رشته اقتصاد: شغل‌ها، درآمد و بازار کار
گروه شغلیرشته اقتصاد، یا علوم اقتصادی، یاد می‌دهد قیمت، تورم، تولید و تصمیم‌های مالی آدم‌ها و دولت‌ها چطور کار می‌کند و این را با داده و ریاضی می‌سنجد. در کنکور ۱۴۰۵ هر سه گروه ریاضی، تجربی و انسانی می‌توانستند آن را انتخاب کنند. در آگهیهای مهر ۱۴۰۵ بیشتر کارها برای اقتصادخوانده‌ها مالی و تحلیلی بود و عنوان «اقتصادی» کم دیده می‌شد.
تست راه تا کار نشان می‌دهد کار با عدد، داده و تحلیل چقدر با علاقه‌هایت جور است.
رشته اقتصاد چیست؟ علوم اقتصادی به زبان ساده
اقتصاد علم انتخاب با منابع محدود است: آدم‌ها، شرکت‌ها و دولت با پول و وقت و منابع محدود چه تصمیمی می‌گیرند و نتیجه‌اش در قیمت، تورم، بیکاری و رشد چه میشود. اقتصاد خرد بازار و رفتار خریدار و فروشنده را بررسی می‌کند و اقتصاد کلان تورم، نرخ ارز، بودجه دولت و رشد اقتصادی را.
رشته دانشگاهی اقتصاد با درس اقتصاد دبیرستان فرق دارد. کارشناسی آن ۱۴۰ واحد است، معمولا در چهار سال، و بخشی از آن ریاضی، آمار و اقتصادسنجی است؛ یعنی ساختن مدل و آزمودن آن با داده.
رشته علوم اقتصادی چیست و چه گرایش‌هایی دارد؟
در دفترچه کنکور نام رشته «اقتصاد» است و برنامه درسی آن «علوم اقتصادی». از برنامه مصوب ۱۳۹۶، کارشناسی گرایش ندارد: شش گرایش قدیمی مثل اقتصاد نظری، اقتصاد بازرگانی و پول و بانکداری در یک برنامه ادغام شدند. خود برنامه دلیلش را گفته است: آگهیهای استخدام جز در موارد بسیار نادر روی گرایش تاکید ندارند.
گرایش را در کارشناسی ارشد انتخاب می‌کنی. در کنکور ارشد ۱۴۰۵ رشته علوم اقتصادی ۱۶ گرایش داشت، از جمله اقتصاد نظری، اقتصاد انرژی، اقتصاد مالی، توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، اقتصاد شهری، اقتصاد محیط زیست، اقتصاد مسکن و بانکداری اسلامی.
تحلیلگر اقتصادی چه کار می‌کند؟
این گروه یک شغل دارد که مستقیم به مدرک اقتصاد تکیه می‌کند. کارهای مالی که اقتصادخوانده‌ها هم به آن‌ها می‌روند گروه‌های جدای خودشان را دارند و در بخش بازار کار آمده‌اند.
تحلیلگر اقتصادی
داده‌های تورم، قیمت، بازار و صنعت را جمع و تحلیل می‌کند، پیش‌بینی می‌سازد و گزارش می‌نویسد؛ در بانک، شرکت سرمایه‌گذاری، مرکز پژوهشی یا واحد برنامه‌ریزی شرکت‌ها. مسیر دوره‌هایش از اکسل و اقتصادسنجی تا Python جلو می‌رود.
تازه نفس: ۶ دورهماهر: ۵ دورهسوپرحرفه‌ای: ۵ دوره
پردرآمدترین شغل رشته اقتصاد کدام است؟ درآمد در ۱۴۰۵
ماهانه و خالص، تهران، سطح کارشناس، گروه تحلیل و برنامه‌ریزی، ۱۴۰۴. این عدد مربوط به کلِ گروه تحلیل اقتصادی است، نه یک عنوان شغلی خاص.
