دوره قالب سازی: ترتیب کلاس‌ها، هزینه آموزش و استخدام قالبساز
شغلدوره قالب سازی صنعتی دو بخش دارد: طراحی قالب پشت کامپیوتر و ساختن آن در کارگاه با ماشینکاری، اسپارک، پرداخت و مونتاژ. این صفحه برای کسی است که میخواهد قالبساز یا طراح قالب شود: دوره‌ها را به چه ترتیبی بگذراند، هر کلاس چند ساعت است و در ۱۴۰۵ چقدر خرج دارد، کارخانه‌ها در آگهیهای آبان ۱۴۰۵ چه خواسته‌اند و این کار در هر سطح چقدر درآمد دارد.
مسیر یادگیری مهندس ابزار و قالب: از نقشهخوانی تا قالب Hot Runner
راه تا کار مسیر این شغل را سه سطح کرده است. هر سطح با کاری که در کارگاه به تو می‌سپارند معنا پیدا میکند، نه با تعداد گواهی‌ها:
دوره‌های هر سطح در مسیر دوره قالب سازی
روی هر ایستگاه جاده بزن تا آن دوره را ببینی.
کل این مسیر را کجا بخوانم؟
در حال بارگذاری…
فقط چند دوره را می‌خواهی؟ روی هر ایستگاه جاده بزن و «صفحه‌ی کامل این دوره» را باز کن؛ آموزشگاههای همان یک دوره آنجا هستند.
- ۱
تازه‌نفس: نقشه، نرم‌افزار پایه و قطعات استاندارد قالب
نقشه‌کشی صنعتی، SolidWorks یا CATIA مقدماتی، مواد قالب و پلاستیک، اصول تزریق، مبانی CNC و اجزای استاندارد قالب. با این سطح می‌شود کمک‌قالب‌ساز، مونتاژکار یا تکنسین قالب شد.
- ۲
ماهر: طراحی و ساخت کامل قالب
طراحی قالب تزریق و قالب پرس و برش، یک نرم‌افزار حرفهای مثل Siemens NX، تحلیل پرشدن، CAM با PowerMill و اسپارک و وایرکات. اینجا طراح قالب یا قالبساز مستقل می‌شوی.
- ۳
سوپرحرفه‌ای: قالب‌های پیچیده، قیمت و تیم
قالب Hot Runner، قالب دایکست، برآورد هزینه قالب، پرینت سه‌بعدی برای نمونه و رهبری تیم. این سطح راه سرپرستی کارگاه، مدیریت واحد قالب یا کارگاه خودت را باز میکند.
در هر سطح یک قالب واقعی بساز یا در ساختش شریک شو و از قطعه‌ای که از آن بیرون آمد عکس بگیر. برای طراح، فایل‌های قالب و نقشه مونتاژ نمونه‌کار است؛ برای قالبساز، قالبی که تست شده و عیبش را رفع کرده‌ای. برای دوره‌های تکی این مسیر، صفحه‌های اجزای استاندارد قالب و قالب Hot Runner را هم ببین.
قالب ساز کیست و مهندس ابزار و قالب در کارخانه چه میکند؟
قالب ابزاری است که یک قطعه را هزاران بار یکسان تولید میکند: سر بطری، بدنه گوشی، قاب چراغ خودرو یا یک براکت فلزی. قالبساز این ابزار را می‌سازد و نگه می‌دارد. مهندس ابزار و قالب کار را یک قدم جلوتر می‌برد: تصمیم می‌گیرد قطعه با چه قالبی، با چند حفره و روی چه دستگاهی تولید شود، نقشه قالب را تایید میکند و وقتی قطعه معیوب بیرون می‌آید، علت را در قالب پیدا میکند.
کلمه «ابزار» در این عنوان فقط قالب نیست. در کارخانه به فیکسچر (نگهدارنده قطعه هنگام ماشینکاری یا جوشکاری)، جیگ (راهنمای سوراخ‌کاری) و گیج کنترل (ابزاری که اندازه قطعه را سریع می‌سنجد) هم ابزار می‌گویند و ساخت همه اینها معمولا به همان واحد قالبسازی سپرده می‌شود.
سه خانواده اصلی قالب
- قالب تزریق پلاستیک: پلاستیک ذوب‌شده با فشار به حفره قالب تزریق می‌شود، خنک می‌شود و قطعه با پین‌های پران بیرون می‌افتد. بیشترین آگهی‌ها مال همین خانواده است.
