۴ آگهی یک تا دو سال سابقه خواسته بودند، ۷۸ آگهی سه تا پنج سال و ۲۸ آگهی شش سال یا بیشتر. ۲۱۱ آگهی هم عددی برای سابقه ننوشته بودند؛ در این آگهی‌ها مصاحبه تعیین می‌کند.

چهار در ورودی برای کار اول

• آزمون استخدامی شرکت‌های برق: شرکت‌های توزیع نیروی برق در آزمون آذر ۱۴۰۴ برای ۱٬۰۳۱ نفر آگهی دادند؛ آزمون ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ برگزار شد و سقف سن مشاغل کارشناسی ۳۵ سال بود. این آزمون‌ها سابقه نمی‌خواهند ولی رقابتی‌اند و هر سال برگزار نمی‌شوند. تا پایان مهر ۱۴۰۵ آگهی دوره تازه‌ای منتشر نشده بود.
• دفتر فنی و نقشه: مهندس تازه‌کار با AutoCAD و Excel در دفتر فنی پیمانکار یا مشاور شروع می‌کند: مقادیر، نقشه‌های اجرایی و صورت‌وضعیت.
• ناظر کارگاهی: پیمانکاران پروژه‌های خورشیدی و صنعتی ناظر جوان برق برای سایت می‌خواهند؛ کاری سخت با ماموریت، ولی سریع‌ترین راه یاد گرفتن.
• نگهداری و تعمیرات کارخانه: کارخانه‌ها بزرگ‌ترین کارفرما بودند. کارشناس برق نت در شیفت یا روزکار، پیش از هر چیز تابلو و موتور را یاد می‌گیرد.

سربازی و سن

۲۵۱ آگهی کارت پایان خدمت یا معافیت خواسته بودند. پس برای آقایان، کار اول معمولا بعد از سربازی شروع می‌شود. میانه کف سن آگهی‌ها ۲۵ سال بود و ۹ آگهی سقف ۳۰ سال یا کمتر داشتند؛ یعنی دیر شروع کردن در این بازار مانع جدی نیست.

کارآموزی را جدی بگیرید

کارآموزی دوره کارشناسی، پروژه پایانی روی یک مسئله واقعی شبکه یا کارخانه و یک نرم‌افزار که واقعا بلد باشید، رزومه بدون سابقه را از بقیه جدا می‌کند. در مصاحبه معمولا نقشه تک‌خطی جلوی شما می‌گذارند و می‌پرسند هر تجهیز چه کاری می‌کند.