مدیر فروشگاه: وظایف، شرایط استخدام و حقوق در ۱۴۰۵

مسیر دوره‌های این شغل در راه تا کار سه مرحله دارد: تازه‌نفس برای اداره فروشگاه، خدمات مشتری، نرم‌افزار صندوق، موجودی و چیدمان؛ ماهر برای رهبری تیم، شاخص‌های فروش، سودآوری و طراحی تخفیف؛ و سوپرحرفه‌ای برای مدیریت چند شعبه و دسته‌بندی کالا. هر دوره به صفحه خودش لینک دارد.

فنی و حرفه‌ای استاندارد جدایی با اسم مدیر فروشگاه ندارد، ولی دوره‌های نزدیکش در فهرست شهریه ۱۴۰۵ تهران هستند: «فروشنده» ۱۳۰ ساعت حدود ۳۷٫۵ میلیون، «صندوق‌دار فروشگاه» ۷۷ ساعت ۲۲٫۶ میلیون، «انباردار» ۱۹۲ ساعت ۱۸٫۱ میلیون و «مدیر بازاریابی و فروش» ۱۷۸ ساعت ۶۷٫۳ میلیون تومان حضوری. کسی که می‌خواهد مغازه خودش را باز کند، طبق قانون نظام صنفی پیش از شروع پروانه کسب و دوره احکام تجارت لازم دارد.

بیشتر آگهی‌ها از فروشگاه‌های مواد غذایی و زنجیره‌ای بودند (۸۰ آگهی) و بعد پوشاک، کیف و کفش (۶۴ آگهی)؛ ۲۶ آگهی دیگر از فروشگاه‌های لوازم خانگی، کالای دیجیتال، آرایشی، مبلمان و ابزار بودند. ۵۰ آگهی در شهر تهران بودند و بقیه در شیراز، کرج، مشهد و شهرهای کوچک‌تر، چون زنجیره‌ها برای هر شعبه تازه جدا آگهی می‌دهند؛ یک زنجیره سوپرمارکتی به‌تنهایی ۳۱ آگهی سرپرست برای شهرهای مختلف داشت.

مدرک، سابقه و شرط‌های دیگر

مدیر فروشگاه شدن مدرک دانشگاهی نمی‌خواهد، ولی سابقه می‌خواهد: ۱۲۳ آگهی سابقه خواسته بودند و ۳۸ آگهی صریح سابقه کار در فروشگاه زنجیره‌ای را امتیاز یا شرط دانسته بودند. فقط ۶۳ آگهی رشته نوشته بودند و تقریبا همه مدیریت. ۱۱۵ آگهی شرط جنسیت نداشتند، ۴۴ آگهی آقا و ۱۱ آگهی خانم را ترجیح داده یا شرط کرده بودند. ۴۳ آگهی کنار حقوق پورسانت یا پاداش فروش داشتند و ۱۱ آگهی ضامن، چک یا سفته خواسته بودند.

فروشگاه‌های زنجیره‌ای بزرگ‌ترین کارفرمای این شغل‌اند و معمولا مدیر را از میان سرپرست‌های خودشان بالا می‌آورند. آگهی‌هایی که مهر ۱۴۰۵ در یک سایت آگهی محلی برای سرپرست و مدیر شعبه‌های بزرگ‌ترین زنجیره سوپرمارکتی کشور منتشر شده بود، تصویر روشنی از شرط‌ها می‌دهند:

• شیفت چرخشی: «۶ روز در هفته، شیفت‌های چرخشی ۸ ساعته؛ ۳ روز صبح و ۳ روز عصر» یا شیفت‌های ۷ تا ۱۶ و ۱۵ تا ۲۳، با یک روز استراحت در هفته.
• ضامن: چند آگهی «داشتن یک ضامن معتبر کارمند یا بازنشسته» یا ضامن و عدم سوءپیشینه خواسته بودند؛ چون مدیر و سرپرست مسئول موجودی و صندوق‌اند.
• سن و سربازی: سقف سنی ۳۵ تا ۴۰ سال و کارت پایان خدمت برای آقایان در بیشتر این آگهی‌ها آمده بود.
• دریافتی: یکی «حقوق ۳۵ میلیون + پاداش فروش» نوشته بود، دیگری «مجموع دریافتی ماهیانه ۴۵ تا ۶۰ میلیون تومان (حقوق ثابت + مزایا + پاداش عملکرد)» و شعبه‌ای که به‌صورت نمایندگی اداره می‌شد «حقوق وزارت کار + اضافه کاری + پاداش ماهیانه».

یک نکته کمتر گفته‌شده: در بعضی زنجیره‌ها شعبه مال یک سرمایه‌گذار است که نمایندگی گرفته، و شرط و حقوق را او تعیین می‌کند نه دفتر مرکزی. برای همین دو شعبه با یک تابلو ممکن است شرایط کاملا متفاوتی داشته باشند.

