رشته مدیریت املاک و مستغلات: کجا خوانده میشود و مدیر ساختمان و تاسیسات چه می‌کنند
گروه شغلیرشته مدیریت املاک و مستغلات با این نام در کنکور سراسری نیست؛ نزدیکترین برنامه‌ها یک کاردانی و کارشناسی حرفهای در یک مرکز علمیکاربردی و چند گرایش ارشد شهرسازی‌اند. در عمل این کار دو شاخه دارد: مدیریت ساختمان و مجتمع، که قانون تملک آپارتمانها چارچوبش را گذاشته، و مدیریت تاسیسات در کارخانه، بیمارستان و برج. این صفحه مسیر یادگیری، قانون، آگهیها و درآمد هر دو را کنار هم می‌گذارد.
تست راه تا کار نشان می‌دهد اداره ساختمان، حل مشکل ساکنان و هماهنگی پیمانکاران چقدر با علاقه‌ها و شخصیتت جور است.
رشته مدیریت املاک و مستغلات کجا خوانده میشود؟
در دفترچههای کنکور ۱۴۰۵ رشته‌ای با نام مدیریت املاک و مستغلات پیدا نکردیم. تنها برنامه‌ای که با این نام دیدیم، در مرکز علمیکاربردی اتحادیه مشاوران املاک تهران است: «کارشناسی حرفهای مشاوره املاک و مستغلات» و «کاردانی حرفهای بازرگانی، خدمات مشاوره املاک» که بدون کنکور و با سوابق تحصیلی در مهر یا بهمن پذیرش دارند. این خبر را از سایت یک موسسه مشاوره با عنوان ۱۴۰۵ خواندیم، نه از دفترچه رسمی، و محتوای این رشته بیشتر خرید و فروش ملک است تا اداره ساختمان.
نزدیکترین گرایش‌های ارشد، «کاربری اراضی و ممیزی املاک» و «برنامه‌ریزی مسکن و بازآفرینی شهری» هستند. MBA با گرایش املاک را در دانشگاه‌های ایران پیدا نکردیم و فنی و حرفهای تهران هم دوره‌ای با نام مدیر ساختمان، مدیریت مجتمع یا مدیر تاسیسات ندارد. نزدیکترین دوره، «کارور تاسیسات برودتی و گرمایی» است با ۱۲۸ ساعت و حدود ۱۲٫۷ میلیون تومان حضوری.
پس بیشتر مدیران ساختمان و تاسیسات از رشته‌های دیگر به این کار رسیده‌اند: مهندسان مکانیک و برق برای تاسیسات، و مدیران اداری، مالی یا کسانی که سابقه مدیریت دارند برای ساختمان و مجتمع.
شغل‌های گروه مدیریت املاک و تاسیسات
این گروه دو شغل دارد و هر کدام صفحه و مسیر یادگیری سه‌مرحله‌ای خودش را دارد:
مدیر املاک
اداره ساختمان، مجتمع مسکونی یا مرکز تجاری: شارژ، نگهداری، پیمانکاران، نگهبانی و رابطه با مالکان و ساکنان.
تازه نفس: ۳ دورهماهر: ۳ دورهسوپرحرفه‌ای: ۳ دورهمدیر تاسیسات
نگهداری تاسیسات برقی و مکانیکی کارخانه، بیمارستان، هتل یا برج: موتورخانه، چیلر، برق، آب و ایمنی.
تازه نفس: ۵ دورهماهر: ۴ دورهسوپرحرفه‌ای: ۴ دوره
مدیریت املاک و مستغلات چیست؟
مدیریت املاک و مستغلات یعنی اداره یک ملک به نیابت از مالکان، طوری که ارزشش حفظ شود، هزینه‌اش کنترل شود و برای ساکنان یا مستاجران قابل استفاده بماند. در یک مجتمع مسکونی این یعنی جمع کردن شارژ، پرداخت قبض‌ها، قرارداد با نظافت و نگهبانی، تعمیرات و جلسه مجمع عمومی. در یک مرکز خرید یا برج اداری، اجاره دادن واحدها، کنترل هزینه و ایمنی هم اضافه میشود.