سالانه و ناخالص، عددِ میانه. میانه‌ی ۱ شغلِ این گروه. منبع: اداره‌ی آمار کار آمریکا (۲۰۲۵) و Job Bank کانادا (۲۰۲۵).
| گروه و سطح | دریافتی پایان ۱۴۰۴ | درخواستی ۱۴۰۵ |
|---|---|---|
| تهران، کارشناس | ۳۳ (۲۴ تا ۴۰) | ۴۷ (۳۴ تا ۶۰) |
| تهران، کارشناس ارشد | ۴۶ (۳۷ تا ۵۹) | ۶۶ (۵۳ تا ۸۶) |
| تهران، مدیر | ۷۱ (۵۱ تا ۹۱) | ۱۰۴ (۷۹ تا ۱۴۳) |
| کلان‌شهرهای دیگر، کارشناس | ۲۸ (۲۱ تا ۳۶) | ۴۰ (۳۱ تا ۵۲) |
| شهرهای کوچک، کارشناس | ۲۶ (۱۹ تا ۳۳) | ۳۶ (۲۸ تا ۴۹) |
| پژوهش، کل کشور | ۳۰ (۲۴ تا ۳۷) | ۴۱ (۳۲ تا ۵۱) |
بر پایه گزارش‌های معتبر حقوق، در گروه تحلیل و توسعه کسب‌وکار و برنامه‌ریزی، که کار تحلیلگر اقتصادی به آن نزدیک است، میانه حقوق دریافتی سطح کارشناس در تهران در پایان ۱۴۰۴، ۳۳ میلیون تومان خالص در ماه بود. کارشناس ارشد ۴۶ و مدیر ۷۱ میلیون می‌گرفتند و همین افراد برای ۱۴۰۵ به ترتیب ۴۷، ۶۶ و ۱۰۴ میلیون درخواست کرده بودند. در کلان‌شهرهای دیگر میانه دریافتی کارشناس ۲۸ و در شهرهای کوچک ۲۶ میلیون بود و گروه پژوهش در کل کشور ۳۰ میلیون.
در ۴۵۱ آگهی مهر ۱۴۰۵ که اقتصاد را پذیرفته بودند، کارهای مالی بالاترین حقوق پیشنهادی را داشتند: ۴۵ تا ۶۰ میلیون تومان. کارهای تحلیل و برنامه‌ریزی ۴۲٫۵ تا ۶۰، بازرگانی ۳۵ تا ۵۰ و فروش ۳۴ تا ۵۰ میلیون بود. سطح کار از نوع کار هم اثر بیشتری داشت: کارشناس ۳۰ تا ۴۵، کارشناس ارشد ۵۰ تا ۸۰ و مدیر میانی ۹۵ تا ۱۳۵ میلیون پیشنهاد گرفته بود.
پس جواب کوتاه این است: پردرآمدترین مسیرهای رشته اقتصاد کارهای مالی و تحلیلی‌اند و درآمد با سابقه و رسیدن به سطح ارشد و مدیر تا دو و سه برابر میشود، نه با خود مدرک.
درآمد رشته اقتصاد در آمریکا و کانادا
این دو عدد حقوق سالانه اقتصاددانها پیش از کسر مالیات است، هر کدام به دلار کشور خودش. مدرک ایران بهتنهایی اجازه کار در این کشورها نمی‌دهد.
رشته اقتصاد چه شغل‌هایی دارد؟ بازار کار در ۴۵۱ آگهی
در ۱۳ مهر ۱۴۰۵ آگهیهای یک سایت بزرگ کاریابی که کلمه اقتصاد در آن‌ها بود تک‌تک خوانده شد و ۴۵۱ آگهی که اقتصاد را جزو رشته‌های قابل قبول نوشته بودند جدا شد. کار این آگهی‌ها این بود:
- مالی، حسابداری، تحلیل بازار سرمایه و بیمه: ۱۸۵ آگهی، ۴۱ درصد (گروه‌های مالی شرکتی و تامین مالی و تحلیل مالی و برنامه‌ریزی مالی)
- تحلیل کسب‌وکار، برنامه‌ریزی و پژوهش: ۹۳ آگهی، ۲۱ درصد (گروه استراتژی و مشاوره کسب‌وکار)
- فروش و بازاریابی: ۷۳ آگهی، ۱۶ درصد
- بازرگانی، خرید و لجستیک: ۵۴ آگهی، ۱۲ درصد
- کارهای دیگر: ۴۶ آگهی، ۱۰ درصد
فقط ۳۰ آگهی عنوانی مثل کارشناس مطالعات اقتصادی، تحلیلگر اقتصاد کلان یا کارشناس تحقیقات بازار داشتند. پس بیشتر اقتصادخوانده‌ها در کار مالی، تحلیلی و بازرگانی استخدام میشوند و رقیبشان فارغ‌التحصیل مدیریت و حسابداری است: مدیریت در ۸۶ درصد این آگهی‌ها، رشته مالی و حسابداری در ۵۵ درصد و مهندسی صنایع در ۴۸ درصد کنار اقتصاد پذیرفته شده بود.
