پت سیتر کیست؟ کار روزانه، درآمد و راه شروع

فنی و حرفه‌ای در فهرست شهریه تهران ۱۴۰۵ استانداردی برای پت سیتر یا نگهداری از حیوانات خانگی ندارد. پس این کار مدرک رسمی اجباری ندارد و یادگیری از سه راه می‌آید:

• دوره‌های کوتاه: کمک‌های اولیه حیوانات، مراقبت از حیوان پیر و بیمار و رفتارشناسی سگ و گربه که آموزشگاه‌های دامپزشکی و کلینیک‌ها برگزار می‌کنند.
• دوره‌های آنلاین گواهی پت سیتینگ: نمونه‌ای که خواندیم هشت فصل داشت: سلامت و ایمنی، نگهداری، حمل حیوان، گرفتن و کنترل حیوان، سگ، گربه، پستانداران کوچک، و خزندگان و پرندگان و ماهی‌ها، هر فصل با یک آزمونک.
• کار کنار یک پانسیون یا دامپزشک: هیچ دوره‌ای جای دیدن حیوان واقعی، از حیوان ترسیده تا حیوان بیمار، را نمی‌گیرد.

بیرون از ایران، یک انجمن پت سیترها در آمریکا آزمون CPPS دارد: ۱۰۰ سوال چندگزینه‌ای و درست و غلط، فقط برای اعضا، بدون دوره اجباری و با هزینه ثبت ۲۷۵ دلار. این مدرک برای کار در ایران لازم نیست؛ برای کسی که به کار در خارج فکر می‌کند، نشان می‌دهد آنجا از پت سیتر چه دانشی انتظار دارند.

پت سیتر، یا نگهدار حیوانات خانگی، مراقب موقت حیوان است. صاحب حیوان چند ساعت، چند روز یا چند هفته نیست و کسی باید جای او غذا بدهد، آب را عوض کند، ظرف خاک یا جای خواب را تمیز کند، با حیوان بازی کند، داروی او را سر وقت بدهد و هر روز خبرش را بفرستد. فرق او با مربی سگ این است که چیزی به حیوان یاد نمی‌دهد؛ کارش این است که زندگی عادی حیوان در نبود صاحبش به هم نخورد.

این کار ظاهر ساده‌ای دارد، ولی سه مهارت را با هم می‌خواهد: شناخت رفتار و نیاز سگ و گربه، نظم در کارهای تکراری، و اعتمادسازی با آدم‌هایی که کلید خانه‌شان را به تو می‌دهند. یک اشتباه کوچک، مثل پنجره باز یا داروی جاافتاده، می‌تواند به گم شدن یا بیماری حیوان برسد.

چهار شکل کار

• سر زدن کوتاه: روزی یک یا دو بار به خانه صاحب حیوان می‌روی، غذا و آب و خاک را درست می‌کنی، کمی بازی می‌کنی و می‌روی. بیشتر برای گربه‌ها که به خانه خودشان وابسته‌اند.
• ماندن در خانه صاحب حیوان: چند ساعت از روز یا شب را آنجا می‌مانی. حیوان جایش عوض نمی‌شود و استرس کمتری دارد.
• پانسیون خانگی: حیوان را به خانه خودت می‌آوری. باید جای امن، در و پنجره بی‌خطر و همسایه‌ای داشته باشی که با این کار مشکل نداشته باشد.
• کار در پانسیون، مهد یا پناهگاه: کارمند یک مجموعه می‌شوی و هر روز از ده‌ها حیوان نگهداری می‌کنی؛ بیشتر نظافت، غذا دادن و رسیدگی.

در ایران سه شکل اول بیشتر کار آزاد است و مشتری از راه آشنا، صفحه اینستاگرام و سامانه‌های رزرو پت سیتر می‌آید. شکل چهارم شغل حقوق‌بگیر است و بیشتر آگهی‌هایی که در بخش بعد شمردیم، از همین مجموعه‌ها هستند.

۱۴ آگهی در تهران، ۴ آگهی در مشهد و ۲ آگهی در اصفهان بود؛ در شیراز آگهی‌ای پیدا نکردیم. یعنی بازار حقوق‌بگیر این کار کوچک است و بیشتر در تهران. کسی که دنبال استخدام است باید با کلمه‌هایی مثل پرستار حیوان، پانسیون سگ و نگهداری گربه بگردد، چون هیچ کارفرمایی عنوان پت سیتر را در آگهی ننوشته بود.