مدیریت تاسیسات چه فرقی دارد؟
انجمن بینالمللی مدیریت تاسیسات، IFMA، با استفاده از تعریف استاندارد ISO می‌گوید مدیریت تاسیسات آدم‌ها، مکان و فرایندها را در محیط ساخته‌شده یکپارچه میکند. در عمل مدیر تاسیسات مسئول این است که سیستم‌های ساختمان، یعنی برق، موتورخانه، چیلر، تهویه، آب، آسانسور و اعلام حریق، بدون توقف کار کنند. در یک سند آموزشی بخش عمومی ایران در ۱۴۰۱ برای این کار عنوان «مدیریت ساخته‌ها» به کار رفته است.
این دو شغل به هم نزدیک‌اند ولی مهارت‌شان فرق دارد: مدیر ساختمان بیشتر با آدم، پول و قرارداد کار میکند و مدیر تاسیسات بیشتر با دستگاه، برنامه نگهداری و پیمانکار فنی.
در ساختمان‌های بزرگ، این دو کنار هم کار می‌کنند و مدیر ساختمان تصمیم میگیرد کدام تعمیر اول انجام شود و مدیر تاسیسات می‌گوید هر تعمیر چه هزینه و زمانی دارد.مدیر ساختمان در قانون تملک آپارتمانها
چارچوب کار مدیر ساختمان مسکونی را قانون تملک آپارتمانها، مصوب ۱۳۴۳ و اصلاحیه ۱۱ خرداد ۱۳۷۶، و آییننامه آن گذاشته است. طبق ماده ۸ این قانون، وقتی شمار مالکان بیش از سه نفر باشد، مجمع عمومی مالکان باید مدیر یا هیئت مدیره انتخاب کند و مدیر میتواند از بیرون ساختمان باشد. آییننامه هم حقالزحمه مدیر را جزو هزینههای مشترک آورده است؛ یعنی مدیر حرفهای با دستمزد قانونی است. مدت مدیریت را مجمع تعیین میکند.
وظیفه‌های اصلی
- تعیین سهم هر مالک از هزینه‌ها: به نسبت متراژ، جز هزینه‌هایی که ربطی به متراژ ندارد و به تساوی تقسیم میشود.
- بیمه کردن کل ساختمان در برابر آتش‌سوزی؛ طبق ماده ۱۴ اگر انجام نشود، مدیر مسئول است.
- نگه داشتن دفتر درآمد و هزینه و برگزاری مجمع دست‌کم سالی یک بار.
- در ساختمان‌های بیش از ده واحد، استخدام سرایدار طبق ماده ۲۲ آییننامه.
شارژ پرداخت‌نشده
اگر مالکی شارژ ندهد، مدیر اظهارنامه میفرستد و پس از ده روز میتواند خدمات مشترک او را قطع کند یا از اداره ثبت اجراییه بگیرد؛ راه دادگاه هم باز است و دادگاه خارج از نوبت رسیدگی میکند. طبق نظر مشورتی قوه قضاییه در ۱۳ دی ۱۴۰۱، مدیر میتواند مستقیم به دادگاه یا شورای حل اختلاف برود. دفترخانه هم پیش از انتقال هر واحد، مفاصاحساب مدیر را می‌خواهد. اصلاحیه‌ای از ۱۴۰۴ یا ۱۴۰۵ پیدا نکردیم.
