آموزش نگهبان: دوره، مدرک معتبر، استخدام و حقوق ۱۴۰۵

اگر همه دوره‌های رسمی بالا را در آموزشگاه آزاد تهران بگذرانی، جمع شهریه حضوری ۱۴۰۵ چنین است: دوره پایه ۱۵۰ ساعته حدود ۱۱٫۲ میلیون، اطفای حریق ۳۵ ساعته حدود ۶٫۳ میلیون، کمک‌های اولیه ۱۹ ساعته حدود ۵٫۷ میلیون و کنترل و بازرسی کارکنان ۱۳۰ ساعته حدود ۹٫۷ میلیون تومان. لازم نیست همه را پیش از اولین کار بگذرانی؛ دوره پایه و یک دوره کوتاه ایمنی برای شروع کافی است و بقیه را می‌شود با درآمد همان کار ادامه داد.

آموزش موسسه حفاظتی هزینه‌اش با خود موسسه است. اگر جایی برای استخدام از تو پول دوره می‌خواهد، بپرس این پول بابت کدام دوره و با گواهی کدام مرکز است.

نگهبان کسی است که در ساعت مشخص، از یک مکان مشخص مراقبت می‌کند: رفت‌وآمد را کنترل می‌کند، گشت می‌زند، هر چیز غیرعادی را ثبت می‌کند و به مسئول یا پلیس خبر می‌دهد. او مامور پلیس نیست و حق بازداشت یا بازرسی بدنی خودسرانه ندارد. کار او دیدن، ثبت کردن و خبر دادن به موقع است.

شروع شیفت: تحویل پست

شیفت با تحویل گرفتن پست از نگهبان قبلی شروع می‌شود. دفتر گزارش را می‌خوانی، کلیدها و بی‌سیم را می‌شماری، دوربین‌ها و قفل‌ها را چک می‌کنی و اگر کاری نیمه‌کاره مانده، می‌پرسی. هر چیزی که تحویل می‌گیری، از آن لحظه به عهده توست؛ پس کمبود را همان اول در دفتر می‌نویسی.

وسط شیفت: کنترل تردد و گشت

در کارخانه، ورود کارگران و ماشین‌ها را ثبت می‌کنی و بار خروجی را با حواله تطبیق می‌دهی. در برج مسکونی، مهمان را به واحد خبر می‌دهی، بسته‌ها را تحویل می‌گیری و پارکینگ را زیر نظر داری. در فاصله‌ها، مسیر گشت را طبق برنامه می‌روی: درهای اضطراری، انبار، موتورخانه و پشت‌بام. در ۴۷ آگهی از ۲۲۷ آگهی نگهبان آبان ۱۴۰۵، کار با دوربین مداربسته یا اتاق مانیتورینگ جزو شرح کار بود.

پایان شیفت: گزارش

آخر شیفت، گزارش می‌نویسی: چه کسی آمد و رفت، چه چیزی خراب بود، چه اتفاقی افتاد و به چه کسی خبر دادی. گزارش خوب کوتاه، با ساعت دقیق و بدون حدس است. اگر روزی اختلافی پیش بیاید، همین دفتر سند کار توست.

تصویر روشن است: کارفرما در آگهی کمتر دنبال مدرک است و بیشتر دنبال آدم مطمئن. در سایت کاریابی ۲۱۰ آگهی فقط آقا می‌خواستند، ۹ آگهی ترجیحا آقا، ۶ آگهی فرقی نمی‌کرد و ۲ آگهی فقط خانم. ۱۸۳ آگهی سقف سن گذاشته بودند و میانه این سقف ۴۰ سال بود؛ ۳۸ آگهی سقف ۳۵ سال یا کمتر داشتند. ۲۷ آگهی سیگاری نبودن را شرط کرده بودند و ۱۵ آگهی حداقل قد، بیشتر ۱۷۰ تا ۱۸۰ سانتی‌متر. ۱۹ آگهی کار با کامپیوتر و ۶ آگهی صریحا نوشته بودند معافیت پزشکی پذیرفته نیست.

آگهی‌های تهران در سایت آگهی محلی چهره دیگری دارند: ۸۷ آگهی از برج، مجتمع یا ساختمان مسکونی نام برده بودند، ۶۰ آگهی جای خواب داشتند و ۴۹ آگهی غذا. ۴۸ آگهی سراغ بازنشسته‌ها آمده بودند و ۳۴ آگهی شیفت ۲۴ ساعته یا یک روز در میان داشتند. در هیچ‌کدام از این ۱۴۲ آگهی گواهی دوره خواسته نشده بود. ۲۶ آگهی نیروی اتباع را هم می‌پذیرفتند؛ این پست‌ها با شرط تابعیت ایرانی آیین‌نامه ۱۳۹۹ جور نیست و بیرون از موسسه‌های حفاظتی دارای مجوز است.

