مترور: کار هر ماه، استخدام در دفتر فنی و حقوق ۱۴۰۵

در اول: مهندس عمران یا معمار

در کارشناسی عمران درسی به اسم «متره و برآورد و پروژه» هست، ولی کوتاه است و بیشتر روش را یاد می‌دهد تا کار واقعی را. فارغ‌التحصیل عمران و معماری معمولا بعد از دانشگاه یک دوره عملی صورت وضعیت می‌گذراند و از دفتر فنی کارگاه شروع می‌کند. مهندس برق و مکانیک هم از همین راه به متره تاسیسات می‌رسد.

در دوم: کاردان، تکنسین یا هنرجو

هنرجوهای پایه دوازدهم نقشه‌کشی معماری در هنرستان کتابی با همین اسم دارند. کاردان‌ها و تکنسین‌ها می‌توانند با دوره‌های فنی و حرفه‌ای و یک نمونه کار قوی شروع کنند، معمولا با عنوان تکنسین یا کمک دفتر فنی. باید واقع‌بین بود: فقط ۴ آگهی از ۱۳۵ آگهی مهر ۱۴۰۵ کاردانی را پذیرفته بودند، پس رشد در این راه کندتر است و بیشتر از راه سابقه.

دوره‌های فنی و حرفه‌ای چند ساعت است؟

در جدول شهریه ۱۴۰۵ آموزشگاه‌های آزاد تهران، دوره «متصدی متره و برآورد» ۱۰۴ ساعت است با سقف شهریه حضوری ۱۹٫۳ میلیون تومان، «کمک متصدی متره و برآورد» ۱۰۶ ساعت با ۱۹٫۶ میلیون و «متصدی تعیین صورت وضعیت» ۷۷ ساعت با ۱۴٫۳ میلیون. شهریه دوره آنلاین همین استانداردها ۸۰ درصد حضوری است. گواهی این دوره‌ها برای کار اجباری نیست؛ ارزشش در چیزی است که واقعا یاد می‌گیری.

مترور کسی است که مقدار هر کار ساختمانی را اندازه می‌گیرد و بعد قیمت آن را حساب می‌کند: چند متر مکعب خاکبرداری، چند کیلو میلگرد، چند متر مربع کاشی، چند متر لوله. اسمش از کلمه فرانسوی métreur آمده، یعنی کسی که اندازه می‌گیرد. در آگهی‌ها و شرکت‌ها او را «کارشناس متره و برآورد»، «برآوردگر» یا «کارشناس پیمان و رسیدگی» هم صدا می‌کنند و در انگلیسی Quantity Surveyor یا Estimator.

کار مترور روی کاغذ شروع می‌شود و به پول ختم می‌شود. نقشه‌ها، مشخصات فنی و صورت‌جلسه‌های کارگاه را می‌خواند، از آن‌ها جدول ریزمتره می‌سازد، هر ردیف را با یک ردیف فهرست بها جفت می‌کند و جمع می‌زند. همین عدد است که تعیین می‌کند پیمانکار آخر ماه چقدر پول بگیرد، کارفرما چقدر بپردازد و پروژه از بودجه جلو افتاده یا عقب.

یک آدم دقیق بین کارگاه و حسابداری

مترور نه مهندس اجراست که کار را بسازد، نه حسابدار است که سند مالی بزند. جایش وسط این دو است: باید بفهمد در کارگاه دقیقا چه چیزی ساخته شده و آن را به زبانی بنویسد که قرارداد و فهرست بها می‌فهمند. یک اشتباه کوچک در یک ردیف، مثلا جا افتادن پرت میلگرد یا دوبار شمردن یک دیوار، در پروژه‌ای چندصد میلیاردی می‌تواند به اختلاف بزرگ برسد.

این صفحه درباره خود این شغل است: یک مترور هر ماه چه می‌کند، در کدام شرکت‌ها استخدام می‌شود، آگهی‌ها چه می‌خواهند و حقوقش چقدر است. اگر می‌خواهی کل حوزه را ببینی، یعنی مراحل متره و برآورد یک ساختمان، ساختار فهرست بها و مناقصه، صفحه متره و برآورد را بخوان.

۳۰ مهر ۱۴۰۵ همه آگهی‌های فعال یکی از بزرگ‌ترین سایت‌های کاریابی را که کلمه «متره» داشتند خواندیم: ۲۸۳ آگهی که از ۱ شهریور تا ۲۹ مهر منتشر شده بودند. جستجوی خود کلمه «مترور» هیچ آگهی نداشت. یعنی کسی که دنبال استخدام مترور است باید عنوان‌های «کارشناس دفتر فنی»، «کارشناس پیمان و رسیدگی» و «کارشناس متره و برآورد» را بگردد.

