راهنمای شغل · مهر ۱۴۰۵

جنگلبان کیست؟ وظایف، شرایط استخدام و حقوق جنگلبانی در ۱۴۰۵

شغل
از گروه شغلی جنگل و حفاظت منابع طبیعی · خانواده‌ی کشاورزی، دام و محیط‌زیست
ورود به این مسیر معمولاً مدرک دانشگاهی مرتبط می‌خواهد (منابع طبیعی، جنگلداری، محیط‌زیست)؛ مهارت‌های تکمیلی‌اش را بیرون از دانشگاه هم می‌شود آموخت.

جنگلبان مأمور یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری است که جنگل، مرتع و بیابان را در برابر قاچاق چوب، زمین‌خواری، چرای غیرمجاز و آتش می‌پاید و برای متخلف پرونده قضایی تشکیل می‌دهد. این صفحه می‌گوید هر جنگلبان چه وسعتی را زیر پوشش دارد، کارنامه شش ماه اول ۱۴۰۵ چه بود، استخدام از چه راه‌هایی انجام می‌شود و درباره حقوق او چه چیزهایی رسما گفته شده است.

بیش از ۵ هزار
جنگلبان در کل کشور، مرداد ۱۴۰۵
۵۰ هزار هکتار
سهم هر جنگلبان در شاهرود، مرداد ۱۴۰۵
۸۸۸ حریق
در عرصه‌های ملی، شش ماه اول ۱۴۰۵

مسیر جنگلبان شدن: از آمادگی تا فرماندهی پاسگاه

آموزش‌هایی که پیش از آزمون می‌شود گرفت

روی هر ایستگاه جاده بزن تا آن دوره را ببینی.

تازه نفسماهرسوپرحرفه‌ای
۱. قوانین منابع طبیعیتازه نفسصفحه‌ی کامل این دوره

کل این مسیر را کجا بخوانم؟

در حال بارگذاری…

فقط چند دوره را می‌خواهی؟ روی هر ایستگاه جاده بزن و «صفحه‌ی کامل این دوره» را باز کن؛ آموزشگاه‌های همان یک دوره آنجا هستند.

  1. ۱

    تازه‌نفس

    پیش از آزمون: آمادگی جسمانی و کوهنوردی، گواهینامه خودرو و موتورسیکلت، کمک‌های اولیه و آشنایی با اطفای حریق در طبیعت. دوره‌های کوتاه امداد در کوهستان و جنگل و منابع عمومی و تخصصی آزمون فراگیر در این مرحله کمک می‌کند.

  2. ۲

    ماهر

    بعد از استخدام: کلاس ضابطان دادگستری که بدون آن جنگلبان نمی‌تواند پرونده تشکیل دهد، قانون جنگل‌ها و مراتع، شناخت گونه‌های درختی، کار با GPS و نقشه، و دوره‌های تخصصی اطفای حریق. جنگلبانان خودشان دوره‌های آتش، حقوق محیط زیست و کمک‌های اولیه را از نیازهای اصلی شمرده‌اند.

  3. ۳

    سوپرحرفه‌ای

    با سابقه و مدرک بالاتر: فرماندهی پاسگاه، معاونت یا فرماندهی یگان شهرستان و استان، یا رفتن به کار کارشناسی حفاظت با مدرک منابع طبیعی. در این رده مدیریت نیرو، کار با پهپاد و سامانه‌های پایش و هماهنگی با دادسرا و نیروی انتظامی اهمیت پیدا می‌کند.

در فهرست استانداردهای فنی و حرفه‌ای تهران در ۱۴۰۵ دوره‌ای با نام جنگلبان نیست. نزدیک‌ترین دوره، دوره ۳۰ ساعته «امداد در حوادث گم شدن در کوهستان و جنگل» است که هزینه آن در تهران ۳ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان است. کمک‌های اولیه، کار با نقشه و GPS و رانندگی در جاده خاکی هم در آموزشگاه‌ها و هیئت‌های کوهنوردی یاد داده می‌شود.

این دوره‌ها جای آزمون را نمی‌گیرند. فایده‌شان این است که در مصاحبه و دوره آموزشی بعد از استخدام آماده‌تر باشی و زودتر بفهمی کار میدانی در طبیعت را دوست داری یا نه.

مسیر شغل جنگلبانی در سه مرحله: تازه‌نفس با آمادگی جسمانی و کمک‌های اولیه، ماهر با کلاس ضابطان و اطفای حریق، سوپرحرفه‌ای با فرماندهی پاسگاه و یگان
مسیر جنگلبان شدن در راه تا کار، مهر ۱۴۰۵

جنگلبان کیست؟

جنگلبان عضو «یگان حفاظت منابع طبیعی» است؛ یگانی که اسفند ۱۳۸۴ با بودجه سازمان جنگل‌ها و مراتع آن زمان و با تصویب ستاد کل نیروهای مسلح رسما راه افتاد و امروز زیر نظر سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور کار می‌کند. سال‌ها پیش از آن، قانون جنگل‌ها و مراتع مصوب ۱۳۴۶ نیرویی به نام «گارد جنگل» را برای همین کار پیش‌بینی کرده بود.