- قالب پرس، برش و کشش: ورق فلزی بین سنبه و ماتریس بریده یا خم می‌شود. قطعات بدنه خودرو و لوازم خانگی این‌طور تولید می‌شوند.
- قالب دایکست و ریخته‌گری تحت فشار: آلومینیوم یا روی مذاب در قالب فولادی تزریق می‌شود؛ برای قطعات موتور و پوسته‌های فلزی.
یک روز کاری در کارگاه قالبسازی
روز کاری قالبساز معمولا با نقشه شروع می‌شود: قطعه‌های قالب را به CNC، اسپارک یا وایرکات می‌سپارد، قطعه‌های برگشته را اندازه می‌گیرد، پرداخت میکند و سوار میکند. بعد قالب روی دستگاه تزریق یا پرس امتحان می‌شود. اگر قطعه پلیسه دارد، پر نمی‌شود یا تاب برمی‌دارد، قالب دوباره به کارگاه برمی‌گردد. بخش بزرگی از کار هم تعمیر است: قالبی که روزی ده‌ها هزار ضربه یا تزریق می‌خورد، ساییده می‌شود و باید سرپا بماند تا خط تولید نخوابد.
آموزش قالب سازی از صفر: ترتیب درست دوره‌ها
کسی که نقشه را نخواند یا فرز را نشناسد، از نرم‌افزار طراحی قالب هم چیزی نمی‌فهمد. این ترتیب از سرفصل دوره‌های جامع و از آنچه آگهی‌ها خواسته‌اند درآمده است:
- ۱
نقشهخوانی و اندازه‌گیری
خواندن نقشه صنعتی، تلرانس و انطباقات، کار با کولیس و میکرومتر. همه کلاس‌های بعدی روی همین پایه‌اند.
- ۲
ماشینکاری پایه
تراش و فرز دستی، سنگ‌زنی و آشنایی با CNC. لازم نیست اپراتور حرفهای شوی، اما باید بدانی هر قطعه قالب با چه ماشینی و در چند ساعت ساخته می‌شود.
- ۳
یک نرم‌افزار طراحی سه‌بعدی
SolidWorks یا CATIA در سطح مدل‌سازی قطعه، سطوح و مونتاژ. انتخاب بین این دو را از روی آگهیهای شهر خودت بکن.
- ۴
مواد و فرایند
شناخت پلاستیک‌ها و جمع‌شدگی‌شان، فولادهای قالب، عملیات حرارتی و کار دستگاه تزریق یا پرس.
- ۵
طراحی قالب
سطح جدایش، کور و کویته، راهگاه، پران، خنک‌کاری و کشویی برای تزریق؛ یا سنبه، ماتریس و نوار برای پرس.
- ۶
ساخت در کارگاه
اسپارک و طراحی الکترود، وایرکات، پرداخت حفره، مونتاژ و تست قالب روی دستگاه. این قدم را هیچ ویدیویی جای کارگاه نمی‌گیرد.
- ۷
CAM و برآورد هزینه
مسیر ابزار با PowerMill یا Mastercam، تحلیل پرشدن با نرم‌افزاری مثل Moldflow و قیمت دادن قالب برای سفارش.
- ۸
نمونه‌کار و کارآموزی
دست‌کم یک قالب کامل که خودت طراحی کرده‌ای، با نقشه، عکس قطعه تولیدشده و عیب‌هایی که رفع کردی. کارآموزی در کارگاه قالبسازی بهترین راه رسیدن به آن است.
