بلاگر یعنی چی؟ کار بلاگر و اینفلوئنسر، راه شروع و درآمد

رشته دانشگاهی بلاگری وجود ندارد و در فهرست شهریه ۱۴۰۵ آموزشگاه‌های آزاد فنی و حرفه‌ای تهران هم استانداردی برای اینفلوئنسری، ایمیل مارکتینگ یا برندسازی شخصی نبود. نزدیک‌ترین‌ها با سقف شهریه حضوری: «مدیریت وبلاگ» ۳۰ ساعت حدود ۷٫۹ میلیون تومان، «بازاریابی الکترونیکی» ۶۴ ساعت حدود ۱۳٫۸ میلیون، وردپرس ۳۴۰ ساعت حدود ۲۲٫۱ میلیون و «مدیر seo» ۲۲۰ ساعت حدود ۴۷٫۴ میلیون تومان. شهریه آنلاین ۸۰ درصد حضوری است.

دوره‌های آنلاین کوتاه سئو و درآمد از وبلاگ در یک سایت آموزشی بزرگ، بعد از تخفیف حدود ۷۰۰ تا ۸۴۰ هزار تومان بود. دوره‌ای که قول درآمد یا «بلاگر معروف شدن» می‌دهد را با احتیاط ببین؛ برای کارفرما و برند، نمونه کار و آمار واقعی مهم‌تر از گواهی است.

بلاگر از «بلاگ» می‌آید و بلاگ کوتاه‌شده «وبلاگ» است. در فرهنگ‌های لغت معتبر، بلاگر کسی است که وبلاگ می‌نویسد، یعنی ایده‌ها، نظرها یا تجربه‌هایش را منظم در اینترنت ثبت می‌کند تا دیگران بخوانند. فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای وبلاگ واژه «وب‌نوشت» را تصویب کرده است، اما برای بلاگر یا اینفلوئنسر واژه مصوبی پیدا نکردیم و در فارسی «وبلاگ‌نویس» رایج است.

بلاگر کیست؟ از وبلاگ‌نویس تا بلاگر اینستاگرام

واژه weblog را یورن بارگر در دسامبر ۱۹۹۷ ساخت و شکل کوتاه blog در ۱۹۹۹ رایج شد. در ایران نخستین وبلاگ فارسی در ۱۶ شهریور ۱۳۸۰ ساخته شد، موج وبلاگ‌نویسی از مهر همان سال راه افتاد و نخستین سرویس تماما فارسی وبلاگ در ۲۳ خرداد ۱۳۸۱ کارش را شروع کرد. آن موقع بلاگر یعنی نویسنده. با آمدن اینستاگرام، همین اسم به صاحب پیجی رسید که با عکس و ویدیو و روایت شخصی محتوا می‌سازد، و امروز وقتی کسی در ایران می‌گوید «بلاگر»، بیشتر همین را منظور دارد.

پس بلاگر امروز دو شکل دارد. بلاگر نوشتاری یک سایت یا وبلاگ دارد، از جست‌وجوی گوگل خواننده می‌گیرد و درآمدش بیشتر از تبلیغ، همکاری در فروش و محصول خودش است. بلاگر شبکه‌های اجتماعی با چهره و صدایش شناخته می‌شود و درآمدش بیشتر از تبلیغ برندها یا حقوق ثابت از یک شرکت است. مسیر یادگیری همین صفحه بیشتر به شکل اول نزدیک است، چون پایه‌اش مهارت‌هایی است که با تغییر پلتفرم از بین نمی‌رود: نوشتن، سئو و فروش.

ولاگر هم یک نوع بلاگر است: بلاگری که پست‌هایش بیشتر ویدیو است. پس «بلاگر یا ولاگر» دو شغل جدا نیستند؛ فرقشان فقط در قالب محتواست.

در مهر ۱۴۰۵، از ۴٬۶۱۷ آگهی که با کلمه‌هایی مثل بلاگر، اینفلوئنسر، مجری و تولیدکننده محتوا در یک سایت بزرگ کاریابی پیدا شد، ۶۶ آگهی کار بلاگر جلوی دوربین بود: بلاگر، مجری یا بازیگر محتوا برای پیج یک شرکت. ۳۸ آگهی در تهران بود. پرتکرارترین کارفرماها کارخانه‌ها (۱۱ آگهی)، خدمات آنلاین (۸)، شرکت‌های خودرویی (۸)، شرکت‌های نرم‌افزاری و بازرگانی بودند، نه فقط کلینیک‌های زیبایی.

• ۲۳ آگهی تمام‌وقت، ۱۸ پاره‌وقت، ۱۵ پروژه‌ای و ۱۰ آگهی هر دو حالت را قبول می‌کردند؛ فقط ۴ آگهی دورکاری بود.
• ۴۹ آگهی سقف سن داشتند که میانه‌اش ۳۵ سال بود و ۱۴ آگهی سقف ۳۰ سال یا کمتر گذاشته بودند. هیچ آگهی پایان خدمت سربازی نخواسته بود.
• در متن آگهی‌ها سناریو ۳۳ بار، ریلز ۲۵ بار، «ظاهر آراسته یا مناسب» ۲۳ بار و نمونه کار ۱۹ بار آمده بود. تعداد دنبال‌کننده شخصی را هیچ آگهی‌ای شرط نکرده بود؛ شرکت‌ها اجرای خوب جلوی دوربین را می‌خرند، نه پیج تو را.