مدیریت املاک و تاسیسات در آگهیها
در مهر ۱۴۰۵ آگهیهای یک سایت بزرگ کاریابی را با کلمه‌های مدیر ساختمان، مدیر تاسیسات، مدیر املاک، مدیر مجتمع، مسئول تاسیسات و Facility جستجو کردیم و ۷۸ آگهی مرتبط را با متن کامل خواندیم:
بیشتر کارفرماها کارخانهها بودند: ۱۸ آگهی تولیدی و صنعتی، ۱۱ آگهی داروسازی و ۶ آگهی شرکت‌های خدماتی و پیمانکار؛ مدیر ساختمان را برج‌ها، مجتمع‌های مسکونی و گروه‌های ساختمانی می‌خواستند. ۳۱ آگهی در تهران بود و بقیه در کرج، اصفهان، اشتهارد و کیش. ۵۸ آگهی فقط آقا می‌خواستند.
در متن آگهیها ۵۴ آگهی دانش برق و مکانیک، ۳۱ آگهی موتورخانه، چیلر یا هواساز و ۲۲ آگهی کار با پیمانکار را نام برده بودند. فقط ۵ آگهی سیستم مدیریت هوشمند ساختمان یا BMS خواسته بودند و ۱۸ آگهی کار شیفتی داشتند.
از کجا وارد مدیریت املاک و تاسیسات شوم؟
چون رشته دانشگاهی مشخصی نیست، بیشتر مدیران از یکی از این راه‌ها به این کار رسیده‌اند:
- ۱
از تاسیسات فنی
کارشناس یا تکنسین تاسیسات در یک کارخانه، بیمارستان یا برج؛ با چند سال سابقه سرپرست و بعد مدیر تاسیسات. برق و مکانیک و شناخت موتورخانه و چیلر پایه این راه است.
- ۲
از مدیریت اداری و مالی
کسی که حساب‌وکتاب، قرارداد و کار با آدم‌ها را بلد است و از مدیریت یک مجتمع کوچک شروع میکند؛ اعتماد مالکان مهم‌ترین سرمایه این راه است.
- ۳
یادگرفتن قانون و قرارداد
قانون تملک آپارتمانها و آییننامه آن، قرارداد با پیمانکاران نظافت، نگهبانی و آسانسور، و بیمه ساختمان؛ این‌ها اشتباه‌های پرهزینه را کم می‌کنند.
- ۴
شرکت‌های خدمات ساختمان
برخی شرکت‌ها مدیریت چند مجتمع یا مرکز تجاری را با هم انجام می‌دهند؛ کار در این شرکت‌ها راه یادگرفتن سریع‌تر و رسیدن به ساختمان‌های بزرگ‌تر است.
مدرکهای مدیریت تاسیسات و ساختمان
مدرک داخلی مشخصی برای مدیر ساختمان نیست. در دنیا این مدرک‌ها شناخته‌شده‌اند:
FMP، مدیر تاسیسات حرفهای
مدرک پایه IFMA بدون پیش‌نیاز، در چهار بخش؛ ۱٬۸۵۰ دلار برای اعضا و ۲٬۱۵۰ دلار برای غیراعضا.
CFM، مدیر تاسیسات تاییدشده
پنج سال سابقه مدیریت تاسیسات با هر کارشناسی، یا سه سال با مدرک مرتبط؛ سه سال اعتبار و بیش از ۴ هزار دارنده در دنیا.
ISO ۴۱۰۰۱
گواهی سیستم مدیریت تاسیسات یک سازمان است، نه یک فرد؛ برای شرکت‌هایی که مدیریت ساختمان را خدمت می‌فروشند.
دوره‌های فنی داخلی
برای مدیر تاسیسات، دوره‌های موتورخانه، تبرید، برق ساختمان و ایمنی آتش در فنی و حرفهای در دسترس‌اند و در آگهیها بیشتر از مدرک بینالمللی دیده می‌شوند.
وضع این مدرک‌ها در ایران
برای ایران شعبه IFMA، استاندارد ملی یا شرکت دارای گواهی ISO ۴۱۰۰۱ پیدا نکردیم؛ دسترسی ساکنان ایران به آزمون‌های IFMA را هم تایید نکردیم.
