رشته منشی پزشکی وجود دارد؟ شرایط کار، مدرک و درآمد منشی مطب

در دفترچه‌های کنکور ۱۴۰۵، چه تجربی، چه انسانی و چه رشته‌های فقط با سوابق تحصیلی، هیچ ردیفی با نام منشی پزشکی پیدا نکردیم. در هنرستان هم رشته‌ای با این نام نیست؛ نزدیک‌ترین رشته، «امور اداری» در شاخه کاردانش است.

نزدیک‌ترین رشته دانشگاهی، کارشناسی «فناوری اطلاعات سلامت» است که پیش‌تر مدارک پزشکی نام داشت. این رشته فقط از تجربی پذیرش دارد و در ۱۴۰۵، ۱٬۱۴۶ ظرفیت داشت: ۱٬۰۵۱ با آزمون و ۹۵ با سوابق تحصیلی، همه در دانشگاه‌های علوم پزشکی. فارغ‌التحصیل این رشته بیشتر در بخش مدارک پزشکی و آمار بیمارستان کار می‌کند، نه پشت میز مطب؛ یعنی برای منشی شدن لازم نیست.

دوره منشی پزشکی کجاست؟

راه رسمی، دوره «منشی امور پزشکی» فنی و حرفه‌ای است: ۱۲۰ ساعت، و در آموزشگاه‌های آزاد تهران ۱۴۰۵ حدود ۲۳٫۵ میلیون تومان حضوری و ۱۸٫۸ میلیون آنلاین. برای دستیار دندانپزشک، پذیرش بیمارستان یا کار با سامانه بیمه، دوره جداگانه‌ای در فهرست فنی و حرفه‌ای تهران پیدا نکردیم.

دوره‌های مهارتی پزشکی و پیراپزشکی را فقط مرکزهایی می‌توانند برگزار کنند که مرکز ملی آموزش مهارتی وزارت بهداشت مجوزشان را داده است. پیش از ثبت‌نام در دوره‌ای که مدرک «وزارت بهداشت» وعده می‌دهد، مجوز آموزشگاه را بپرسید.

فقط ۴ آگهی مال بیمارستان بود. بیمارستان‌ها پذیرش را بیشتر از راه استخدام دولتی یا شرکت‌های پیمانکاری تامین می‌کنند؛ وزارت بهداشت در ۱۳۹۹ گفته بود نیروهای شرکتی کارمند پیمانکار هستند و دانشگاه تعهدی در برابرشان ندارد. پس شغل پذیرش بیمارستان کمتر در سایت‌های کاریابی دیده می‌شود و بیشتر بازار این گروه، مطب‌ها و کلینیک‌های خصوصی‌اند.

۲۴۲ آگهی فقط خانم می‌خواستند و ۳۵ آگهی ترجیحا خانم؛ فقط یک آگهی آقا خواسته بود. ۲۳۱ آگهی در تهران بود. ۴۲ آگهی پاره‌وقت و ۲۲ آگهی تمام‌وقت یا پاره‌وقت بودند. ۲۰۸ آگهی روابط عمومی، خوش‌برخوردی یا فن بیان، ۱۸۳ آگهی کار با کامپیوتر و ۱۳۲ آگهی سابقه خواسته بودند؛ فقط ۳ آگهی از مدرک یا دوره منشی حرف زده بودند.

دندانپزشکی‌ها بعد از مطب‌های عمومی، بیشترین آگهی منشی را داشتند: ۸۹ آگهی از ۳۰۱ آگهی. منشی دندانپزشکی همان کار پذیرش و نوبت‌دهی را انجام می‌دهد، ولی چون درمان‌های دندان چندجلسه‌ای و گران‌اند، برنامه‌ریزی جلسه‌ها، توضیح هزینه و پیگیری پرداخت‌های قسطی بخش بزرگ‌تری از کارش است. بسیاری از این مطب‌ها بیمه تکمیلی را هم می‌پذیرند و منشی باید فرم‌ها و سامانه‌های آن را بشناسد.

