تعمیرکار لپ تاپ شدن: مهارت‌های میز تعمیر، استخدام و درآمد در ۱۴۰۵

ترتیب بالا از دو چیز می‌آید: آنچه آگهی‌ها می‌خواهند و پولی که هر مرحله می‌برد. کارآموزی در مغازه معمولا از باز و بست شروع می‌شود و تعمیرکار برد را جدا و با پیشنهاد بالاتر استخدام می‌کنند. ابزار هم پله به پله گران می‌شود: یک پروگرامر بایوس حرفه‌ای در آبان ۱۴۰۵ از حدود ۳۹ میلیون تومان قیمت داشت، در حالی که ابزار مرحله اول با چند میلیون تومان جمع می‌شود.

فهرست دوره‌های این مسیر و آموزشگاه‌های شهر خودت را در صفحه دوره تعمیر لپ‌تاپ ببین. جدول بعد ساعت و شهریه استاندارد رسمی و دو آموزشگاه تهران را کنار هم گذاشته است.

کار تعمیرکار لپ تاپ با یک سوال شروع می‌شود: «دستگاه چه مشکلی دارد و ارزش تعمیر دارد یا نه؟» لپ‌تاپی که به میز می‌رسد معمولا یکی از این حال‌ها را دارد: اصلا روشن نمی‌شود، روشن می‌شود ولی تصویر ندارد، شارژ نمی‌گیرد، داغ می‌کند و خاموش می‌شود، لولایش شکسته، کیبوردش چای یا آب خورده یا ویندوزش بالا نمی‌آید.

این کارها سه دسته‌اند و هر دسته مهارت و ابزار خودش را می‌خواهد:

• باز و بست و تعویض قطعه: سرویس فن و خمیر سیلیکون، عوض کردن کیبورد، لولا، کابل فلت تصویر، رم و حافظه. دقت در باز کردن قاب بدون شکستن خار پلاستیکی اینجا از هر چیزی مهم‌تر است.
• نرم‌افزار و راه‌اندازی: نصب ویندوز و درایور، تست قطعه با نرم‌افزار، و در لپ‌تاپ‌های نو، تنظیمات بایوس.
• تعمیر برد: پیدا کردن قطعه سوخته با مولتی‌متر و منبع تغذیه، تعمیر مدار شارژ، پروگرام کردن آی‌سی بایوس، تعویض آی‌سی و ماسفت با هیتر و در سطح بالا، ریبال چیپ گرافیک یا پردازنده.

فرق اصلی تعمیرکار لپ‌تاپ با تعمیرکار موبایل همین دسته سوم است. در لپ‌تاپ تعداد برند و مدل زیاد است، نقشه مدار (شماتیک) و فایل بردویو برای بیشتر مدل‌ها پیدا می‌شود و عیب‌یابی بیشتر با اندازه‌گیری ولتاژ و ترتیب روشن شدن برد جلو می‌رود. به همین دلیل یکی از آگهی‌های رشت در آبان ۱۴۰۵ از متقاضی خواسته بود «توالی روشن شدن مادربرد» و کار با بردویو را بلد باشد.

کار روزانه بیشتر پشت میز و زیر لوپ یا میکروسکوپ است. از شش آگهی تهران که ساعت کار را نوشته بودند، پنج آگهی کار را ساعت ۸ شب تمام می‌کردند؛ در شرکت گارانتی، ثبت گزارش هر تعمیر در سامانه خدمات پس از فروش هم بخشی از کار است.

اتحادیه صنف فناوران رایانه تهران در اردیبهشت ۱۴۰۵ نرخ‌نامه پایه خدمات لپ‌تاپ را به اعضا ابلاغ کرد. این نرخ‌نامه اجرت هر کار را بر اساس قیمت دستگاه در چهار ستون داده است. عددهای زیر ستون اول است، یعنی لپ‌تاپ‌هایی که کمتر از ۵۰ میلیون تومان می‌ارزند، و قیمت قطعه جدا حساب می‌شود:

• تعمیر مدار آداپتور و شارژر: ۱٫۴ میلیون تومان
• تعویض لولا، کابل وای‌فای یا کابل فلت صفحه نمایش: ۲٫۱ میلیون تومان
• تعمیر مداری مادربرد سطح ۱ (پروگرام بایوس و سرویس اتصال‌ها): ۲٫۲ میلیون تومان، تا ۱۵ درصد قیمت دستگاه
• تعمیر مداری مادربرد سطح ۲ (نوشتن بایوس و پروگرام آی‌سی ورودی و خروجی): ۵٫۶ میلیون تومان، تا ۳۰ درصد قیمت دستگاه
• تعویض یا ریبال چیپ: ۸٫۶ میلیون تومان
• تعویض پردازنده لحیم‌شده روی برد: ۱۰٫۴ میلیون تومان

یعنی هر پله مهارت، کاری را به تو می‌سپارد که اجرتش چند برابر پله قبل است. برای لپ‌تاپ‌های گران‌تر از ۹۰ میلیون تومان همین ردیف‌ها بالاتر می‌روند؛ مثلا ریبال چیپ تا ۳۸٫۴ میلیون و تعویض پردازنده روی برد تا ۴۱٫۶ میلیون تومان.

این عددها نرخ پایه صنفی است، نه قیمت همه مغازه‌ها. یک سامانه خدمات در محل در ۱۱ آبان ۱۴۰۵ میانه قیمت تعمیر یا تعویض لولا را ۸۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان و تعویض مادربرد را ۱٫۲ تا ۳ میلیون تومان نوشته بود. پس تعمیرکار تازه‌کار معمولا پایین‌تر از این نرخ کار می‌کند و با بالا رفتن مهارت و اعتماد مشتری به آن نزدیک می‌شود.

یادت باشد این‌ها مبلغی است که مشتری به مغازه می‌پردازد. اگر کارمند مغازه باشی، سهم تو حقوق ثابت یا درصدی از همین اجرت است که در بخش درآمد آمده است.

آگهی‌های سایت کاریابی ۱۰ تا بودند از ۹ کارفرما: اصفهان ۳، رشت ۳، تهران ۲، ساری ۱ و شیراز ۱. آگهی‌های تهران در سایت آگهی محلی ۸ تا بودند. جنسیت در ۹ آگهی فرقی نمی‌کرد، ۵ آگهی فقط آقا، ۳ آگهی فقط خانم و یکی ترجیحا آقا خواسته بود. یک مجموعه در اصفهان دو آگهی جدا فقط برای تعمیرکار خانم لپ‌تاپ و کامپیوتر داده بود.

چه کسانی تعمیرکار لپ‌تاپ استخدام می‌کنند؟

• مغازه‌های تعمیر در بازار کامپیوتر: یا کارآموز می‌گیرند یا تعمیرکار حرفه‌ای برد؛ یکی از آن‌ها فقط درصدی پرداخت می‌کرد.
• فروشندگان لپ‌تاپ استوک: دو آگهی تهران از مجموعه‌هایی بود که لپ‌تاپ کارکرده وارد و پخش می‌کنند؛ یکی نوشته بود بیشتر دستگاه‌هایش «ایرادات بردی جدی» دارند.
• شرکت‌های گارانتی و خدمات پس از فروش: آگهی یک شرکت گارانتی در تهران دو سال سابقه، لحیم‌کاری و رعایت اصول ضد الکتریسیته ساکن خواسته بود و بیمه تامین اجتماعی می‌داد.
• فروشگاه‌های کامپیوتر: تست دستگاه، نصب ویندوز و اسمبل؛ تعمیر تخصصی را مزیت حساب می‌کنند.

کنار این‌ها چهار آگهی پذیرش و منشی برای مراکز تعمیر موبایل و لپ‌تاپ هم دیدیم؛ یعنی مرکزهای بزرگ‌تر کار مشتری را از کار میز جدا کرده‌اند.

گزارش‌های معتبر حقوق ۱۴۰۵ ردیف جدایی برای تعمیرکار لپ‌تاپ ندارند. نزدیک‌ترین گروه، «پشتیبانی فنی و Help Desk» است که پشتیبان سخت‌افزار را هم در خود دارد؛ عددهای جدول از همین گروه است و برای تعمیرکار تازه‌کار و میانی سطح کارشناس و برای تعمیرکار باتجربه سطح کارشناس ارشد را آورده‌ایم.