کلاس قالب سازی: کجا، چند ساعت و با چه هزینه‌ای؟
فنی و حرفهای استاندارد جداگانه‌ای با اسم قالبساز در فهرست شهریه آموزشگاههای آزاد تهران ندارد؛ قالبسازی کامل را آموزشگاههای خصوصی، دوره‌های سازمان‌های آموزش صنعتی، هنرستان کاردانش و دانشگاه علمی‌کاربردی درس میدهند و فنی و حرفهای بخش نرم‌افزاری و ماشینکاری را. عددهای این جدول را مهر و آبان ۱۴۰۵ از صفحه خود هر دوره و فهرست رسمی شهریه خواندیم:
| نوع کلاس | مدت | هزینه ۱۴۰۵ | چه میدهد |
|---|---|---|---|
| دوره جامع حضوری طراحی و ساخت قالب تزریق، آموزشگاه خصوصی اصفهان | ۱۶۵ ساعت، دو عصر در هفته | ۲۷٫۵ میلیون تومان | CATIA قالب و ۲۵ مبحث کارگاهی |
| دوره ویدیویی طراحی قالب تزریق با SolidWorks | حدود ۳۷ ساعت و ۴۲ دقیقه | ۱۷ میلیون، با تخفیف آبان ۹٫۳۵ میلیون | طراحی کامل قالب تا چهار حفره، بدون کارگاه |
| دوره قالبسازی صنعتی یک سازمان آموزش مدیریت صنعتی | ۴۰ ساعت، ده جلسه چهارساعته | روی صفحه دوره نیامده | برای سرپرست و کارشناس تولید: انواع قالب، مونتاژ، تعمیر و ایمنی |
| طراحی سطوح و قالبسازی اولیه با SolidWorks، فنی و حرفهای | ۳۰ ساعت | حدود ۵٫۶ میلیون (سقف تهران) | تنها استاندارد رسمی که اسم قالب دارد |
| ماشینکاری با PowerMill، فنی و حرفهای | ۹۰ ساعت | حدود ۱۶٫۷ میلیون (سقف تهران) | مسیر ابزار برای ساخت حفره قالب |
| کار با Mastercam، فنی و حرفهای | ۴۸ ساعت | حدود ۸٫۹ میلیون (سقف تهران) | CAM برای فرز و تراش CNC |
| نقشه خوانی صنعتی، فنی و حرفهای | ۱۴۴ ساعت | حدود ۲۶٫۷ میلیون (سقف تهران) | پایه همه کلاس‌های بعدی |
| ساخت قطعات فلزی و ماشینکاری، فنی و حرفهای | ۷۶ ساعت | حدود ۱۴٫۱ میلیون (سقف تهران) | تراش، فرز و ساخت قطعه |
| هنرستان کاردانش، رشته قالب سازی فلزی | سه سال (پایه دهم تا دوازدهم) | دولتی | دیپلم و پایه کارگاهی |
آموزش قالب سازی تزریق پلاستیک: هر فصل چه یاد میدهد؟
بیشتر کلاس‌هایی که با اسم قالبسازی برگزار می‌شوند، درباره قالب تزریق پلاستیک‌اند. سرفصل دوره‌های جامع حضوری و ویدیویی را کنار هم گذاشتیم؛ این فصل‌ها تقریبا در همه آن‌ها تکرار می‌شوند:
- فرایند و دستگاه تزریق: اجزای دستگاه، تناژ و اینکه قالب روی کدام دستگاه بسته می‌شود.
- مواد پلیمری: ترموپلاستیک‌ها، جمع‌شدگی هر ماده و اثرش روی اندازه حفره.
- سطح جدایش، کور و کویته: قالب از کجا باز می‌شود و قطعه در کدام نیمه می‌ماند. طراحی قالب یک‌حفره و چندحفره از همین‌جا شروع می‌شود.
- سیستم تغذیه: راهگاه، گیت و جانمایی حفره‌ها، تا مواد هم‌زمان و یکنواخت به همه حفره‌ها برسد.
- سیستم پران: محاسبه نیروی بیرون انداختن قطعه و انتخاب پین، صفحه یا بوش پران.
- خنک‌کاری: مسیر آب در صفحه‌ها و هسته؛ زمان خنک شدن بیشترین سهم را در زمان هر سیکل دارد.
- کشویی، لیفتر و قطعات رزوه‌دار: برای قطعه‌ای که گیر دارد و مستقیم بیرون نمی‌آید.
- هواگیری: اگر هوا در قالب حبس شود، لبه قطعه می‌سوزد یا پر نمی‌شود.
- ساخت: ماشینکاری حفره، طراحی الکترود اسپارک، پرداخت، فولادهای گرم‌کار و روش‌های سخت‌کاری، مونتاژ و تست.
دوره جامع حضوری اصفهان این فصل‌ها را در ۲۵ مبحث کارگاهی و یک بخش نرم‌افزاری CATIA آورده و آخرش قیمت دادن قالب و آشنایی با قالب‌های دایکست و برش را هم گذاشته است. دوره ویدیویی ۳۷ ساعته همین مسیر را با SolidWorks و یک مثال کامل قالب چهارحفره پیش می‌برد، اما کارگاه ندارد. اگر فقط طراحی قالب را می‌خواهی، صفحه دوره طراحی قالب تزریق پلاستیک سرفصل و آموزشگاههای آن را جدا آورده است.