از این ۲۸۳ آگهی، ۲۰ آگهی متره، برآورد یا رسیدگی را در عنوان داشتند و ۱۱۵ آگهی عنوان دفتر فنی؛ این ۱۳۵ آگهی همان کار مترور است. ۱۴۸ آگهی دیگر سرپرست کارگاه، مهندس اجرا، ناظر یا مهندس تاسیسات می‌خواستند و متره را فقط به‌عنوان یکی از کارها نوشته بودند: ۴۵ آگهی سرپرست کارگاه و اجرا و ۳۴ آگهی برق و مکانیک و تاسیسات.

در شرح کار و شرایط چه آمده بود؟

• برآورد در ۱۲۶ آگهی، صورت وضعیت در ۱۰۳، فهرست بها در ۵۶، تعدیل در ۳۹ و شرایط عمومی پیمان در ۲۸ آگهی.
• نرم‌افزار: Excel در ۱۰۳ آگهی، AutoCAD در ۹۳، MS Project در ۳۷، Revit در ۲۲ و نرم‌افزار متره «تدکار» در ۱۹ آگهی. چند آگهی هم «تکسا» را کنار تدکار نوشته بودند.
• کار در کارگاه در ۴۹ آگهی آمده بود؛ ۲ آگهی دورکاری و ۳ آگهی کارآموزی بودند.
• سطح: ۹۵ آگهی کارشناس، ۳۴ آگهی کارشناس ارشد و ۴ آگهی مدیر میانی.
• سابقه: از ۷۲ آگهی که عدد نوشته بودند، ۱۹ آگهی ۵ سال، ۱۵ آگهی ۳ سال، ۱۳ آگهی ۱۰ سال و ۸ آگهی ۲ سال خواسته بودند.

کجا و برای چه کسی؟

۸۱ آگهی در استان تهران بود، ۹ آگهی در البرز و ۷ آگهی در هر کدام از آذربایجان شرقی و خراسان رضوی. ۷۹ آگهی جنسیت را مهم ندانسته بودند، ۳۲ آگهی فقط آقا و ۱۸ آگهی ترجیحا آقا می‌خواستند و ۶ آگهی فقط یا ترجیحا خانم. ۵۸ آگهی کارت پایان خدمت یا معافیت خواسته بودند. مدرک بیشتر آگهی‌ها کارشناسی بود و فقط ۴ آگهی کاردانی را هم پذیرفته بودند.

دیوار برای این کار تقریبا خالی بود: در همان روز در تهران فقط یک آگهی با کلمه «مترور» پیدا شد. استخدام مترور بیشتر از سایت‌های کاریابی و از راه آشنایی در شرکت‌های پیمانکار و مشاور است.

گزارش‌های معتبر حقوق ۱۴۰۵ گروه جداگانه‌ای برای مترور ندارند. نزدیک‌ترین گروه، مهندسان عمران است که بیشتر مترورها از همین رشته‌اند و کار دفتر فنی هم جزو کار آن‌هاست. عددهای جدول، حقوق خالص دریافتی این گروه در پایان ۱۴۰۴ و حقوقی است که برای ۱۴۰۵ درخواست کرده بودند.

• کارشناس در کلان‌شهرها: میانه دریافتی ۳۰ میلیون تومان در ماه، نیمی بین ۲۲ تا ۴۰ میلیون. درخواست ۱۴۰۵ میانه ۴۵ میلیون.
• کارشناس در تهران: میانه دریافتی ۳۱ میلیون، نیمی بین ۲۵ تا ۴۱ میلیون. درخواست ۱۴۰۵ میانه ۴۶ میلیون.
• کارشناس ارشد در تهران: میانه دریافتی ۴۱ میلیون، نیمی بین ۳۶ تا ۵۳ میلیون. درخواست ۱۴۰۵ میانه ۶۱ میلیون، یعنی ۵۰ درصد بیشتر.

آگهی‌های مهر ۱۴۰۵ چقدر پیشنهاد داده بودند؟

۳۵ آگهی از ۱۳۵ آگهی عدد حقوق داشتند. میانه حداقل و حداکثر آن‌ها ۴۵ و ۶۵ میلیون تومان بود و کمترین و بیشترین عدد ۲۷ و ۱۱۰ میلیون. ۲۶ آگهی سطح کارشناس میانه ۴۰ تا ۶۰ میلیون پیشنهاد داده بودند و ۷ آگهی کارشناس ارشد ۶۰ تا ۸۰ میلیون. ۸ آگهی که متره یا رسیدگی در عنوانشان بود، کمتر بودند: میانه ۳۵ تا ۵۰ میلیون.

عدد آگهی پیشنهاد است، نه پرداخت؛ و بیشتر آگهی‌های با عدد از تهران‌اند. چیزهایی که بیشترین اثر را روی حقوق مترور دارند: سطح شغلی، سابقه رسیدگی و تعدیل، کار در کارگاه یا دفتر، رشته فهرست بها و اندازه پروژه. یکی از شرکت‌های مشاور برآورد در شرایط استخدامش کار فقط دفتری را پایین‌تر از کار کارگاهی گذاشته است.