دستیار دندانپزشک کار دیگری است: کنار یونیت می‌ایستد، وسایل را آماده و استریل می‌کند، ساکشن را نگه می‌دارد و مواد را آماده می‌کند. ۱۷ آگهی منشی و دستیار را در یک نفر خواسته بودند؛ یعنی در مطب‌های کوچک یک نفر هم پشت میز است و هم کنار دندانپزشک. در فهرست فنی و حرفه‌ای تهران دوره جداگانه‌ای برای دستیار دندانپزشک پیدا نکردیم و بیشتر دستیارها کار را در خود مطب یاد می‌گیرند.

اگر می‌خواهید از منشی‌گری به دستیاری بروید، کار در یک مطب دندانپزشکی که هر دو نقش را دارد، کوتاه‌ترین راه است. دقت در استریل کردن وسایل و آشنایی با مواد دندانپزشکی همان چیزی است که دندانپزشک‌ها بیشتر از همه به آن اهمیت می‌دهند، چون اشتباه در آن مستقیم به سلامت بیمار برمی‌گردد. در آمریکا هم دستیار دندانپزشک میانه درآمد ۴۸٬۰۷۰ دلار دارد که کمی بالاتر از منشی پزشکی است و رشد آن بسیار سریع‌تر از میانگین پیش‌بینی شده است.

کلینیک‌های زیبایی و پوست، با ۶۷ آگهی، سومین کارفرمای بزرگ این گروه بودند. منشی این کلینیک‌ها بیشتر نقش مشاور فروش را هم دارد: معرفی خدمات، قیمت دادن و پیگیری مشتری‌ها. اگر از فروش خوشتان نمی‌آید، مطب‌های تخصصی و مرکزهای تصویربرداری و آزمایشگاه کار آرام‌تر و دفتری‌تری دارند.

منشی مطب کارگر است و قانون کار شامل حالش می‌شود: ۴۴ ساعت کار در هفته طبق ماده ۵۱، و حداقل حقوق قانونی. با این حال گزارش‌ها نشان می‌دهد این قاعده‌ها همیشه رعایت نمی‌شود. خبرگزاری ایلنا در ۶ شهریور ۱۴۰۴ از قول یک کارشناس بیمه نوشت منشی‌های مطب بیشتر حداقل دستمزد یا در بعضی شهرها کمتر می‌گیرند و بسیاری از پزشکان آن‌ها را بیمه نمی‌کنند.

همان گزارش از یک منشی سابق نقل کرد که پنج روز در هفته از ساعت ۱۵ تا ۲۱ کار می‌کرد، کمتر از حداقل حقوق می‌گرفت و هیچ‌وقت بیمه نشد و کنار کار منشی، نظافت و کمک به پزشک هم با او بود. طبق همان خبر، تامین اجتماعی پس از رای دیوان عدالت اداری، حق بیمه را بر پایه روزهای کار حساب می‌کند، نه ساعت کار؛ چیزی که بیمه کردن منشی‌های پاره‌وقت را برای کارفرما گران‌تر کرده است.

در آگهی‌های مهر ۱۴۰۵ هم فقط ۳۰ آگهی بیمه تکمیلی را جزو مزایا آورده بودند. پیش از شروع کار، درباره بیمه تامین اجتماعی، ساعت کار و تسویه حساب صریح بپرسید و قرارداد کتبی بخواهید.

گزارش‌های معتبر حقوق برای منشی پزشکی عدد جداگانه ندارند. نزدیک‌ترین گروه، مسئولان دفتر و کارمندان اداری تهران است: میانه دریافتی ماهانه پایان ۱۴۰۴ حدود ۲۲ میلیون تومان و نیمی از افراد ۱۸ تا ۲۹ میلیون. عدد این صفحه تخمینی است.

آگهی‌ها پیشنهاد بالاتری داشتند: ۲۰۶ آگهی عدد نوشته بودند و میانه بازه آن‌ها ۲۵ تا ۳۵ میلیون تومان بود. دندانپزشکی‌ها با میانه ۲۵ تا ۳۹ میلیون بالاتر از بقیه بودند. بخشی از این عدد در کلینیک‌های زیبایی و دندانپزشکی به پورسانت فروش خدمات بستگی دارد. منشی‌های پاره‌وقت مطب‌ها، طبق گزارش ایلنا، معمولا کمتر از این‌ها می‌گیرند.