آموزش آرایشگری مردانه: دوره، مدرک و درآمد آرایشگر مردانه در ۱۴۰۵

کدام مدرک برای شروع کار لازم است؟

برای کار در سالن کسی از تو مدرک دانشگاهی نمی‌خواهد و در آگهی‌ها هم مدرک کمتر از مهارت دیده می‌شود. اما برای گرفتن جواز آرایشگاه به نام خودت، گواهی فنی و حرفه‌ای یا گواهی صنفی لازم است. پس دوره پایه را برای مجوز آینده بگذران و تخصص‌ها را وقتی سراغشان برو که مشتری‌هایت آن‌ها را می‌خواهند.

فیلم آموزشی برای دیدن حرکت دست و شناختن مدل‌ها خوب است، اما قیچی و ماشین را باید روی سر واقعی یاد گرفت. دوره آنلاین رسمی همان استاندارد حضوری است با شهریه کمتر، مثلا ۱۱٫۵۲ میلیون در برابر ۱۴٫۴ میلیون تومان برای پیرایشگر مردانه؛ ولی آزمون عملی آخر دوره روی مدل زنده گرفته می‌شود و کسی که فقط فیلم دیده، معمولا همان‌جا گیر می‌کند. برای مبتدی، دوره حضوری یا دست‌کم دوره‌ای که بخش عملی‌اش حضوری است، راه مطمئن‌تری است.

چه آموزشگاهی را انتخاب کنیم؟

• مجوز فنی و حرفه‌ای: فقط آموزشگاه دارای مجوز می‌تواند هنرجو را به آزمون رسمی معرفی کند. مدرکی که آموزشگاه خودش چاپ می‌کند، گواهی مهارت نیست.
• ساعت کار روی مدل: بپرس از کل دوره چند ساعت روی سر زنده کار می‌کنی و مدل را چه کسی می‌آورد.
• «مدرک بین‌المللی» و «تضمین»: در صفحه‌های آموزشگاه‌ها این دو کلمه زیاد است. تضمین معمولا یعنی اگر یاد نگرفتی دوره را دوباره رایگان بگذرانی، نه تضمین کار. گواهی فنی و حرفه‌ای قابل ترجمه است، اما خودش اجازه کار در کشور دیگری نمی‌دهد.
• کارورزی: بعضی آموزشگاه‌ها یک ماه کار در سالن را کنار دوره می‌گذارند. این ماه اول کار واقعی ارزشش از چند جلسه کلاس بیشتر است.

اعتبار گواهی فنی و حرفه‌ای را می‌شود با کد ملی در سامانه استعلام همان سازمان دید. پیش از پرداخت، از آموزشگاه بخواه کد استاندارد دوره را بگوید و آن را با جدول بالا مقایسه کن.

گواهی مهارت آرایشگری مردانه دو راه دارد. راه اول، گذراندن دوره در آموزشگاه دارای مجوز و معرفی به آزمون در پایان دوره است. راه دوم، آزمون ادواری برای کسی است که کار را از قبل، مثلا با وردستی در یک سالن، بلد است و می‌خواهد بدون کلاس مدرک بگیرد. ثبت‌نام آزمون ادواری اینترنتی است و برای آقایان کارت پایان خدمت یا معافیت می‌خواهد.

آزمون دو بخش دارد: نظری و عملی. بخش نظری بهداشت، ابزار و اصول کار را می‌پرسد و بخش عملی روی سر یک مدل گرفته می‌شود. یکی از آموزشگاه‌های کرج نوشته است آزمون عملی یک ساعت است، هنرجو باید خودش مدل همراه بیاورد و اگر رد شود یک بار دیگر فرصت دارد. این جزئیات در هر مرکز کمی فرق می‌کند؛ پیش از روز آزمون از آموزشگاه یا مرکز آزمون بپرس.