درآمد مدیر ساختمان و مدیر تاسیسات
ماهانه و خالص، تهران، بر پایه مدیر داخلی و اجرایی، بدون تفکیک سابقه، ۱۴۰۴. این عدد مربوط به کلِ گروه مدیریت املاک و تاسیسات است، نه یک عنوان شغلی خاص.
عدد تخمینی. برای این حوزه داده جداگانه‌ای منتشر نشده؛ این عدد حقوق گروه نزدیکی است که در خط بالا آمده. برای مذاکره حقوق به آن تکیه نکن.
سالانه و ناخالص، عددِ میانه. میانه‌ی ۲ شغلِ این گروه. منبع: اداره‌ی آمار کار آمریکا (۲۰۲۵) و Job Bank کانادا (۲۰۲۵).
| نوع عدد | مقدار | یادداشت |
|---|---|---|
| دریافتی مدیران داخلی و اجرایی، تهران | ۴۵ (۳۲ تا ۶۰) | پایان ۱۴۰۴، تخمینی |
| آگهیهای مدیر و سرپرست تاسیسات | ۴۰ تا ۷۰ | میانه بازه ۱۲ آگهی |
| آگهیهای کارشناس و تکنسین تاسیسات | ۳۵ تا ۵۰ | میانه بازه ۱۲ آگهی |
| آگهیهای مدیر ساختمان | ۳۵ تا ۶۰ | میانه بازه ۵ آگهی |
گزارش‌های معتبر حقوق برای مدیر ساختمان یا تاسیسات عدد جدا ندارند. نزدیکترین گروه، مدیران داخلی و اجرایی تهران است: میانه دریافتی ماهانه پایان ۱۴۰۴ حدود ۴۵ میلیون تومان و نیمی از آن‌ها ۳۲ تا ۶۰ میلیون. عدد این صفحه تخمینی است.
۲۹ آگهی از ۷۸ آگهی عدد نوشته بودند و میانه بازه آن‌ها ۴۰ تا ۵۵ میلیون تومان بود: مدیر و سرپرست تاسیسات ۴۰ تا ۷۰ میلیون، کارشناس و تکنسین تاسیسات ۳۵ تا ۵۰ میلیون و مدیر ساختمان ۳۵ تا ۶۰ میلیون. دستمزد مدیر ساختمان مسکونی را مجمع مالکان تعیین میکند و به اندازه و درآمد مجتمع بستگی دارد.
درآمد مدیر املاک و تاسیسات در آمریکا و کانادا
در آمریکا میانه درآمد مدیران املاک و مجتمع‌ها ۶۹٬۹۹۰ دلار و مدیران تاسیسات ۱۰۶٬۶۶۰ دلار در سال است. رقم‌ها سالانه و پیش از مالیات‌اند:
مدیریت املاک و تاسیسات به چه کسی می‌آید؟
احتمالا راضی می‌شوی اگر
- نظم دادن به کارهای یک ساختمان یا مجموعه را دوست داری
- با ساکنان، مالکان و پیمانکاران آرام و قاطع حرف می‌زنی
- از حساب‌وکتاب دقیق و شفاف ابا نداری
- دانش فنی برق یا مکانیک داری یا دوست داری یاد بگیری
احتمالا اذیت می‌شوی اگر
- تماس شبانه برای قطعی آب یا آسانسور کلافه‌ات میکند
- اختلاف میان همسایه‌ها و مالکان آزارت می‌دهد
- کار با پیمانکاران و پیگیری‌های پشت سر هم را دوست نداری
این گروه شغلی در یک نگاه
تست راه تا کار علاقه‌ها و شخصیتت را با مدیریت املاک و تاسیسات و گروه‌های نزدیکش مثل مشاوره املاک و تاسیسات مکانیکی مقایسه میکند.