چطور به مدیریت شعبه زنجیره‌ای برسیم؟

بعضی از همین آگهی‌ها برای سرپرست «بدون نیاز به سابقه کار (آموزش کامل داده می‌شود)» نوشته بودند و بعضی «فقط افراد با سابقه سرپرستی سابق». راه معمول این است که از فروشنده یا صندوقدار شروع کنی، در یک شیفت سرپرست شوی و با شناختن نرم‌افزار انبار، کسری و برنامه شیفت، برای مدیریت شعبه رزومه بفرستی. در آگهی‌های جاب‌ویژن هم مدیران فروشگاه‌های مواد غذایی و زنجیره‌ای میانه ۵۰ تا ۶۵ میلیون تومان پیشنهاد گرفته بودند، بیشتر از بقیه.

۶۴ آگهی از ۱۷۰ آگهی برای فروشگاه‌های پوشاک، کیف، کفش و چرم بودند؛ بیشترشان از برندهای زنجیره‌ای لباس که در مراکز خرید شعبه دارند. کار مدیر فروشگاه پوشاک چند فرق روشن با مدیر سوپرمارکت دارد:

• فروش رودررو وزن بیشتری دارد: مشتری لباس پرو می‌کند و مشورت می‌خواهد، پس مدیر خودش هم باید فروشنده خوبی باشد و فروشنده‌ها را در فن فروش آموزش بدهد. آگهی‌ها «آشنا به تکنیک‌های فروش» و «تارگت فروش» را زیاد نوشته بودند.
• چیدمان و ویترین: عوض کردن ویترین با هر فصل، شارژ کالای تازه و جا دادن سایزها جزو کار هر روز است.
• فصل و حراج: فروش لباس فصلی است و حراج آخر فصل باید طبق آیین‌نامه حراج اتحادیه برگزار شود؛ حراج بی‌ضابطه برای واحد صنفی جریمه دارد.
• پورسانت: در فروشگاه‌های پوشاک پورسانت و پاداش فروش رایج‌تر است و بخشی از دریافتی به فروش شعبه بستگی دارد.

میانه پیشنهاد آگهی‌های مدیر فروشگاه پوشاک ۳۵ تا ۵۵ میلیون تومان بود، کمی کمتر از سوپرمارکت‌های زنجیره‌ای. در آگهی‌های دیوار، یک برند کیف و کفش چرم برای مدیریت شعبه‌اش در دو مرکز خرید تهران ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان با بیمه نوشته بود و یک فروشگاه پوشاک در کرج برای سرپرست ۴۰ تا ۵۵ میلیون. فروشگاه‌های لباس زنانه گاهی مدیر یا سرپرست خانم می‌خواهند و فروشگاه‌های مردانه آقا.

نیمی از مدیران فروشگاه و رستوران در تهران پایان ۱۴۰۴ بین ۲۸ تا ۴۹ میلیون تومان دریافت می‌کردند و میانه ۳۶ میلیون بود؛ یک دهم بالایی بیش از ۶۹ میلیون. برای ۱۴۰۵ میانه ۴۸ میلیون درخواست کرده‌اند. در شهرهای بزرگ دیگر میانه دریافتی ۲۹ و در شهرهای کوچک ۲۷ میلیون بود. فقط حدود ۸ درصد دریافتی این گروه متغیر است.

آگهی‌ها کمی بالاتر از دریافتی واقعی پیشنهاد داده بودند: میانه ۴۰ تا ۵۷٫۵ میلیون برای مدیر فروشگاه در همه کشور، ۵۰ تا ۷۰ میلیون در تهران و ۳۵ تا ۵۰ میلیون بیرون از تهران. سرپرست‌ها ۳۶ تا ۴۰ میلیون پیشنهاد گرفته بودند. در ۳۴ آگهی دیوار که در هشت شهر بزرگ خواندیم، میانه پیشنهاد ۳۰ تا ۴۰ میلیون بود.

چه چیزی حقوق مدیر فروشگاه را بالا می‌برد؟

اندازه فروشگاه و نوع کالا بیشترین اثر را دارد: مدیران سوپرمارکت‌های زنجیره‌ای میانه ۵۰ تا ۶۵ و مدیران پوشاک ۳۵ تا ۵۵ میلیون پیشنهاد گرفته بودند. بعد شهر، پاداش فروش و تعداد کارکنانی که زیر دستت هستند. مدیری که کسری انبار را پایین نگه دارد و فروش شعبه را بالا ببرد، در زنجیره‌ها زودتر به شعبه بزرگ‌تر یا سرپرستی چند شعبه می‌رسد.