کار در پانسیون بیشتر کار بدنی است: نظافت سالن و قفس، شستن ظرف‌ها، جمع کردن فضولات و غذا دادن به سگ‌های بزرگ و کوچک. یکی از آگهی‌های تهران برای رسیدگی به ۱۵ گربه، روزی دو نوبت صبح و عصر و همه روزهای هفته را می‌خواست. یک پناهگاه در اصفهان از ۲۰۰ سگ و گربه نگهداری می‌کرد و یک آگهی دیگر کارآموز خانم برای مربیگری یا سرایدار آقا برای پانسیون سگ می‌خواست.

شش آگهی نگهداری در خانه، بیشتر از طرف خانواده‌هایی بود که سگ یا گربه دارند و کسی را برای ساعت‌های کاری خودشان می‌خواهند؛ یکی از آن‌ها ساعت کار را اختیاری گذاشته بود و دیگری فقط یکی دو بار در هفته چند ساعت رسیدگی به هفت هشت گربه آرام را.

صاحب حیوان برای نگهداری حیوانات خانگی معمولا روزانه یا شبانه پول می‌دهد. یکی از سامانه‌های خدمات خانگی برای پاییز ۱۴۰۵ در تهران این قیمت‌ها را برای هر روز نوشته بود: نگهداری گربه ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان، سگ کوچک هم ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان، سگ بزرگ ۷۰۰ هزار تا یک میلیون تومان، و خرگوش و جوندگان و پرندگان ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان.

یک پت سیتر خانگی در تهران هم در آبان ۱۴۰۵ در یک سایت آگهی حیوانات قیمت خودش را از ۵۵۰ هزار تومان برای هر شب نوشته بود، با این شرط که در آن روزها فقط حیوان همان مشتری را نگه دارد. این عددها به هم نزدیک‌اند و نشان می‌دهند قیمت بازار تهران برای یک شبانه‌روز گربه یا سگ کوچک حدود نیم میلیون تومان است.

چه چیزی قیمت را بالا می‌برد؟

• جثه و انرژی حیوان: سگ بزرگ که بازی و تخلیه انرژی بیشتری می‌خواهد، گران‌تر است.
• چند حیوان در یک خانه: سامانه‌های رزرو برای حیوان دوم هزینه جدا می‌گیرند.
• دارو، تزریق یا مراقبت از حیوان پیر و بیمار.
• رفت‌وآمد به محله دور و ساعت‌های شب.
• نگهداری خصوصی، یعنی پت سیتر در همان روزها حیوان دیگری نگیرد.

کلینیک‌های دامپزشکی تهران در تیر ۱۴۰۵ برای هر روز نگهداری حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ هزار تومان می‌گرفتند. پس پت سیتر خانگی ارزان‌تر از کلینیک نیست؛ چیزی که می‌فروشد توجه بیشتر، ماندن حیوان در محیط آشنا و گزارش روزانه با عکس و ویدئوست. پت سیتر تازه‌کار معمولا از پایین همین بازه‌ها شروع می‌کند و با نظرهای خوب مشتری‌ها قیمتش را بالا می‌برد.

چرا عدد حقوق در ایران نمی‌آوریم؟

گزارش‌های معتبر حقوق ۱۴۰۵ برای پت سیتر یا مراقب حیوان رده جداگانه‌ای ندارند و گروهی که کارش واقعا شبیه این کار باشد هم در آن‌ها نیست. پس عددی از حقوق دریافتی یا درخواستی این گزارش‌ها نمی‌آوریم و فقط به پیشنهاد خود آگهی‌های این کار تکیه می‌کنیم.

از ۲۰ آگهی آبان ۱۴۰۵، ۱۱ آگهی عدد حقوق داشتند. ده آگهی تمام‌وقت از ۱۸ تا ۵۰ میلیون تومان در ماه پیشنهاد داده بودند:

• نگهداری در خانه یک خانواده: ۲۰ تا ۲۵ میلیون در تهران برای ۸ صبح تا ۶ عصر، و ۲۰ میلیون در مشهد که کار منزل هم داشت.
• پانسیون و مهد در تهران: ۱۸ تا ۲۰، ۲۴ تا ۲۸، ۳۵ و ۴۰ میلیون، یعنی از ۱۸ تا ۴۰ میلیون؛ دو آگهی آخر جای خواب هم می‌دادند.
• پرورشگاه سگ‌های آپارتمانی در تهران: ۴۶ تا ۵۰ میلیون برای ۹ صبح تا ۱۰ شب، آقای زیر ۳۰ سال، با جای خواب.
• پانسیون سگ در مشهد: ۲۵ تا ۳۰ میلیون.
• پناهگاه‌های اصفهان: ۳۰ تا ۴۰ میلیون، که در متن آگهی ۳۵ میلیون نوشته شده بود، و حداکثر ۳۰ میلیون.