یک نکته را پیش از ثبتنام بپرس: چند ساعت از کلاس پای دستگاه واقعی می‌گذرد. کسی که قالبی را خودش روی دستگاه تزریق امتحان نکرده، معمولا عیب قطعه را به قالب ربط نمی‌دهد و همین اولین چیزی است که سرپرست کارگاه از قالبساز تازه‌کار می‌پرسد.
قالب ساز پلاستیک در آگهی‌ها: کارخانه‌ها در آبان ۱۴۰۵ چه کسی می‌خواهند؟
۱۴ آبان ۱۴۰۵ همه آگهیهای زنده یک سایت بزرگ کاریابی را که با جست‌وجوی «قالب ساز»، «طراح قالب» و «قالب» پیدا می‌شدند خواندیم و آگهی‌هایی را نگه داشتیم که واقعا قالب صنعتی می‌خواستند:
از ۸۴۰ آگهی‌ای که با این جست‌وجوها پیدا شد، ۴۸ آگهی واقعا قالب صنعتی می‌خواستند؛ بقیه قالب‌بندی بتن، قالب‌گیری ریخته‌گری، تزریق‌کار یا شغل‌های بی‌ربط بودند. ۲۷ آگهی برای قالبساز، تکنسین، مونتاژکار و کارآموز قالب بود، ۱۱ آگهی برای طراح قالب، ۳ آگهی برای کارشناس قالبسازی و ۷ آگهی برای سرپرست، کارشناس ارشد یا مدیر واحد قالب. ۲۵ آگهی تزریق پلاستیک را نام برده بودند، ۱۵ آگهی قالب فلزی، پرس یا سنبه و ماتریس، ۶ آگهی فیکسچر و ۲ آگهی دایکست.
کار بیشتر در شهرک‌های صنعتی اطراف تهران است: از ۲۳ آگهی استان تهران فقط ۱۲ آگهی در خود شهر تهران بود و ۵ آگهی در شهر قدس. اصفهان با ۶ و البرز با ۵ آگهی بعد از تهران بودند. ۳۲ آگهی پایان خدمت یا معافیت را شرط گذاشته بودند و ۳۱ آگهی سقف سن داشتند که بیشترشان ۳۵ تا ۴۵ سال بود.
۳۴ آگهی فقط آقا و ۴ آگهی ترجیحا آقا می‌خواستند. این عدد در دو نیمه کار یکسان نیست: از ۲۷ آگهی کارگاهی فقط ۴ آگهی جنسیت را مهم ندانسته بودند، اما از ۱۱ آگهی طراح قالب ۵ آگهی. کار پشت کامپیوتر برای خانمها راه بازتری دارد.
۱۷ آگهی قالبساز در کارگاه هیچ مدرکی نخواسته بودند و ۱۸ آگهی از همه آگهی‌ها سابقه را با عدد نوشته بودند: برای قالبساز سه تا هفت سال، برای طراح دو تا پنج سال و برای سرپرست پنج تا پانزده سال. پرتکرارترین مزایا وام در ۲۷ آگهی، پاداش در ۲۶، بیمه درمان تکمیلی در ۲۶، ناهار در ۲۱ و سرویس رفت‌وآمد در ۱۹ آگهی بود. ۱۰ آگهی کمک‌هزینه دوره آموزشی هم داده بودند.
در سایت آگهی محلی، در شهر تهران ۱۴ آگهی قالب صنعتی پیدا شد که بیشترشان در هفته‌های آخر مهر و اوایل آبان ۱۴۰۵ منتشر شده بودند: ۹ آگهی فقط آقا می‌خواستند، ۸ آگهی بیمه داشتند و فقط ۳ آگهی عدد حقوق نوشته بودند. چند آگهی قالبساز و کمک‌قالب‌ساز را با هم می‌خواستند؛ یعنی کارگاه‌ها هنوز تازه‌کار را کنار استادکار تربیت میکنند.