بازار کار رشته اقتصاد: مهارت کنار مدرک
مهارت کنار مدرک تعیین می‌کند کدام کار را بگیری. اکسل در ۷۸ درصد آگهی‌ها آمده بود و کلمه گزارش در ۷۲ درصد متن‌ها. ۸۹ آگهی کارشناسی ارشد می‌خواستند و ۷۳ درصد آگهی‌ها در تهران بود.
از کنکور تا اولین کار: مسیر یک اقتصادخوانده
- ۱
انتخاب گروه کنکور
اقتصاد در کنکور ۱۴۰۵ از هر سه گروه ریاضی، تجربی و انسانی دانشجو گرفت و ۶۰ درصد نمره از سوابق تحصیلی است.
- ۲
کارشناسی علوم اقتصادی
۱۴۰ واحد بدون گرایش: اقتصاد خرد و کلان در سه سطح، ریاضی و آمار، اقتصادسنجی، پول و بانکداری و اقتصاد ایران.
- ۳
مهارت کنار درس
اکسل، گزارش‌نویسی و کار با داده. Power BI و Python هم در آگهی‌ها کم‌کم دیده میشوند.
- ۴
اولین کار
بیشتر در کار مالی، تحلیل و برنامه‌ریزی، بازرگانی یا فروش، و بیشتر در تهران.
- ۵
ارشد یا آزمون استخدامی
کارشناسی ارشد برای کار پژوهشی لازم‌تر است. بانک مرکزی و آزمون‌های استخدامی دولت هم اقتصاد را می‌پذیرند، با صندلی مشترک با رشته‌هایی مثل حسابداری و مدیریت.
رشته اقتصاد از تجربی، ریاضی یا انسانی؟ کنکور ۱۴۰۵
اقتصاد از رشته‌هایی است که هر سه گروه آزمایشی اصلی می‌توانند انتخاب کنند. در دفترچه‌های انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ این رشته در گروه ریاضی، تجربی و انسانی آمده و برای هر گروه ظرفیت جدا چاپ شده است:
- دفترچه ریاضی: ۸۷۸ صندلی با آزمون، بیشترین ظرفیت
- دفترچه تجربی: ۶۷۰ صندلی با آزمون
- دفترچه انسانی: ۶۳۸ صندلی با آزمون
مثلا دانشگاه تهران برای دوره روزانه اقتصاد در دفترچه ریاضی ۲۸ نفر و در دفترچه‌های تجربی و انسانی هر کدام ۲۱ نفر نوشته بود. گزینش این رشته قطبی است و نمره نهایی ۴۰ درصد آزمون و ۶۰ درصد سوابق تحصیلی است.
رشته اقتصاد بدون کنکور
در ۱۴۰۵، ۳٬۰۹۵ صندلی اقتصاد فقط با سوابق تحصیلی بود که ۲٬۷۱۰ تای آن در پیام نور است و داوطلب هر گروهی می‌توانست انتخابش کند. برای این صندلیها دیپلم ریاضی و تجربی با ضریب کامل حساب میشود، نه با ضریب کمتر. دانشگاه آزاد هم اقتصاد را در ۵۹ واحد با سوابق تحصیلی می‌پذیرد.
