دوره انبارداری: مدرک، کلاس‌ها، استخدام و حقوق انباردار ۱۴۰۵

بیشتر انباردارها از یکی از دو راه شروع می‌کنند: کمک انباردار یا کارگر انبار که کنار کار یاد می‌گیرد، یا کسی که اول دوره را می‌گذراند و بعد دنبال کار می‌رود. راه دوم ورود را آسان‌تر می‌کند، ولی جای سابقه را نمی‌گیرد. مرحله ماهر بیشتر با نرم‌افزار و کار واقعی ساخته می‌شود و مرحله سوم راه سرپرستی و بعد مدیریت انبار است. دوره «سرپرست انبار عمومی» فنی و حرفه‌ای ۲۲۰ ساعت است و در ۱۴۰۵ حدود ۳۵٫۲ میلیون تومان شهریه حضوری دارد.

انباردار کسی است که کالا را با سند تحویل می‌گیرد، در جای درست می‌گذارد، هر ورود و خروج را در نرم‌افزار یا دفتر انبار ثبت می‌کند و جواب عدد موجودی را می‌دهد. اگر بپرسند انباردار چیست، جواب کوتاه این است: امین کالای شرکت. کارگر انبار بیشتر بار را جابه‌جا می‌کند؛ انباردار امضای رسید و حواله را می‌زند و مسئول مغایرت است.

در آگهی‌ها این کار با چند عنوان می‌آید: انباردار، کمک انباردار، کارمند انبار، اپراتور انبار و کارشناس انبار. در شمارش آبان ۱۴۰۵، ۶۷۱ آگهی عنوان خود انباردار را داشتند، ۱۳۴ آگهی کمک انباردار یا دستیار، ۷۶ آگهی کارمند یا اپراتور انبار و ۱۷۱ آگهی کارشناس انبار. فرق این عنوان‌ها بیشتر در سابقه و تحصیلات است تا در خود کار.

این صفحه از زاویه یادگیری نوشته شده است: از دوره رسمی و کلاس‌های کوتاه شروع می‌کند، بعد مدرک، نرم‌افزار و مسیر سه‌مرحله‌ای را می‌گوید و در آخر به آگهی‌ها و حقوق می‌رسد.

سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای برای این شغل استانداردی با نام «انباردار» دارد. این دوره ۱۹۲ ساعت است: ۷۰ ساعت آموزش نظری و ۱۲۲ ساعت کار عملی. برای ثبت‌نام مدرک پایان دوره راهنمایی کافی است و مهارت پیش‌نیازی نمی‌خواهد. پس دیپلم یا مدرک دانشگاهی شرط ورود نیست، هرچند بسیاری از کارفرماها بعدا آن را می‌پرسند.

در کلاس چه چیزی یاد داده می‌شود؟

سرفصل‌ها همان کار روزانه انبار است: انواع انبار و طبقه‌بندی کالا، کنترل مدارک ورود کالا، صدور رسید و حواله، خروج موقت و برگشت کالا، خروج کالای معیوب، تکمیل فرم‌ها و ثبت الکترونیکی ورود و خروج. در نمونه سوال‌هایی که دفتر سنجش مهارت سازمان برای این استاندارد منتشر کرده، حواله انبار، بارکد، نرم‌افزار انبار، نقطه سفارش و حداقل و حداکثر موجودی بیشتر از بقیه تکرار شده‌اند.

آزمون و شهریه

آزمون پایانی سه بخش دارد: ۲۵ درصد نمره از آزمون کتبی، ۶۵ درصد از آزمون عملی و ۱۰ درصد از ارزیابی اخلاق حرفه‌ای. یعنی بیشتر نمره در کار با فرم، سند و نرم‌افزار گرفته می‌شود، نه در حفظ کردن تعریف‌ها.

شهریه مصوب ۱۴۰۵ آموزشگاه‌های آزاد استان تهران برای کل این دوره ۱۸٫۱ میلیون تومان حضوری و ۱۴٫۵ میلیون تومان مجازی است؛ یعنی حدود ۹۴ هزار و ۵۰۰ تومان برای هر ساعت کلاس حضوری. دوره «کمک انبارداری» که برای هنرجوهای کاردانش نوشته شده، ۱۷۴ ساعت است و همین شهریه را دارد. اگر آموزشگاهی بیشتر از این رقم می‌خواهد، بپرسید چه چیزی به دوره اضافه کرده است.