استخدام طراح قالب: نرم‌افزار، سابقه و نمونه‌کار
۱۱ آگهی طراح قالب در آبان ۱۴۰۵ تصویر روشنی از این شغل میدهند. ۹ آگهی مدرک خواسته بودند که ۸ تای آن مهندسی مکانیک و یکی طراحی صنعتی بود. ۵ آگهی سابقه را با عدد نوشته بودند، از دو تا پنج سال. نرم‌افزاری که بیشتر آمده بود CATIA بود، در ۶ آگهی، بعد SolidWorks و AutoCAD هر کدام در ۴ آگهی و Moldflow در ۲ آگهی.
در همه ۴۸ آگهی قالب هم همین ترتیب بود: CATIA در ۱۳ آگهی، SolidWorks در ۱۲، CNC در ۹، اسپارک در ۷ و AutoCAD در ۶ آگهی. پس اگر هنوز نرم‌افزار اول را انتخاب نکرده‌ای، CATIA یا SolidWorks؛ و اگر یکی را بلدی، دومی را در حد خواندن فایل یاد بگیر، چون قطعه‌ای که مشتری می‌فرستد ممکن است با هر کدام ساخته شده باشد.
طراح قالب با قالبساز کارگاهی چه فرقی دارد؟
طراح قالب قطعه مشتری را می‌گیرد، جمع‌شدگی ماده را حساب میکند، سطح جدایش و جای گیت و پران را تعیین میکند و نقشه اجزای قالب را برای کارگاه می‌فرستد. قالبساز همان نقشه را به فولاد تبدیل میکند. در کارگاه‌های کوچک یک نفر هر دو کار را میکند و بهترین طراح‌ها معمولا چند سال در کارگاه کار کرده‌اند؛ چون می‌دانند کدام شکل را می‌شود با اسپارک ساخت و کدام هزینه قالب را دو برابر میکند.
نمونه‌کار طراح قالب چه باید داشته باشد؟
- دست‌کم دو قالب کامل، یکی تک‌حفره و یکی چندحفره یا با کشویی، با نقشه مونتاژ و فهرست قطعات.
- اگر قالبی ساخته شده، عکس قطعه تولیدشده و توضیح عیبی که در تست دیدی و چطور رفعش کردی.
- یک نمونه قالب پرس یا برش، چون ۱۵ آگهی از ۴۸ آگهی قالب فلزی هم می‌خواستند.
- فایل‌های قابل باز شدن در نرم‌افزاری که کارفرما گفته است؛ فایل کارفرمای قبلی را بدون اجازه‌اش نشان نده.
درآمد قالبساز و طراح قالب تزریق پلاستیک در ۱۴۰۵
ماهانه و خالص، مهندسان مکانیک، سطح کارشناس در تهران، ۱۴۰۴. این عدد مربوط به کلِ گروه مهندسی ساخت و تولید است، نه یک عنوان شغلی خاص.
سالانه و ناخالص، عددِ میانه و بازه‌ی نیمه‌ی میانیِ بازار. شغلِ متناظر: Mechanical Engineers. منبع: اداره‌ی آمار کار آمریکا (۲۰۲۵) و Job Bank کانادا (۲۰۲۵).
| گروه یا نقش | عدد | نوع عدد |
|---|---|---|
| گروه طراحی و نقشه‌کشی صنعتی، تهران | ۳۲ (نیمه میانی ۲۶ تا ۴۰) | دریافتی پایان ۱۴۰۴، میانه |
| همان گروه، تهران | ۴۶ | درخواستی ۱۴۰۵، میانه |
| همان گروه، کلان‌شهرها و شهرهای کوچک | ۲۷ و ۲۸ | دریافتی پایان ۱۴۰۴، میانه |
| مهندسان مکانیک، کارشناس، تهران | ۳۴ (درخواستی ۴۸) | دریافتی پایان ۱۴۰۴، میانه |
| قالبساز، تکنسین و کارآموز (۹ آگهی) | ۳۰ تا ۴۰ | پیشنهاد آگهی، میانه کف و سقف |
| طراح قالب (۴ آگهی) | ۴۲٫۵ تا ۷۰ | پیشنهاد آگهی، میانه کف و سقف |
| سرپرست و کارشناس ارشد قالب (۴ آگهی) | ۵۲٫۵ تا ۸۰ | پیشنهاد آگهی، میانه کف و سقف |
گزارش‌های معتبر حقوق گروه جداگانه‌ای برای قالبساز یا طراح قالب ندارند. نزدیکترین گروه برای طراح قالب، گروه طراحی و نقشه‌کشی صنعتی است، چون همان کار طراحی قطعه با نرم‌افزار را انجام میدهد. بر پایه این گزارش‌ها، میانه دریافتی خالص این گروه در تهران در پایان ۱۴۰۴، ۳۲ میلیون تومان در ماه بود و نیمی از آن‌ها بین ۲۶ تا ۴۰ میلیون می‌گرفتند. همین افراد برای ۱۴۰۵ میانه ۴۶ میلیون را درخواست کرده بودند. در کلان‌شهرها دریافتی ۲۷ و درخواستی ۳۸ میلیون و در شهرهای کوچک ۲۸ و ۴۰ میلیون بود. این گروه ۳۱۷ نفر است و سطح سابقه را جدا نکرده است.