گواهی مهارت با جواز کسب یکی نیست

گواهی فنی و حرفه‌ای نشان می‌دهد مهارت را داری؛ اجازه باز کردن آرایشگاه را جواز کسب از اتحادیه می‌دهد. رئیس اتحادیه آرایشگران مردانه اصفهان در آبان ۱۴۰۳ گفته بود برای درخواست جواز، مدرک فنی و حرفه‌ای یا گواهینامه صنفی، گواهی بهداشت، اجاره‌نامه و عکس بارگذاری می‌شود. پس مدرک، پیش‌شرط جواز است و جای آن را نمی‌گیرد.

با این مدرک می‌شود در خارج کار کرد؟

گواهی ایران ترجمه می‌شود، اما هر کشور قاعده خودش را دارد. در کانادا آرایشگر مردانه در گروه شغلی «آرایشگرها و پیرایشگرها» با سطح مهارت ۳ قرار دارد و معمولا هفت ماه تا یک سال کارآموزی یا دوره آرایشگری لازم است؛ در انتاریو گواهی حرفه‌ای این شغل اجباری است. یعنی حتی با مدرک ایران، باید شرایط همان کشور را از نو گذراند.

آرایشگاه‌های مردانه بیشتر در سایت‌های آگهی محلی نیرو می‌گیرند تا در سایت‌های کاریابی. در یک سایت کاریابی بزرگ در مهر ۱۴۰۵ در کل کشور فقط ۱۴ آگهی آرایشگر مردانه بود، اما در یک سایت آگهی محلی، فقط در تهران، ۳۵۶ آگهی استخدام آرایشگر مردانه، وردست و کارآموز پیدا کردیم. این آگهی‌ها در ۲۴ مهر ۱۴۰۵ خوانده شدند و ۲۸۵ تایشان در مهر و ۶۷ تا در شهریور منتشر شده بودند.

• سابقه: ۷۶ آگهی سابقه نخواسته بودند یا کمتر از یک سال را قبول می‌کردند، ۳۴ آگهی یک سال، ۸۷ آگهی دو سال، ۷۸ آگهی سه سال، ۲۷ آگهی چهار سال و ۵۴ آگهی پنج سال یا بیشتر می‌خواستند.
• وردست و کارآموز: در عنوان ۷۶ آگهی کلمه‌هایی مثل وردست، شاگرد، کارآموز یا دستیار آمده بود؛ این راه رایج ورود بعد از کلاس است.
• اجاره صندلی: در ۷۷ آگهی از اجاره صندلی حرف زده شده بود و ۳۴ تای آن‌ها فقط آرایشگری را می‌خواستند که مشتری خودش را دارد.
• سن: ۶۶ آگهی سقف سن نوشته بودند و میانه این سقف‌ها حدود ۲۸ سال بود.

شغل آرایشگری مردانه: ساعت کار، بیمه و جای خواب

از ۲۲۲ آگهی که ساعت کار را نوشته بودند، ۲۰۴ آگهی روزی ۱۱ ساعت یا بیشتر می‌خواستند و رایج‌ترین بازه ۱۰ صبح تا ۱۰ شب بود. فقط ۱۲ آگهی بیمه را «دارد» زده بودند و ۱۸۶ آگهی «ندارد»؛ بقیه چیزی ننوشته بودند. ۲۹۵ آگهی تمام‌وقت بود و فقط ۸ آگهی پاره‌وقت. ۱۰ آگهی کارت پایان خدمت را الزامی کرده بودند. چند سالن برای همکار شهرستانی جای خواب گذاشته بودند و تعداد بیشتری صریح نوشته بودند جای خواب ندارند.

این عددها شغل آرایشگری مردانه را همان‌طور که هست نشان می‌دهند: ورود بدون سابقه ممکن است، اما ساعت‌ها طولانی است، بیمه کم است و درآمد بیشتر به تعداد مشتری بستگی دارد تا به یک حقوق ثابت.