مدرک انبارداری فنی و حرفه‌ای را پس از قبولی در آزمون همان سازمان می‌دهد و در سامانه استعلام گواهینامه آن قابل بررسی است. این گواهی نشان می‌دهد صاحبش استاندارد ۱۹۲ ساعته را گذرانده است. اما آگهی‌ها چیز دیگری هم می‌گویند: از ۱٬۰۵۲ آگهی، فقط ۳ آگهی دوره یا مدرک انبارداری را نام برده بودند، در حالی که ۲۶۰ آگهی مدرک دانشگاهی و ۶۱۲ آگهی کار با نرم‌افزار یا سیستم انبار را خواسته بودند.

پس مدرک انبارداری به‌تنهایی در استخدام وزن زیادی ندارد. ارزشش در دو جاست: برای کسی که سابقه ندارد، نشان می‌دهد اصول کار را یاد گرفته؛ و برای کسی که می‌خواهد در کارخانه یا شرکت بزرگ استخدام شود، کنار مدرک تحصیلی پرونده را کامل می‌کند.

مدرک بین‌المللی انبارداری

بعضی آموزشگاه‌ها دوره خود را با «مدرک بین‌المللی» تبلیغ می‌کنند. پیش از پرداخت بپرسید این مدرک را چه نهادی صادر می‌کند، با چه شماره‌ای و در چه سامانه‌ای استعلام می‌شود و آیا آزمون مستقل دارد یا فقط گواهی حضور است. اگر جواب روشنی نگرفتید، روی آن حساب نکنید.

کدام مدرک تحصیلی بیشتر خواسته شده؟

در آگهی‌هایی که رشته نوشته بودند، مهندسی صنایع (۱۲۳ بار)، مالی و حسابداری (۱۱۷ بار) و مدیریت و بازرگانی (۱۰۵ بار) بیشتر از بقیه آمده بود. مقطع کارشناسی ۲۹۷ بار و کاردانی ۱۶۸ بار خواسته شده بود. برای عنوان کمک انباردار و کارمند انبار معمولا دیپلم کافی است.

اکسل در ۶۰۶ آگهی خواسته شده بود، ورد در ۳۷۴ آگهی، سپیدار در ۱۲۷ آگهی و راهکاران یا همکاران سیستم در ۱۲۴ آگهی. یعنی اکسل تقریبا همه‌جا لازم است و از نرم‌افزارهای حسابداری، دو نام بیشتر از بقیه تکرار می‌شود. هلو و محک هم گاهی دیده می‌شوند، بیشتر در آگهی فروشگاه‌ها و شرکت‌های پخش.

انباردار در سپیدار چه می‌کند؟

کار انباردار در این نرم‌افزارها چند فرم ثابت است: رسید انبار، برگشت رسید، خروج انبار، برگشت خروج و گزارش کاردکس هر کالا. در بسیاری از شرکت‌ها انباردار فقط دسترسی «تعدادی» دارد و قیمت و مبلغ را حسابداری می‌بیند؛ سپیدار امکان جدا کردن دسترسی تعدادی و ریالی را دارد. پس برای شروع لازم نیست حسابداری کامل یاد بگیرید؛ کافی است تعریف کالا و انبار، ثبت این فرم‌ها و گرفتن گزارش موجودی را بلد باشید.

ترتیب یادگیری نرم‌افزار

اول اکسل: جدول موجودی، فیلتر، جمع شرطی و VLOOKUP. بعد یک نرم‌افزار انبار، ترجیحا همان که در آگهی‌های شهر خودتان بیشتر آمده است. آموزش‌های رسمی خود سازنده‌های نرم‌افزار و ویدیوهای رایگان برای فرم‌های انبار کافی‌اند؛ دوره پولی کامل حسابداری لازم نیست مگر بخواهید حسابدار انبار شوید.

۷۷۷ آگهی فقط آقا می‌خواستند و ۱۱۴ آگهی آقا را ترجیح داده بودند. ۱۲۹ آگهی شرط جنسیت نداشتند، ۲۰ آگهی فقط خانم و ۱۲ آگهی ترجیحا خانم می‌خواستند. ۸۰۸ آگهی سقف سن نوشته بودند که رایج‌ترین آن ۴۰ سال بود. ۳۴۴ آگهی سال‌های سابقه را در متن نوشته بودند: میانه دو سال، ۱۶۰ آگهی سه سال یا بیشتر و ۶۲ آگهی یک سال یا کمتر.