شروع تستسوالهای رایج درباره رشته مدیریت املاک و مستغلات
رشته مدیریت املاک و مستغلات در کنکور هست؟
نه؛ در دفترچههای ۱۴۰۵ نیست. یک کارشناسی حرفهای مشاوره املاک و مستغلات در مرکز علمیکاربردی اتحادیه مشاوران املاک تهران بدون کنکور پذیرش دارد.
مدیریت املاک و مستغلات چیست؟
اداره یک ملک به نیابت از مالکان: شارژ، نگهداری، پیمانکاران، بیمه و رابطه با ساکنان، طوری که ارزش ملک حفظ شود.
فرق مدیر ساختمان و مدیر تاسیسات چیست؟
مدیر ساختمان بیشتر با آدم، پول و قرارداد کار میکند؛ مدیر تاسیسات با برق، موتورخانه، چیلر و برنامه نگهداری.
مدیر ساختمان طبق قانون چطور انتخاب میشود؟
طبق ماده ۸ قانون تملک آپارتمانها، وقتی بیش از سه مالک باشد، مجمع عمومی مالکان مدیر را انتخاب میکند و مدیر میتواند از بیرون ساختمان باشد.
مدیر ساختمان حقوق میگیرد؟
بله؛ آییننامه قانون تملک آپارتمانها حقالزحمه مدیر را جزو هزینههای مشترک آورده است و مبلغش را مجمع تعیین میکند.
اگر مالکی شارژ ندهد چه میشود؟
مدیر اظهارنامه میفرستد، پس از ده روز میتواند خدمات مشترک را قطع کند یا اجراییه ثبت بگیرد، یا مستقیم به دادگاه یا شورای حل اختلاف برود.
مدیر تاسیسات چه مدرکی لازم دارد؟
در آگهیها بیشتر دانش برق و مکانیک و سابقه کار با موتورخانه و چیلر خواسته شده بود؛ FMP و CFM مدرکهای بینالمللی این حوزهاند.
آگهی مدیر تاسیسات بیشتر کجاست؟
در کارخانهها و داروسازیها؛ از ۷۸ آگهی، ۱۸ تولیدی و صنعتی و ۱۱ داروسازی بود و فقط ۹ آگهی مدیر ساختمان و مجتمع.
درآمد مدیر تاسیسات چقدر است؟
آگهیهای مهر ۱۴۰۵ برای مدیر و سرپرست تاسیسات میانه ۴۰ تا ۷۰ میلیون تومان پیشنهاد داده بودند.
دوره مدیر ساختمان در فنی و حرفهای هست؟
در فهرست تهران ۱۴۰۵ نه؛ نزدیکترین، کارور تاسیسات برودتی و گرمایی با ۱۲۸ ساعت است.
دوره مدیریت ساختمان یا تاسیسات دارید؟
اگر آموزشگاه شما دوره مدیریت ساختمان و مجتمع، قانون تملک آپارتمانها، موتورخانه و تاسیسات یا نگهداری پیشگیرانه برگزار میکند، درخواست همکاری بفرستید. دوره‌ها پس از بررسی کنار مسیر دو شغل این گروه دیده می‌شوند.
- ثبت درخواست با شماره همراه مدیر آموزشگاه
- بررسی مجوز و سرفصل دوره‌ها
- نمایش دوره کنار مسیر مدیر املاک و مدیر تاسیسات
ثبت‌نام رایگان است و درخواست شما بررسی میشود.
پیش از ورود به مدیریت املاک، تست بده
تست راه تا کار چند دقیقه طول می‌کشد و نشان می‌دهد مدیریت ساختمان و تاسیسات به تو نزدیک است یا کار دیگری.
شروع تستسوالی درباره مدیریت املاک و تاسیسات دارید؟
سوالتان را بپرسید. جواب را همین‌جا می‌نویسیم تا به کار بقیه هم بیاید.