پس دوره برای چه؟ چون در مصاحبه، کسی که بداند دفتر گزارش چطور نوشته می‌شود، با خاموش‌کننده کار کند و تصویر دوربین را بخواند، از بقیه جلو می‌افتد. و چون موسسه حفاظتی، طبق ماده ۱۹، بدون آموزش تاییدشده نمی‌تواند تو را سر پست بفرستد.

عددهای دریافتی و درخواستی از گزارش‌های معتبر حقوق ۱۴۰۵ برای گروه «نگهبان» آمده و خالص ماهانه است. نکته جالب این است که میانه دریافتی شهرهای کوچک، ۲۵ میلیون، با تهران یکی است؛ در شهرهای کوچک حقوق درخواستی هم ۳۶ میلیون بود. میانه حقوق درخواستی در شهرهای بزرگ ۳۵ میلیون و رشد آن نسبت به سال قبل ۴۸ درصد گزارش شده است.

یک هشدار درباره آگهی‌های پرعدد: ۱۶ آگهی تهران که از ۵۰ میلیون تومان به بالا شروع می‌شدند، همه نیروی اتباع می‌خواستند و بیشترشان نگهبانی را با سرایداری یا کارگری ساختمان یکی کرده بودند. این آگهی‌ها در ردیف سایت آگهی محلی جدول حساب نشده‌اند، چون عددشان مزد چند کار با هم است.

چه چیزی حقوق نگهبان را بالا می‌برد؟

• شیفت ۲۴ ساعته و پست‌های شبانه‌روزی: ساعت بیشتر، رقم ماهانه را بالا می‌برد، اما آن را با ساعت کار تقسیم کن تا ببینی واقعا بیشتر است یا نه.
• کار با دوربین و سامانه: پست اتاق کنترل و کارخانه‌های بزرگ معمولا بالاتر از لابی‌من می‌دهند.
• سرپرستی: ۸ آگهی سرپرست و مدیر حراست که عدد داشتند، میانه بازه‌ای بین ۴۰ تا ۶۰ میلیون تومان پیشنهاد کرده بودند.
• بیمه و فوق‌العاده‌ها: دو پیشنهاد با عدد برابر، با بیمه و حق شیفت و بدون آن، در پایان سال فرق زیادی دارند. ۴۹ آگهی تهران از بیمه حرف زده بودند.

«نگهبان شرکتی» یعنی نگهبانی که قراردادش با موسسه حفاظتی یا پیمانکار است، نه با جایی که در آن کار می‌کند. بانک، کارخانه یا مجتمع پول را به موسسه می‌دهد و موسسه حقوق تو را. ماده ۱۲ آیین‌نامه ۱۳۹۹ موسسه را موظف کرده حقوق نگهبان را طبق قانون کار بدهد و او را بیمه کند.

فرق اصلی در مزایاست، نه در حداقل‌ها. نگهبانی که مستقیم در یک سازمان بزرگ استخدام است، ممکن است بن، پاداش یا بیمه تکمیلی هم بگیرد. نگهبان شرکتی معمولا همان حداقل‌های قانون کار و فوق‌العاده شیفت را دارد. در عوض، ورود به کار از راه موسسه برای تازه‌کار ساده‌تر است.

پیش از امضای قرارداد این پنج چیز را ببین

• طرف قرارداد: موسسه خدمات حفاظتی و مراقبتی دارای مجوز است یا شرکت خدماتی؟ دومی برای نگهبانی مجاز نیست.
• اجزای فیش: مزد پایه، حق مسکن، بن خوار و بار، حق اولاد اگر داری، فوق‌العاده نوبت‌کاری یا شب‌کاری و اضافه‌کار هر کدام جدا نوشته شود.
• بیمه: از روز اول، با کد کارگاه معلوم. سابقه بیمه را هر چند ماه در سامانه تامین اجتماعی ببین.
• ساعت ماهانه: شیفت را با سقف ۱۷۶ ساعت در چهار هفته ماده ۵۷ مقایسه کن و ساعت‌های بیشتر را بپرس چطور حساب می‌شود.
• ضمانت: اگر سفته یا چک ضمانت می‌خواهند، مبلغ، شرط پس گرفتن و نام گیرنده را در قرارداد بنویسند. ۲۳ آگهی سایت کاریابی ضامن یا معرف خواسته بودند.

این توضیح از متن آیین‌نامه و قانون کار است و جای مشاوره حقوقی را نمی‌گیرد.