آگهی‌های بلاگر در دیوار و شهرهای دیگر

در نمونه آگهی‌های استخدام شش شهر تهران، مشهد، اصفهان، کرج، شیراز و تبریز، ۸۹ آگهی در عنوانشان بلاگر، مدل، مجری یا بازیگر می‌خواستند: ۲۶ آگهی در تهران، ۲۳ در مشهد و ۱۷ در اصفهان. شیوه پرداخت در ۴۰ آگهی توافقی، در ۳۳ ماهانه، در ۸ آگهی درصدی و در ۷ آگهی روزانه بود. کلمه مدل یا مدلینگ در متن ۳۲ آگهی آمده بود و ۱۷ آگهی بازه سنی نوشته بودند؛ چند آگهی فقط دختران ۱۶ تا ۲۲ ساله را می‌خواستند.

کنار این‌ها، ۱۰۲ آگهی کارشناس تولید محتوا و سئو هم بود که همان مهارت بلاگر نوشتاری را می‌خواست: سئو در ۸۲ آگهی و وردپرس در ۴۴ آگهی. یعنی کسی که بلاگ نوشتن و سئو را جدی یاد بگیرد، بازار استخدام جدایی هم دارد.

برای بلاگری که در ایران زندگی می‌کند، سهم تبلیغ یوتیوب و درآمد مستقیم اینستاگرام بسته است. پس پول از پنج راه می‌آید و بیشتر بلاگرها چند راه را با هم دارند.

شغل اینفلوئنسر چیست؟ فروختن تبلیغ به برندها

رایج‌ترین راه در شبکه‌های اجتماعی است. طبق یک گزارش سالانه شبکه‌های اجتماعی که خرداد ۱۴۰۴ منتشر شد، قیمت هر پست بلاگرهای ایرانی با بیش از یک میلیون دنبال‌کننده در اینستاگرام ۱۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان و هر استوری ۴۰ تا ۳۵۰ میلیون تومان بود. این قیمت بزرگ‌ترین پیج‌هاست؛ برای پیج‌های کوچک‌تر فهرست قیمت معتبر و تازه‌ای پیدا نکردیم.

همکاری در فروش

لینک اختصاصی محصول یک فروشگاه اینترنتی را منتشر می‌کنی و از هر خرید درصدی می‌گیری. در بزرگ‌ترین فروشگاه اینترنتی ایران، طبق گفت‌وگوی مسئولان آن در ۱۴۰۰، کمیسیون بین ۲ تا ۲۰ درصد قیمت کالا و به‌طور متوسط ۱۲ درصد بود و برای کالاهای پرفروش صفر. از حدود ۱۰۰ هزار نفری که ثبت‌نام کرده بودند، ماهانه حدود ۲ هزار نفر درآمد داشتند؛ یعنی کمتر از ۳ نفر از هر ۱۰۰ نفر. حساب کمیسیون امروز ماهانه است و هر محصول درصد خودش را دارد.

تبلیغ در سایت و پیام‌رسان‌های داخلی

بلاگر نوشتاری می‌تواند به شبکه‌های تبلیغ داخلی بپیوندد. بزرگ‌ترین‌شان طبق صفحه خودش ۵۰ درصد مبلغ هر تبلیغ را به صاحب سایت می‌دهد و هر ماه در سه نوبت، وقتی موجودی به ۱۰۰ هزار تومان برسد، واریز می‌کند. روبیکا هم طبق گزارش‌های ۱۴۰۱ به سازندگان کانال بر پایه کاربر فعال و ترافیک پول می‌داد و حداقل برداشت ۲۰ هزار تومان بود؛ شرط‌های امروزش را نتوانستیم از صفحه رسمی تایید کنیم.

محصول خودت و حقوق ثابت

فروش دوره، کتاب الکترونیکی یا خدمت مشاوره به مخاطبی که به تو اعتماد دارد، سود بیشتری از تبلیغ می‌گذارد چون واسطه ندارد. راه پنجم حقوق ثابت است: بلاگر استخدامی یک شرکت یا کارشناس تولید محتوا و سئو. کم‌ریسک‌ترین راه همین است و راه اول پرنوسان‌ترین. این درآمدها همه مشمول مالیات‌اند.

درآمد بلاگر مستقل را هیچ گزارش معتبری اندازه نمی‌گیرد. چیزی که اندازه دارد، حقوق بلاگر استخدامی و کسانی است که مهارت بلاگر نوشتاری را در شرکت‌ها می‌فروشند. ۳۰ آگهی بلاگر جلوی دوربین که عدد حقوق داشتند، میانه ۲۸ تا ۳۷٫۵ میلیون تومان در ماه پیشنهاد داده بودند؛ در آگهی‌های تمام‌وقت میانه ۳۵ تا ۴۲٫۵ میلیون بود و سه آگهی ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون پیشنهاد می‌دادند.

چه چیزی درآمد بلاگر را بالا می‌برد؟

تمام‌وقت بودن، تهران، و مهارتی که شرکت به آن نیاز دارد. برای بلاگر نوشتاری، سئو و دیجیتال مارکتینگ دو مهارتی‌اند که بازار حقوقی جدا دارند: میانه حقوق دریافتی کارشناس سئو در تهران در پایان ۱۴۰۴، ۲۳ میلیون و کارشناس دیجیتال مارکتینگ ۲۵ میلیون تومان بود. در نمونه آگهی‌های بلاگر و مدل شش شهر، میانه حداقل حقوق اعلام‌شده ۲۵ و حداکثر ۴۵ میلیون تومان بود، اما بیشتر آگهی‌ها حقوق را توافقی گذاشته بودند.