برای مهندس ابزار و قالبی که مدرک مکانیک دارد و به سطح کارشناس رسیده، گروه مهندسان مکانیک نزدیک‌تر است: میانه دریافتی کارشناس در تهران ۳۴ و درخواستی ۴۸ میلیون تومان.
پیشنهاد حقوق در آگهیهای آبان ۱۴۰۵
برای قالبساز کارگاهی گروه حقوقی معتبری نیست و گروه کلی کارگر و تعمیرکار هم کار دیگری است؛ پس برای این نقش فقط عدد خود آگهی‌ها را می‌آوریم. ۱۷ آگهی از ۴۸ آگهی بازه حقوق نوشته بودند:
- قالبساز، تکنسین و کارآموز (۹ آگهی): میانه کف ۳۰ و میانه سقف ۴۰ میلیون تومان؛ کمترین کف ۲۰ و بیشترین سقف ۸۰ میلیون، برای یک قالبساز پلاستیک در تهران.
- طراح قالب (۴ آگهی): میانه کف ۴۲٫۵ و سقف ۷۰ میلیون؛ از ۳۰ تا ۴۰ در نیشابور تا ۶۵ تا ۸۵ برای طراحی و ساخت قالب و فیکسچر در رباط‌کریم.
- سرپرست و کارشناس ارشد (۴ آگهی): میانه کف ۵۲٫۵ و سقف ۸۰ میلیون؛ بالاترین، ۹۰ تا ۱۰۰ میلیون، برای سرپرست نگهداری و تعمیرات قالب در تهران.
در سایت آگهی محلی تهران هم سه آگهی عدد داشتند: ۲۵ تا ۴۰ برای فرزکار و قالبساز، ۳۰ تا ۵۰ برای کمک‌قالب‌ساز و ۵۰ تا ۸۰ میلیون برای قالبساز پلاستیک. یعنی کف حقوق قالبساز تازه‌کار از حداقل حقوق قانونی بالاتر است، اما جهش اصلی درآمد با رسیدن به طراحی مستقل یا سرپرستی کارگاه اتفاق می‌افتد. کسانی که قالبساز ماهرند، گاهی سفارش ساخت یا تعمیر قالب را جدا از حقوق ماهانه هم می‌گیرند؛ این درآمد را هیچ آماری نشان نمی‌دهد.
حقوق مهندس ابزار و قالب در آمریکا و کانادا
آمار رسمی آمریکا مهندس ابزار و قالب را زیر مهندسان مکانیک حساب میکند؛ میانه حقوق سالانه این گروه در ۲۰۲۵ حدود ۱۰۴٬۱۱۰ دلار ناخالص بود و نیمه میانی بین ۸۴٬۱۳۰ تا ۱۳۲٬۵۹۰ دلار. در کانادا میانه مهندسان مکانیک حدود ۹۴٬۹۹۳ دلار کانادا در سال است. این عددها سالانه و ناخالص‌اند و به تومان تبدیل نشده‌اند؛ کار در آن کشورها به اقامت، ارزیابی مدرک و قوانین هر کشور بستگی دارد.
دوره قالبسازی، CATIA یا PowerMill برگزار می‌کنید؟
اگر کلاس طراحی یا ساخت قالب، نرم‌افزارهای CAD و CAM یا ماشینکاری را با کارگاه و مجوز برگزار می‌کنید، درخواست همکاری بفرستید. هر آموزشگاه و هر دوره پیش از نمایش در راه تا کار جداگانه بررسی می‌شود.
- ثبتنام آموزشگاه با شماره موبایل و مشخصات آن
- بررسی درخواست شما توسط تیم راه تا کار
- بعد از تایید، صفحه آموزشگاه در سایت و امکان ثبت دوره
- بررسی جداگانه هر دوره پیش از نمایش کنار مسیر مهندس ابزار و قالب
ثبت دوره فقط برای دوره‌هایی است که در کاتالوگ راه تا کار هست؛ دوره تازه را می‌شود پیشنهاد داد.
