هماهنگ کننده پروژه: چه کاری می‌کند، کارفرما چه می‌خواهد و حقوقش در ۱۴۰۵

همه این درس‌ها استاندارد سازمان فنی و حرفه‌ای دارند و سقف شهریه آموزشگاه‌های آزاد تهران برای ۱۴۰۵ را این سازمان اعلام کرده است. عددها برای دوره حضوری است و دوره مجازی ارزان‌تر است:

• سطح تازه‌نفس: «کاروری EXCEL» ۵۷ ساعت و حدود ۶٫۵ میلیون تومان، و برنامه‌ریزی با نرم‌افزار MSP ۳۰ ساعت و حدود ۷٫۲ میلیون تومان؛ روی هم ۸۷ ساعت و ۱۳٫۷ میلیون.
• سطح ماهر: «مدیریت پروژه بر اساس الگوی PMBOK» ۴۲ ساعت و حدود ۱۰٫۹ میلیون، و «برنامه ریزی پروژه» ۹۴ ساعت و حدود ۱۸٫۸ میلیون؛ روی هم ۱۳۶ ساعت و ۲۹٫۷ میلیون.
• سطح سوپرحرفه‌ای: «مدیریت پروژه بر اساس استاندارد ICB» ۶۰ ساعت و حدود ۱۴٫۴ میلیون، و Primavera P6 ۶۰ ساعت و حدود ۱۴٫۴ میلیون؛ روی هم ۱۲۰ ساعت و ۲۸٫۸ میلیون.

کل مسیر ۳۴۳ ساعت و حدود ۷۲٫۲ میلیون تومان است، ولی لازم نیست همه را پیش از اولین کار بگذرانی. سطح اول برای گرفتن کارآموزی یا اولین قرارداد کافی است و بقیه را می‌شود کنار کار و با پروژه واقعی یاد گرفت. ICB همان استانداردی است که گواهی‌های چهار سطحی انجمن مدیریت پروژه ایران بر پایه آن ارزیابی می‌شوند.

هماهنگ کننده پروژه، که در آگهی‌ها با نام‌های «کوردیناتور پروژه»، «کارشناس پروژه» یا «Project Coordinator» هم می‌آید، تصمیم بزرگ پروژه را نمی‌گیرد؛ کارش این است که تصمیم‌های گرفته‌شده واقعا اجرا شوند. مدیر پروژه می‌گوید چه باید بشود، و هماهنگ‌کننده دنبال می‌کند که چه کسی، تا کی و با چه مدرکی آن را انجام داده است. به همین دلیل این شغل برای بسیاری از کسانی که بعدها مدیر پروژه می‌شوند، اولین پله است.

شنبه: جلسه شروع هفته

دستور جلسه را از روز قبل برای اعضای تیم می‌فرستد، در جلسه یادداشت برمی‌دارد و بعد از آن صورتجلسه‌ای می‌نویسد که برای هر اقدام یک مسئول و یک تاریخ دارد. یکی از آگهی‌های آبان ۱۴۰۵ همین را با عبارت «فهرست اقدامات، ثبت مسئول و موعد هر کار» خواسته بود.

یکشنبه تا سه‌شنبه: پیگیری

بیشتر وقت به تماس، پیام و نامه می‌گذرد: نقشه از واحد مهندسی رسیده است؟ پیمانکار تجهیزات را تحویل داده؟ کارفرما پیش‌فاکتور را تایید کرده؟ هر جا کاری عقب افتاده، هماهنگ‌کننده اول آن را می‌بیند و به مدیر پروژه خبر می‌دهد، پیش از آنکه به تاخیر بزرگ تبدیل شود.

چهارشنبه: گزارش وضعیت

جدول اکسل یا برنامه MSP را به‌روز می‌کند، درصد پیشرفت هر بخش را می‌نویسد و گزارشی کوتاه برای مدیر و کارفرما آماده می‌کند. نامه‌ها و مدارک فنی را هم شماره می‌زند و بایگانی می‌کند تا هر سندی در لحظه پیدا شود.

این کار هم در دفتر شرکت نرم‌افزاری انجام می‌شود و هم در کارگاه نیروگاه یا پروژه صنعتی. در ۱۵ آگهی از ۹۴ آگهی، ماموریت یا سفر کاری جزو کار نوشته شده بود و ۸ آگهی حضور در کارگاه یا سایت پروژه را خواسته بودند.

چیزی که از متن آگهی‌ها بیرون می‌آید، تصویر یک کار ارتباطی و نوشتاری است، نه یک کار فنی خالص. این شمارش‌ها از ۹۴ آگهی است و هر آگهی ممکن است چند مورد را خواسته باشد:

• گزارش در ۶۸ آگهی و پیگیری در ۶۶ آگهی آمده بود؛ این دو، هسته کار هستند.
• مستندسازی، مکاتبه و صورتجلسه در ۵۸ آگهی و تنظیم جلسه در ۴۸ آگهی.
• زمان‌بندی در ۴۶ آگهی، کار با کارفرما و ذی‌نفعان در ۴۳ آگهی و مهارت ارتباطی در ۴۲ آگهی.
• قرارداد، پیمان و صورت‌وضعیت در ۴۱ آگهی و تدارکات و پیمانکار در ۳۸ آگهی؛ این‌ها بیشتر در پروژه‌های صنعتی و انرژی بودند.
• ریسک فقط در ۲۴ آگهی، بودجه و هزینه در ۱۸ آگهی و روش چابک یا اسکرام در ۱۵ آگهی آمده بود.