• دریافتی پایان ۱۴۰۴ در تهران: میانه ۲۸ میلیون تومان خالص در ماه برای سطح کارشناس (نیمه میانی ۲۲ تا ۳۵) و ۳۹ میلیون برای کارشناس ارشد (۲۹ تا ۴۶).
• درخواستی ۱۴۰۵ در تهران: میانه ۳۹ میلیون برای سطح کارشناس و ۵۴ میلیون برای کارشناس ارشد. این عدد خواسته متقاضی است، نه چیزی که گرفته است.
• پیشنهاد آگهی‌های آبان ۱۴۰۵: چهار آگهی سایت کاریابی ۲۵ تا ۳۰، ۲۵ تا ۳۵، ۲۵ تا ۴۰ و ۳۳ تا ۳۵ میلیون تومان نوشته بودند. در تهران دو آگهی برای تعمیرکار حرفه‌ای برد ۷۰ تا ۱۰۰ و ۷۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان پیشنهاد داده بودند، هر دو بدون بیمه، و یک آگهی برای نیروی کم‌تجربه «پایه وزارت کار» با بیمه.

درآمد از کجا می‌آید؟

در مغازه‌های بازار کامپیوتر سه شکل پرداخت دیده می‌شود: حقوق ماهانه، درصد از اجرت هر دستگاه و «توافقی». در آگهی‌های تهران ۳ آگهی ماهانه، یک آگهی فقط درصدی و ۴ آگهی توافقی بود. در پرداخت درصدی درآمد تو مستقیم به تعداد و نوع دستگاه‌ها بسته است؛ یعنی کسی که فقط باز و بست بلد است با کسی که ریبال چیپ ۸٫۶ میلیونی را درست انجام می‌دهد، در یک مغازه هم درآمد خیلی متفاوتی دارد.

اگر مغازه خودت را داشته باشی، کل اجرت مال توست ولی اجاره، ابزار، قطعه‌ای که ضمانتش با توست و دستگاه‌هایی که درست نمی‌شوند هم با توست. برای سود خالص مغازه تعمیر لپ‌تاپ عدد قابل اعتمادی پیدا نکردیم و عددی هم نمی‌آوریم.

این سوال در جستجوها زیاد پرسیده می‌شود. جواب درست به شهر و حوصله تو بستگی دارد، ولی چند فرق روشن است:

• دوره رسمی: استاندارد سخت‌افزار تلفن همراه ۱۶۲ ساعت است و سقف شهریه حضوری آن در تهران ۳۰٫۰۱ میلیون تومان؛ استاندارد تعمیرکار لپ تاپ ۹۵ ساعت و ۲۵٫۰۵ میلیون تومان. اما در هر دو، آگهی‌ها مهارت دست را می‌سنجند، نه مدرک را.
• ابزار: هیتر، هویه، منبع تغذیه و میکروسکوپ مشترک است. لپ‌تاپ به پروگرامر بایوس نیاز دارد و موبایل به جعبه‌های نرم‌افزاری فلش.
• مشتری: تعداد گوشی‌ها خیلی بیشتر است و مغازه موبایل در هر محله‌ای هست؛ تعمیر لپ‌تاپ بیشتر در بازارهای کامپیوتر شهرهای بزرگ و شرکت‌ها جمع شده است.
• نوع خرابی: در موبایل تعویض صفحه و باتری بخش بزرگی از کار است؛ در لپ‌تاپ سرویس، لولا، شارژ و برد. عیب‌یابی برد لپ‌تاپ با شماتیک راحت‌تر قابل یادگیری است.

بسیاری از مغازه‌ها هر دو را انجام می‌دهند و یکی از آگهی‌های تهران در آبان تعمیرکار «موبایل و کامپیوتر» را با هم خواسته بود. اگر بین این دو مردد هستی، صفحه دوره تعمیرات موبایل را هم بخوان و با هزینه ابزار و آگهی‌های شهر خودت تصمیم بگیر.