آگهی یازدهم پاره‌وقت بود: ۹ میلیون تومان برای روزی دو نوبت دوساعته در همه روزهای هفته. دو آگهی تمام‌وقت کمتر از حداقل حقوق قانونی پیشنهاد داده بودند و هفت آگهی نوشته بودند بیمه ندارند. عددهای بالاتر بیشتر مال ساعت کار طولانی و ماندن شبانه در محل کار است، نه مهارت بیشتر.

حساب کار آزاد

درآمد پت سیتر آزاد به شمار روزهای پر ماه بستگی دارد، نه به یک حقوق ثابت. یک مثال ساده، نه وعده: اگر در یک ماه ۱۰ شبانه‌روز گربه یا سگ کوچک را به قیمت ۵۰۰ هزار تومان نگه داری، درآمدت ۵ میلیون تومان است و با ۲۰ روز ۱۰ میلیون تومان می‌شود. هزینه رفت‌وآمد، وسایل و کارمزد سامانه، اگر مشتری از آنجا آمده باشد، از این عدد کم می‌شود. تقاضا هم به سفر و تعطیلی صاحبان حیوان گره خورده و در همه ماه‌ها یکسان نیست.

برای همین، شروع این کار کنار یک شغل یا درس دیگر منطقی‌تر از رها کردن کار ثابت است؛ وقتی مشتری‌های ثابت و نظرهای خوب جمع شد، می‌شود روزهای بیشتری را به آن داد.

پت سیتر کلید خانه کسی را می‌گیرد و جان حیوانی را که برای او مثل عضو خانواده است. برای همین مشتری اول به اعتماد نگاه می‌کند، بعد به قیمت. سامانه‌های رزرو پت سیتر هم همین را می‌خواهند: یکی احراز هویت، دیدن ویدئوی آموزشی، آزمون و مصاحبه آنلاین را شرط فعال شدن پروفایل گذاشته و دیگری گواهی عدم سوء پیشینه، احراز هویت و مصاحبه را.

جلسه آشنایی پیش از کار

دست‌کم یک بار پیش از شروع، با صاحب حیوان و خود حیوان در خانه‌اش آشنا شو. ببین حیوان از غریبه می‌ترسد یا نه، کجا می‌خوابد، غذایش کجاست و چه چیزی آرامش می‌کند. اگر حیوان با تو کنار نمی‌آید یا نیازی دارد که از عهده‌اش برنمی‌آیی، کار را قبول نکن؛ رد کردن یک سفارش بهتر از یک تجربه بد است که در نظرهای مشتری‌ها می‌ماند.

فهرستی که باید از صاحب حیوان بگیری

• نوع و مقدار غذا، ساعت غذا و چیزهایی که حیوان نباید بخورد.
• داروها با مقدار و ساعت، و نسخه دامپزشک.
• کارت واکسن، شماره دامپزشک خودش و یک کلینیک شبانه‌روزی نزدیک.
• رفتارهای خاص: ترس از صدا، فرار از در، دعوا با حیوان دیگر.
• شماره یک نفر دیگر برای وقتی که صاحب حیوان جواب نمی‌دهد.
• اجازه صاحب حیوان برای بردن حیوان به دامپزشک در شرایط اضطراری، و اینکه هزینه با کیست.

قرار کتبی

روزها، قیمت، شمار گزارش‌ها، تحویل و پس دادن کلید و کار در روز اضطرار را روی کاغذ یا در پیام بنویسید. سامانه‌ها این قرار را در خود سفارش ثبت می‌کنند؛ در کار مستقیم با آشنا، یک پیام مکتوب جلوی اختلاف را می‌گیرد. برای پانسیون خانگی هم قاعده روشنی درباره مجوز پیدا نکردیم؛ پیش از گرفتن چند حیوان در خانه خودت، از اداره دامپزشکی شهرت بپرس.