صنعت شرکت‌ها هم پخش است: فناوری اطلاعات و نرم‌افزار ۱۶ آگهی، نفت و گاز و پتروشیمی ۱۴، تولیدی و صنعتی ۱۰، خدمات مهندسی ۸، نیروگاه و انرژی ۵ و مشاوره مدیریت ۵ آگهی. یعنی هماهنگ‌کننده به یک صنعت بسته نیست و با عوض کردن صنعت، مهارت‌هایش از دست نمی‌رود.

در فیلد نرم‌افزار همان آگهی‌ها، این برنامه‌ها خواسته شده بود: Excel در ۶۴ آگهی، Word در ۴۱، Microsoft Project در ۳۴، PowerPoint در ۲۰، Jira در ۱۲، Primavera در ۱۲، AutoCAD در ۹ و Trello در ۷ آگهی. ترتیب یادگیری از همین عددها درمی‌آید.

اکسل در حد گزارش، نه فقط جمع و تفریق

هماهنگ‌کننده باید بتواند یک جدول پیگیری اقدام‌ها بسازد که با فیلتر، تاریخ موعد و رنگ‌بندی شرطی نشان بدهد چه کاری عقب است. PivotTable و نمودار ساده برای گزارش هفتگی هم لازم می‌شود.

MSP برای خواندن و به‌روز کردن برنامه

لازم نیست برنامه زمانی کل پروژه را خودت بسازی؛ این کار برنامه‌ریز است. ولی باید بتوانی فایل MSP را باز کنی، درصد پیشرفت را وارد کنی و مسیر بحرانی را بفهمی. اگر به سمت پروژه‌های نرم‌افزاری می‌روی، Jira یا Trello جای MSP را می‌گیرد.

نوشتن نامه و صورتجلسه

این مهارت در هیچ فیلد نرم‌افزاری نمی‌آید، ولی در متن آگهی‌ها مدام تکرار شده است: نامه اداری بی‌غلط، صورتجلسه روشن و گزارشی که مدیر در دو دقیقه بخواند.

مدرک: کدام قابل گرفتن است؟

مدرک PMP و مدرک مقدماتی‌ترش CAPM آزمونشان را از راه شرکت Pearson VUE برگزار می‌کنند و طبق سیاست اعلام‌شده این شرکت، کسی که در ایران زندگی می‌کند یا مدرک شناسایی ایرانی ارائه می‌دهد، نمی‌تواند در این آزمون‌ها شرکت کند. در کل ۹۴ آگهی هم فقط ۲ آگهی نامی از PMP یا CAPM برده بودند. مدرکی که از داخل کشور قابل گرفتن است، گواهی سطح D انجمن مدیریت پروژه ایران با عنوان «دستیار مدیر پروژه» است که دست‌کم کاردانی و یک سال کار مرتبط می‌خواهد، و گواهی دوره‌های استاندارد فنی و حرفه‌ای. برای مسیر رشد تا مدیر پروژه و مدرک‌های بالاتر، صفحه مدیر پروژه را ببین.

در گزارش‌های معتبر حقوق ۱۴۰۵ گروه جدایی به نام هماهنگ کننده پروژه نیست. نزدیک‌ترین گروه، «مهندسی صنایع، مدیریت تولید، پروژه و عملیات» در سطح کارشناس است؛ همان کار پروژه‌ای در سطح شروع، و ما همین را آورده‌ایم. عددها خالص و ماهانه و به میلیون تومان است و شامل بخش ثابت و متغیر حقوق.

• تهران: میانه دریافتی پایان ۱۴۰۴ برابر ۳۰ و نیمی از افراد بین ۲۵ تا ۴۰ میلیون؛ میانه درخواستی برای ۱۴۰۵ برابر ۴۴ میلیون.
• شهرهای بزرگ: میانه دریافتی ۲۵ و نیمی بین ۲۰ تا ۳۵ میلیون؛ میانه درخواستی ۳۶ میلیون.
• شهرهای کوچک: میانه دریافتی ۲۷ و نیمی بین ۲۱ تا ۳۸ میلیون؛ میانه درخواستی ۴۰ میلیون. بالاتر بودن از شهرهای بزرگ احتمالا از سهم پروژه‌های صنعتی و نیروگاهی در این شهرها می‌آید.

عدد درخواستی، حقوقی است که خود افراد برای سال بعد خواسته‌اند و با دریافتی یکی نیست. پیشنهاد آگهی‌ها سومین عدد است: از ۹۴ آگهی، ۳۱ آگهی بازه حقوق نوشته بودند. میانه کف این بازه‌ها ۴۰ و میانه سقفشان ۵۰ میلیون تومان بود. برای هماهنگ‌کننده‌ها جداگانه ۹ آگهی عدد داشتند با میانه ۴۵ تا ۶۰ میلیون، و ۲۰ آگهی کارشناس پروژه میانه ۴۲٫۵ تا ۵۰ میلیون. کارآموزی هماهنگی پروژه ۱۰ تا ۲۰ میلیون پیشنهاد داده بود.

آنچه حقوق را بالا می‌برد: صنعت (نفت و نیروگاه بیشتر از دفتر خدماتی)، انگلیسی کاری، تسلط بر MSP یا Primavera و تجربه کار با پیمانکار و قرارداد. بعد از دو سه سال، رسیدن به سطح کارشناس ارشد همین گروه در تهران با میانه دریافتی ۴۵ میلیون قدم بعدی است.