آموزش قالب سازی با سیلیکون همان قالبسازی صنعتی نیست
بخش بزرگی از کسانی که «دوره قالب سازی» جست‌وجو میکنند، دنبال قالب سیلیکونی برای رزین، شمع، گچ، مجسمه یا سرامیک‌اند. در صفحه اول جست‌وجوی این عبارت در آبان ۱۴۰۵ کنار دوره‌های صنعتی، دوره‌های قالب رزین، سیلیکون RTV، مجسمه‌سازی و سرامیک هم بود.
این دو کار تقریبا هیچ اشتراکی ندارند. قالب سیلیکونی از روی یک نمونه ریخته می‌شود، چند ده بار مصرف دارد و ابزارش کارگاه کوچک و مواد است. قالب صنعتی از فولاد ماشینکاری می‌شود، صدها هزار قطعه از آن بیرون می‌آید و کارش در کارخانه است. یادگیری قالب سیلیکونی چند جلسه است؛ قالب صنعتی ماه‌ها کلاس و سال‌ها کارگاه میخواهد.
اگر هدفت کار هنری یا کسب‌وکار خانگی با رزین و گچ است، صفحه آموزش قالب گیری سیلیکونی برای تو نوشته شده است. قالب دندانی هم کار لابراتوار دندانسازی است و دوره‌اش زیر همان رشته برگزار می‌شود. ادامه این صفحه فقط درباره قالب صنعتی است.
کار قالبساز به تو می‌آید؟
احتمالا از این کار لذت می‌بری اگر
- از دیدن قطعه‌ای که دقیق جفت می‌شود لذت می‌بری
- حوصله داری یک مشکل را چند روز دنبال کنی تا علتش پیدا شود
- هم پشت کامپیوتر و هم پای ماشین کار کردن را دوست داری
- مهارتی می‌خواهی که با هر سال سابقه گران‌تر شود
اینها را هم در نظر بگیر
- کارگاه پرسروصدا است و کار با روغن، براده و قطعه سنگین است
- بیشتر کارخانه‌ها در شهرک‌های صنعتی بیرون شهرند و رفت‌وآمد طولانی است
- تا قالبساز مستقل شوی چند سال کمک‌دستی و تعمیر لازم است
- بیشتر آگهی‌ها کارت پایان خدمت می‌خواهند و فقط آقا
این شغل در یک نگاه
تست راه تا کار نشان میدهد علاقه‌ها و شخصیت تو چقدر با کار فنی و دقیقی مثل قالبسازی جور است و کدام شغل‌های نزدیک، از برنامه‌نویس CNC تا نقشه‌کش صنعتی، هم به تو می‌آیند.
شروع تستپرسشهای رایج درباره دوره و کار قالبسازی
دوره قالب سازی فنی و حرفه ای وجود دارد؟
در فهرست شهریه ۱۴۰۵ آموزشگاههای آزاد تهران، استانداردی با اسم قالبساز نیست. نزدیکترین استاندارد «طراحی سطوح و قالبسازی اولیه با SolidWorks» است با ۳۰ ساعت و حدود ۵٫۶ میلیون تومان؛ کنارش PowerMill، Mastercam، نقشهخوانی و ماشینکاری هم استاندارد دارند. بعضی آموزشگاههای خصوصی در پایان دوره جامع، گواهی فنی و حرفهای میدهند؛ نوع گواهی را پیش از ثبتنام بپرس.
دوره قالب سازی چند ماه طول می‌کشد؟
دوره جامع ۱۶۵ ساعته با دو عصر در هفته و هر جلسه سه ساعت، حدود شش ماه طول می‌کشد. دوره‌های کوتاه ۳۰ تا ۴۰ ساعته فقط آشنایی‌اند. اگر نقشهخوانی و ماشینکاری را بلد نیستی، چند ماه هم برای آن‌ها بگذار. قالبساز مستقل شدن بعد از کلاس هم معمولا چند سال کار در کارگاه میخواهد.