کار جنگلبان فقط جنگل‌های شمال نیست. او از جنگل‌های بلوط زاگرس، مرتع‌های کوهستانی، بیشه‌های جنوب و حتی بیابان‌ها نگهداری می‌کند. فرمانده یگان در مرداد ۱۴۰۵ گفت بیش از پنج هزار جنگلبان در همه استان‌ها کار می‌کنند و حدود ۸۰ درصد از ۱۲۹ میلیون هکتار عرصه منابع طبیعی کشور زیر پایش این نیروهاست.

لباس سبز، درجه و پاسگاه

جنگلبان لباس فرم سبز می‌پوشد، در پاسگاه حفاظتی مستقر است و درجه دارد. درجه‌ها از «محافظ» شروع می‌شود، به «حافظ» می‌رسد و در رده‌های بالاتر «سرپاسیار» و «پاسیار» است. فرمانده یگان در سطح کشور یک سرهنگ است و هر استان فرمانده یگان خودش را دارد.

جنگلبان با کارشناس جنگل و محیط‌بان یکی نیست

کارشناس جنگل طرح و مطالعه می‌نویسد و درخت‌کاری و احیا را برنامه‌ریزی می‌کند؛ جنگلبان در عرصه گشت می‌زند و جلوی تخلف را می‌گیرد. محیط‌بان هم کارفرمای دیگری دارد و مأموریتش حیات وحش است. کار محیط‌بان را صفحه محیط‌بان جداگانه توضیح داده است.

یک جنگلبان چند هکتار را می‌پاید؟

کمبود نیرو اصلی‌ترین گلایه این شغل است. عددهای زیر را مدیران همین سازمان در ۱۴۰۵ گفته‌اند.

۵۰ هزار هکتار
سهم هر جنگلبان در شاهرود
در برابر استاندارد ۱۰ هزار هکتار، مرداد ۱۴۰۵
۱۴۰ نفر
جنگلبان برای ۱ میلیون و ۷۴۰ هزار هکتار ایلام
یعنی حدود ۱۲ هزار و ۴۰۰ هکتار برای هر نفر، مرداد ۱۴۰۵
۱٬۴۰۰ نفر
نیروی حفاظت جنگل‌های مازندران
مرداد ۱۴۰۴
۶ هزار هکتار
نرم کشوری جنگل برای هر نگهبان
گفته مدیرکل همدان، تیر ۱۴۰۲

رئیس منابع طبیعی شاهرود در مرداد ۱۴۰۵ گفت این اداره از حدود چهار میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار نگهداری می‌کند و هر جنگلبان آنجا حدود ۵۰ هزار هکتار را زیر پوشش دارد، در حالی که استاندارد یک نیرو برای هر ۱۰ هزار هکتار است؛ یعنی ۵ برابر استاندارد. در ایلام ۱۴۰ جنگلبان از یک میلیون و ۷۴۰ هزار هکتار حفاظت می‌کنند که با یک تقسیم ساده حدود ۱۲ هزار و ۴۰۰ هکتار برای هر نفر می‌شود. مدیرکل همدان در تیر ۱۴۰۲ نرم کشوری را یک نگهبان برای هر ۶ هزار هکتار جنگل گفته بود.

این عددها یعنی جنگلبان بیشتر وقتش را در راه است: با خودرو یا موتورسیکلت از جاده‌های خاکی، و جاهایی که ماشین نمی‌رود پیاده. مدیرکل مازندران در مرداد ۱۴۰۴ گفت در جنگل‌های انبوه هیرکانی حتی یک نگهبان برای هر هزار هکتار هم جواب نمی‌دهد. برای همین سازمان به دوربین، پهپاد و گزارش مردم تکیه کرده است.

جنگلبان و وسعت زیر پوشش: سهم هر جنگلبان در شاهرود ۵۰ هزار هکتار، در ایلام حدود ۱۲ هزار و ۴۰۰ هکتار، استاندارد ۱۰ هزار و نرم کشوری جنگل ۶ هزار هکتار
هکتار زیر پوشش هر جنگلبان، گفته مدیران استانی، ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵

وظیفه جنگلبان چیست؟

دستورالعمل یگان حفاظت بیش از ده وظیفه را برمی‌شمارد. در عمل، کار روزانه در این پنج دسته جا می‌گیرد.

۱. گشت و پیشگیری

گشت منظم در عرصه، سر زدن به نقطه‌های حساس و حرف زدن با دامدار و روستایی، بخش بزرگ کار است. هدف این است که تخلف پیش از وقوع دیده شود. گزارش‌های مردم از سامانه ۱۵۰۴ هم به جنگلبان منطقه می‌رسد و او باید سر صحنه برود.

۲. کنترل چوب و محموله

حمل چوب، هیزم و زغال جنگلی بدون «پروانه حمل» ممنوع است و طبق ماده ۴۸ قانون جنگل‌ها و مراتع، کسی که پروانه بهره‌برداری هم نداشته باشد با قانون قاچاق تعقیب می‌شود. جنگلبان در جاده‌ها محموله‌ها را بازرسی می‌کند و به کارگاه‌های چوب‌بری و کارخانه‌های صنایع چوب سر می‌زند تا چوب بی‌مدرک وارد بازار نشود.