رشته اقتصاد چقدر ریاضی دارد؟ دروس و ۱۴۰ واحد
برنامه کارشناسی اقتصاد ۱۴۰ واحد است: ۲۲ واحد عمومی، ۲۲ واحد پایه، ۸۶ واحد تخصصی و ۱۰ واحد اختیاری. سهم ریاضی و آمار روشن است:
- ریاضیات برای اقتصاد ۱ و ۲ و آمار برای اقتصاد ۱ و ۲: ۱۲ واحد
- اقتصادسنجی ۱ و ۲: ۶ واحد، با کار عملی
- نظریه بازی‌ها و کاربرد آن در اقتصاد: ۲ واحد
یعنی حدود ۲۰ واحد از ۱۴۰ واحد کمی است. بقیه اقتصاد خرد و کلان در سه سطح، پول و بانکداری، اقتصاد مالی، تجارت بین‌الملل، اقتصاد بخش عمومی، اقتصاد ایران و ارزیابی اقتصادی طرح‌هاست، به‌علاوه اصول حسابداری و ۱۷ واحد اقتصاد اسلامی. ده واحد اختیاری را از خوشه‌هایی مثل بانکداری و اقتصاد مالی، اقتصاد انرژی یا اقتصاد و علوم رفتاری برمی‌داری.
در کنکور کارشناسی ارشد هم اقتصاد خرد و اقتصاد کلان هر کدام ضریب ۴ دارند و ریاضی و آمار هر کدام ضریب ۲. ریاضی در این رشته ابزار تحلیل است؛ کسی که از آن فرار کند، در اقتصادسنجی و کار تحلیلی عقب می‌ماند.
دوره اکسل، اقتصادسنجی یا تحلیل داده برگزار می‌کنید؟
اگر آموزشگاه شما اکسل مالی، اقتصادسنجی، EViews، Stata یا تحلیل داده را با مدرس باتجربه و پروژه واقعی درس می‌دهد، درخواست همکاری بدهید. راه تا کار هر آموزشگاه را پیش از نمایش بررسی می‌کند.
- ثبت‌نام آموزشگاه با شماره موبایل و مشخصاتش
- بررسی درخواست به‌دست تیم راه تا کار
- پس از تایید، صفحه آموزشگاه در سایت و ثبت دوره‌ها
- بررسی هر دوره پیش از اینکه در سایت دیده شود
ثبت‌نام رایگان است و درخواست شما بررسی میشود.
اقتصاد، حسابداری یا مدیریت مالی؟
| اقتصاد | حسابداری | مدیریت مالی | |
|---|---|---|---|
| موضوع اصلی | تصمیم‌ها، بازارها، تورم و رشد | ثبت، گزارش و حسابرسی پول یک شرکت | تامین مالی، سرمایه‌گذاری و ارزش شرکت |
| گروه کنکور | ریاضی، تجربی و انسانی | ریاضی، تجربی و انسانی | ریاضی، تجربی و انسانی |
| کارشناسی | ۱۴۰ واحد، بدون گرایش | حدود ۱۳۰ واحد | حدود ۱۳۵ واحد |
| ریاضی و آمار | حدود ۲۰ واحد | حدود ۱۳ واحد | در دروس پایه |
| کارشناسی ارشد | ۱۶ گرایش | ۵ گرایش | بدون گرایش |
| در ۲۶۴ آگهی کار مالی، مهر ۱۴۰۵ | در ۴۵ درصد پذیرفته شده بود | در ۶۵ درصد؛ این گزینه در فرم آگهی مالی و حسابداری را با هم دارد | در ۲۳ درصد، نوشته در متن آگهی |
رشته اقتصاد مناسب چه کسانی است؟
احتمالا برایت مناسب است اگر
- کنجکاو است بداند چرا قیمت‌ها و دلار بالا و پایین می‌روند
- از عدد، نمودار و داده فرار نمی‌کند
- خواندن و نوشتن گزارش تحلیلی را دوست دارد
- به تصمیم‌های بزرگ مثل بودجه، تجارت و سیاست پولی علاقه دارد
شاید برایت سخت باشد اگر
- شغلی می‌خواهی که اسمش دقیقا اقتصاددان باشد؛ این عنوان در آگهی‌ها کم است
- ریاضی و آمار برایت خیلی آزاردهنده است
- جواب قطعی و فرمول ثابت می‌خواهی؛ اقتصاد بیشتر احتمال و پیش‌بینی است
- حوصله یاد گرفتن مهارت‌هایی مثل اکسل و داده کنار دانشگاه را نداری
این گروه شغلی در یک نگاه
تست راه تا کار علاقه‌ها و شخصیتت را با تحلیل اقتصادی و گروه‌های مالی و تحلیلی نزدیک مقایسه می‌کند.