هزینه آموزش قالبسازی در ۱۴۰۵ چقدر است؟
یک دوره جامع حضوری طراحی و ساخت قالب تزریق در اصفهان ۲۷٫۵ میلیون تومان بود. دوره ویدیویی ۳۷ ساعته طراحی قالب با تخفیف آبان ۹٫۳۵ میلیون فروخته می‌شد. استانداردهای نرم‌افزاری فنی و حرفهای در تهران از حدود ۵٫۶ تا ۱۶٫۷ میلیون تومان سقف شهریه دارند. نرم‌افزار و لپ‌تاپی که آن را اجرا کند هم هزینه جداگانه است.
برای قالبساز شدن مدرک مهندسی لازم است؟
برای کار کارگاهی نه. ۱۷ آگهی قالبساز در آبان ۱۴۰۵ هیچ مدرکی نخواسته بودند و هنرستان کاردانش رشته قالب سازی فلزی دارد. برای طراح قالب وضع فرق دارد: ۸ آگهی از ۱۱ آگهی طراح، مهندسی مکانیک خواسته بودند.
حقوق قالبساز چقدر است؟
در آگهیهای آبان ۱۴۰۵، میانه کف پیشنهاد برای قالبساز و تکنسین ۳۰ و میانه سقف ۴۰ میلیون تومان در ماه بود و یک آگهی قالبساز پلاستیک در تهران تا ۸۰ میلیون پیشنهاد داده بود. طراح قالب میانه ۴۲٫۵ تا ۷۰ و سرپرست ۵۲٫۵ تا ۸۰ میلیون پیشنهاد داشتند. اینها پیشنهاد آگهیاند، نه حقوق دریافتی.
طراح قالب سنبه و ماتریس چه کاری میکند؟
قالبهایی را طراحی میکند که ورق فلزی را میبرند، سوراخ میکنند یا خم میدهند. سنبه بخش نر و ماتریس بخش ماده قالب است و فاصله بینشان به ضخامت ورق بستگی دارد. قالب پیشرونده چند مرحله برش و خم را پشت سر هم روی یک نوار ورق انجام میدهد. ۱۵ آگهی از ۴۸ آگهی قالب، این نوع قالب فلزی را هم نام برده بودند.
خانمها میتوانند قالبساز یا طراح قالب شوند؟
قانونی منع نمیکند، اما بازار امروز بیشتر آقا میخواهد: ۳۴ آگهی از ۴۸ آگهی فقط آقا خواسته بودند. در طراحی قالب راه بازتری هست؛ ۵ آگهی از ۱۱ آگهی طراح جنسیت را مهم ندانسته بودند. برای خانمی که این کار را میخواهد، طراحی قالب و CAM راه واقعبینانهتری است.
آموزش آنلاین قالبسازی کافی است؟
برای طراحی قالب تا حد زیادی بله، به شرط اینکه پروژه کامل انجام بدهی و کسی کارت را ببیند. برای ساخت قالب نه: پرداخت حفره، مونتاژ، اسپارک و تست روی دستگاه را فقط در کارگاه یاد می‌گیری. بیشتر دوره‌های جامع حضوری پیش‌نیازها را ویدیویی میدهند و بخش کارگاهی را حضوری.
اول CATIA یاد بگیرم یا SolidWorks یا NX؟
در ۴۸ آگهی قالب آبان ۱۴۰۵، CATIA در ۱۳ آگهی و SolidWorks در ۱۲ آگهی آمده بود و NX در هیچکدام. پس یکی از دو نرم‌افزار اول را خوب یاد بگیر. NX در شرکت‌های قالبسازی بزرگ‌تر و قطعات خودرو به کار می‌رود و برای سطح ماهر مفید است.
دوره قالب سازی دندان یا سرامیک همین دوره است؟
نه. قالب دندانی کار لابراتوار دندانسازی است و قالب سرامیک و رزین کار هنری با گچ و سیلیکون. هیچکدام به فولاد، ماشینکاری و دستگاه تزریق ربطی ندارند. برای قالب سیلیکونی صفحه آموزش قالب گیری سیلیکونی را ببین.
پیش از ثبتنام در کلاس قالبسازی، تست بده
تست راه تا کار چند دقیقه طول می‌کشد و نشان میدهد کار کارگاهی و دقیق قالبسازی به تو نزدیک‌تر است یا شغل دیگری در طراحی و ساخت.
شروع تستسوالی درباره مهندس ابزار و قالب دارید؟
سوالتان را بپرسید. جواب را همین‌جا می‌نویسیم تا به کار بقیه هم بیاید.