بر پایه گزارش‌های معتبر حقوق، میانه حقوق دریافتی آرایشگرها در کل کشور در پایان ۱۴۰۴، ۲۴ میلیون تومان خالص در ماه بود و نیمه میانی آن‌ها ۱۶ تا ۳۸ میلیون گرفته‌اند. همین گروه برای ۱۴۰۵ میانه ۳۲ میلیون تومان درخواست کرده‌اند. این گزارش آرایشگرهای زنانه و مردانه را با هم می‌شمارد، عدد جدای تهران ندارد و نمونه‌اش کوچک است؛ پس آن را نشانه بگیر، نه عدد دقیق آرایشگر مردانه تهران.

حقوق آرایشگر مردانه یا سهم از اصلاح؟

بیشتر آرایشگرهای مردانه حقوق ثابت نمی‌گیرند. در آگهی‌های درصدی تهران تقریبا همه سهم آرایشگر را ۵۰ درصد نوشته بودند؛ یک سالن هم سهم را با بالا رفتن فروش ماهانه آرایشگر به ۵۵ تا ۷۰ درصد می‌رساند. حقوق ثابت بیشتر برای وردست و تازه‌کار است: دو آگهی برای دستیار مبتدی ۱۵ میلیون تومان به‌علاوه انعام نوشته بودند. ۱۹ آگهی برای آرایشگر عدد درآمد آورده بودند که میانه کف آن ۵۰ میلیون تومان در ماه بود؛ این‌ها وعده کارفرماست، نه درآمد تضمین‌شده.

درآمد آرایشگر مردانه از هر اصلاح چقدر است؟

نرخ رسمی اصلاح معمولی در نرخ‌نامه ۱۴۰۴ اتحادیه آرایشگران مردانه تهران ۲۷۰ هزار تومان و اصلاح صورت ۱۰۰ هزار تومان بود. اتحادیه برای ۱۴۰۵ افزایش ۶۰ درصدی پیشنهاد داده بود که اصلاح معمولی را به حدود ۴۲۰ هزار تومان می‌رساند؛ نرخ‌نامه ۱۴۰۵ از مرداد در دفتر اتحادیه به اعضا داده شده، اما عددهایش منتشر نشده است. سالن‌ها هم یکسان نیستند: ۱۳ آگهی نرخ اصلاح را نوشته بودند، از ۱۰۰ هزار تومان در سالن‌های محله تا ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در شمال شهر.

با سهم ۵۰ درصد، رسیدن به ۲۴ میلیون تومان در ماه با اصلاح ۱۵۰ هزار تومانی ۳۲۰ اصلاح می‌خواهد، یعنی حدود ۱۲ اصلاح در هر روز کاری اگر ماه را ۲۶ روز بگیریم. با نرخ ۲۷۰ هزار تومان ۱۷۸ اصلاح (حدود ۷ در روز)، با ۴۲۰ هزار تومان ۱۱۴ اصلاح (حدود ۴ در روز) و با ۸۰۰ هزار تومان ۶۰ اصلاح (حدود ۲ در روز) لازم است. این حساب ما است و هزینه وسایل مصرفی را که بعضی سالن‌ها با آرایشگر شریک می‌شوند، کم نکرده است.

اجاره صندلی یا کار درصدی؟

در اجاره صندلی، آرایشگر ماهانه مبلغ ثابتی به صاحب سالن می‌دهد و همه پول اصلاح‌ها مال خودش است. شش آگهی اجاره صندلی در تهران در مهر ۱۴۰۵ ماهانه ۱۳ تا ۲۰ میلیون تومان می‌خواستند و بیشترشان ۱۵ میلیون؛ بعضی ودیعه هم می‌گرفتند. این مدل برای کسی صرف دارد که مشتری ثابت دارد، برای همین ۳۴ آگهی اجاره صندلی فقط آرایشگر مشتری‌دار می‌خواستند. برای تازه‌کار، کار درصدی در سالنی که مشتری گذری دارد کم‌خطرتر است، چون اگر روزی کار کم باشد، اجاره‌ای بدهکار نمی‌شود.