کارخانه‌ها با ۳۴۷ آگهی بیشترین سهم را داشتند. بعد خرده‌فروشی و فروشگاه با ۹۵، کالای تندگردش با ۸۳، خودرو و قطعه با ۷۸، بازرگانی با ۷۵ و دارو با ۳۷ آگهی آمده بودند. در مزایا، بیمه تکمیلی ۵۱۷ بار، ناهار ۳۲۲ بار، سرویس رفت و برگشت ۲۵۲ بار و کمک‌هزینه دوره آموزشی ۱۳۶ بار آمده بود. ۴۴۵ آگهی انبارگردانی را جزو وظایف یا شرط‌ها آورده بودند، ۷۹ آگهی FIFO یا FEFO و ۲۹ آگهی لیفتراک را نام برده بودند.

راه استخدام برای تازه‌کار

در سایت آگهی محلی، ۱۹۲ آگهی انباردار در تهران پیدا شد. این آگهی‌ها بیشتر مال فروشگاه، پخش و کارگاه کوچک‌اند؛ ۷ آگهی نوشته بودند سابقه لازم نیست یا کار را آموزش می‌دهند و ۷ آگهی ضامن، سفته یا چک ضمانت خواسته بودند. ۱۱۸ آگهی بیمه را تیک زده بودند و ۲۹ آگهی نوشته بودند بیمه ندارد. برای کسی که سابقه ندارد، کمک انباردار در شرکت‌ها و انبار فروشگاه‌ها در آگهی‌های محلی راه ورود رایج است؛ رزومه را با دوره گذرانده و سطح اکسل کامل کنید.

در گزارش‌های معتبر حقوق ۱۴۰۵، نزدیک‌ترین گروه به انباردار «لجستیک، حمل‌ونقل و انبارداری» است و رقم‌های این بخش مال سطح کارمند آن‌اند؛ ۶۸۸ آگهی از ۱٬۰۵۲ آگهی انباردار هم سطح کارمند داشتند. این گروه سه عدد جدا دارد. دریافتی، یعنی آن‌چه شاغلان در پایان ۱۴۰۴ واقعا گرفته‌اند؛ درخواستی، یعنی آن‌چه برای ۱۴۰۵ می‌خواهند؛ و پیشنهاد آگهی‌ها.

میانه دریافتی کارمندان این گروه در تهران ۲۴ میلیون تومان بود، در شهرهای بزرگ ۱۹ و در شهرهای کوچک ۲۳ میلیون. شهرهای بزرگ در این گزارش اصفهان، مشهد، شیراز، تبریز، کرج و اهوازند. درخواست ۱۴۰۵ همین افراد میانه ۳۵، ۲۷ و ۳۱ میلیون است؛ رشد میانه درخواستی ۴۳ درصد در تهران و شهرهای بزرگ و ۳۸ درصد در شهرهای کوچک. در آگهی‌های ۷ آبان ۱۴۰۵، ۵۳۱ آگهی بازه حقوق نوشته بودند. میانه این بازه‌ها در استان تهران ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان و در استان‌های دیگر ۲۵ تا ۳۵ میلیون بود. کمک انباردار میانه ۲۵ تا ۳۲ میلیون پیشنهاد گرفته بود و ۵۹ آگهی کف بازه را کمتر از ۲۱٫۸ میلیون نوشته بودند. در ۹۹ آگهی محلی تهران که رقم روشن داشتند، میانه بازه‌ها ۲۵ تا ۳۵ میلیون بود.

چه چیزی حقوق انباردار را بالا می‌برد؟

کار با نرم‌افزار و اکسل فاصله کمک انباردار و انباردار را می‌سازد. نوع کارفرما هم مهم است: کارخانه‌ها در ۱۷۰ آگهی میانه ۳۰ تا ۴۰ میلیون پیشنهاد داده بودند و فروشگاه‌ها و مراکز خرید در ۵۶ آگهی میانه ۲۵ تا ۳۵ میلیون. طبق قانون کار، مزد هر ساعت اضافه‌کار ۴۰ درصد و کار شب ۳۵ درصد بیشتر از مزد عادی است؛ پس شیفت و اضافه‌کار رقم ماهانه را بالا می‌برد. بیمه، سرویس و ناهار را هم کنار عدد حقوق بسنجید؛ در آگهی‌های محلی همه آگهی‌ها بیمه نمی‌دهند.