شروع تستسوالهای رایج درباره رشته اقتصاد
رشته اقتصاد سخت است؟
سختیاش بیشتر در ریاضی، آمار و اقتصادسنجی است، حدود ۲۰ واحد از ۱۴۰ واحد. اقتصاد خرد و کلان هم در سه سطح میآیند و هر سطح عمیقتر از قبلی است.
رشته اقتصاد چند سال طول میکشد؟
کارشناسی ۱۴۰ واحد است و معمولا چهار سال طول میکشد. گرایشها در کارشناسی ارشد شروع میشوند.
رشته اقتصاد بدون کنکور هم هست؟
بله. در ۱۴۰۵، ۳٬۰۹۵ صندلی فقط با سوابق تحصیلی بود که ۲٬۷۱۰ تای آن در پیام نور است. دانشگاه آزاد هم اقتصاد را در ۵۹ واحد با سوابق تحصیلی می‌پذیرد.
رشته اقتصاد در کارشناسی گرایش دارد؟
نه. از برنامه مصوب ۱۳۹۶ کارشناسی یک برنامه بدون گرایش است. در کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ رشته علوم اقتصادی ۱۶ گرایش داشت.
با رشته اقتصاد میشود در بانک استخدام شد؟
بله، ولی رقابتی. آزمون استخدامی بانک مرکزی در ۱۴۰۴ ردیفهای اقتصاد در کارشناسی، ارشد و دکتری داشت و آزمون مشترک دستگاههای دولتی در ۱۴۰۴ هم اقتصاد را برای کارهایی مثل کارشناس امور مالی و مامور تشخیص مالیات پذیرفت. صندلیها معمولا با حسابداری و مدیریت مشترک است.
بیکاری رشته اقتصاد چقدر است؟
تازهترین آمار رسمی که پیدا کردیم مربوط به ۱۳۹۸ است: ۴۵٫۷ درصد فارغالتحصیلان کارشناسی اقتصاد سالهای ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ شاغل بودند و در کارشناسی ارشد ۶۲٫۴ درصد. عدد تازهتری به تفکیک رشته منتشر نشده است.
شغل‌های رشته اقتصاد برای خانم‌ها کدام است؟
همان کارهای مالی، تحلیلی و بازرگانی. در ۴۵۱ آگهی مهر ۱۴۰۵، ۳۵۵ آگهی جنسیت را مهم ندانسته بود، ۶۸ آگهی آقا و ۲۸ آگهی خانم می‌خواست.
کارشناسی ارشد اقتصاد لازم است؟
برای کار پژوهشی و تحلیلهای عمیقتر بیشتر. در آگهیهای مهر ۱۴۰۵، ۸۹ آگهی از ۴۵۱ آگهی اقتصاد را فقط در مقطع ارشد یا بالاتر پذیرفته بودند.
با رشته اقتصاد میشود مهاجرت کرد؟
حقوق اقتصاددانها در آمریکا و کانادا در بخش درآمد همین صفحه آمده است. مدرک ایران بهتنهایی اجازه کار نیست و ادامه تحصیل یا کار در هر کشور شرطهای خودش را دارد.
اقتصاد بهتر است یا حسابداری؟
بستگی به کاری دارد که دوست داری. حسابداری کار با حسابهای یک شرکت است و در آگهیهای مالی بیشتر خواسته میشود؛ اقتصاد تحلیل بازار و تصمیم است. جدول مقایسه همین صفحه و تست راه تا کار به انتخاب کمک میکنند.
اقتصاد، حسابداری یا رشته‌ای دیگر؟ اول علاقه‌هایت را بسنج
تست راه تا کار چند دقیقه وقت می‌گیرد و نشان می‌دهد کار تحلیلی و عددی چقدر با علاقه‌ها و شخصیتت جور است و کدام گروه شغلی به تو نزدیک‌تر است.
شروع تستسوالی درباره تحلیل اقتصادی دارید؟
سوالتان را بپرسید. جواب را همین‌جا می‌نویسیم تا به کار بقیه هم بیاید.