چه چیزی درآمد آرایشگر مردانه را بالا می‌برد؟

• محله و نرخ سالن: فاصله نرخ اصلاح بین سالن‌های تهران بیش از ده برابر است.
• مشتری ثابت: آرایشگری که مشتری خودش را دارد، می‌تواند صندلی اجاره کند یا سهم بیشتری بگیرد.
• خدمات گران‌تر: رنگ، کراتین و گریم داماد چند برابر یک اصلاح ساده قیمت دارند.
• انعام: در چند آگهی انعام جدا از سهم درصدی آمده بود، اما هیچ منبعی اندازه آن را نسنجیده است.

آرایشگاه مردانه با پروانه کسب از اتحادیه آرایشگران مردانه همان شهر باز می‌شود و درخواست آن از درگاه ملی مجوزها ثبت می‌شود. شرط‌های پایه همان شرط‌های همه آرایشگاه‌هاست: دست‌کم ۱۸ سال سن، گواهی تخصصی یا حضور یک نفر دارای گواهی در سالن، کارت بهداشت، کارت پایان خدمت یا معافیت برای آقایان زیر ۵۰ سال، گذراندن دوره احکام تجارت و کسب و کار و اجاره‌نامه یا سند محل. پروانه بار اول یک ساله است و بعد پنج ساله تمدید می‌شود.

آنچه اتحادیه مردانه تهران در ۱۴۰۵ از سالن‌ها می‌خواهد

• پروانه کسب معتبر و نرخ‌نامه مصوب ۱۴۰۵ باید جایی نصب شود که مشتری ببیند.
• بازرس‌های اتحادیه، اصناف، تعزیرات و بهداشت به سالن‌ها سر می‌زنند و در تیر ۱۴۰۵ جلسه پلمب آرایشگاه‌های متخلف برگزار شد.
• هر خدمتی که در پروانه نیامده ممنوع است. پیرسینگ بدون مجوز جدا غیرمجاز است و رئیس اتحادیه اصفهان هم گفته بود آرایشگاه مردانه تتو، بوتاکس و کار زیرپوستی انجام نمی‌دهد.
• بعد از گرفتن جواز، اتحادیه کلاس بهداشت می‌گذارد که بیماری‌هایی مثل ایدز و هپاتیت و راه پیشگیری از انتقال آن‌ها با ابزار مشترک را آموزش می‌دهد.

هزینه راه انداختن آرایشگاه

بزرگ‌ترین هزینه اجاره مغازه است. در آگهی‌های مهر ۱۴۰۵ تهران، اجاره بیشتر مغازه‌های ۱۰ تا ۲۰ متری که برای آرایشگاه مردانه آگهی شده بود، ماهانه ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان بود، چند مغازه ۳۵ میلیون می‌خواستند و در محله‌هایی مثل تجریش اجاره به ۹۰ میلیون تومان و ودیعه به ۵۰۰ میلیون تومان می‌رسید. ابزار هم کم نیست: یک ماشین اصلاح حرفه‌ای مارک‌دار در مهر ۱۴۰۵ در فروشگاه‌های اینترنتی حدود ۴ تا ۱۸ میلیون تومان قیمت داشت و مدل‌های ارزان از حدود ۱٫۴ میلیون تومان شروع می‌شد. به این‌ها صندلی، آینه، تیغ یکبار مصرف، وسایل ضدعفونی و قبض‌ها را اضافه کن.

معاون اول اتحادیه آرایشگران مردانه تهران در خرداد ۱۴۰۵ گفته بود اتحادیه سالی یک بار نرخ اعلام می‌کند، در حالی که قیمت وسایل مصرفی شاید بیش از ده بار در سال بالا برود، و آرایشگرها اجاره، قبض‌ها، مالیات و بیمه را هم می‌دهند. برای همین بیشتر آرایشگرها چند سال کار درصدی یا اجاره صندلی را پیش از باز کردن سالن خودشان می‌گذرانند.