۳. رفع تصرف و زمین‌خواری

طبق تبصره ماده ۵۵ همان قانون، سازمان باید «به محض اطلاع» تجاوز به زمین ملی را رفع کند. یعنی وقتی کسی دیوار می‌کشد، زمین را شخم می‌زند یا ساختمان می‌سازد، جنگلبان صورت‌جلسه می‌نویسد، کار را متوقف می‌کند و بعد از حکم، در اجرای تخریب و رفع تصرف حاضر است.

۴. آتش

در فصل گرما جنگلبان اولین کسی است که به آتش می‌رسد. خاموش کردن آتش با ابزار دستی، راه دادن به آتش‌نشان‌ها و نیروهای داوطلب و بعد پیدا کردن عامل آتش، همه با اوست. طبق گفته فرمانده یگان، در ۱۴۰۴ تا پایان آبان ۲ هزار و ۳۱۰ آتش‌سوزی در عرصه‌های ملی رخ داد و ۹۵ درصد آن‌ها کار انسان بود.

۵. پرونده قضایی

ماده ۵۴ قانون، مأموران جنگلبانی را «در ردیف ضابطین دادگستری» می‌داند؛ به شرط آنکه کلاس مخصوص ضابطان را گذرانده باشند. پس جنگلبان می‌تواند متخلف را بازداشت کند، وسیله و چوب را توقیف کند و پرونده را به دادسرا بفرستد. همان ماده می‌گوید اگر مأمور برای منفعت شخصی گزارش خلاف بدهد، به مجازات همان جرم محکوم می‌شود.

قاچاق چوب، زمین‌خواری و آتش در شش ماه اول ۱۴۰۵

فرمانده یگان حفاظت در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ کارنامه شش ماه اول سال را در مقایسه با مدت مشابه ۱۴۰۴ گزارش کرد.

تعداد آتش‌سوزی‌ها به ۸۸۸ مورد رسید که ۵۷ درصد کمتر از سال قبل است و وسعت سوخته ۱٬۲۳۳ هکتار بود، یعنی ۷۹ درصد کمتر. در مقابل، وسعت زمین‌های ملی که به آن‌ها تعرض شده بود ۴۰ درصد بیشتر شد، هرچند تعداد پرونده‌های تصرف دو درصد کم شد. یعنی زمین‌خواری در پرونده‌های کمتر اما بزرگ‌تر رخ داده است.

پرونده‌های کشف چوب ۲۲ درصد بیشتر شد و ۲٬۷۸۲ مترمکعب چوب قاچاق کشف شد. کشف هیزم ۷۹ درصد بیشتر بود. کوره‌های زغال ۳۶ درصد و چرای غیرمجاز ۱۳ درصد کمتر شد. دستگیری متخلفان ۱۰ درصد و توقیف تجهیزات آن‌ها ۴۲ درصد بیشتر شد و گزارش‌های مردمی هم ۱۲ درصد افزایش یافت. بیشترین پرونده‌های قاچاق چوب در استان‌های شمالی تشکیل شده است.

نمونه‌هایی از همین ماه‌ها

  • اوایل مهر ۱۴۰۵ در لاهیجان ۳۰ تن چوب جنگلی قاچاق توقیف شد.
  • در مهر ۱۴۰۵ در چهار شهرستان کردستان ۲۲ مورد تخریب و تصرف زمین ملی شناسایی شد.
  • در شاهرود از ابتدای ۱۴۰۵ تا مرداد ۱۸ پرونده زمین‌خواری تشکیل و هفت متخلف دستگیر شدند.
  • مدیرکل مازندران در مرداد ۱۴۰۴ گفت سن قاچاقچیان چوب در استان به زیر ۲۰ سال رسیده و اره‌موتوری‌ها شارژی شده‌اند؛ یعنی بی‌صداتر کار می‌کنند.

جریمه قطع درخت از ۱۴۰۳

اصلاحیه خرداد ۱۴۰۳ ماده ۴۲ قانون، جریمه بریدن هر درخت یا تهیه هر مترمکعب چوب را بسته به گونه درخت بین ۲۷ تا ۶۷٫۵ میلیون تومان گذاشت و جریمه هر نهال را بین یک میلیون و ۳۵۰ هزار تا سه میلیون و ۳۷۵ هزار تومان. چوب و وسیله هم ضبط می‌شود. جنگلبان باید گونه درخت را بشناسد، چون جریمه بالاتر به گونه‌های حمایت‌شده و درختانی مثل کهور، آکاسیا و کنار تعلق می‌گیرد.

کارنامه شش ماه اول ۱۴۰۵ یگان حفاظت و شغل جنگلبانی: ۵۷ درصد آتش‌سوزی کمتر، ۷۹ درصد وسعت سوخته کمتر، ۴۰ درصد تعرض بیشتر به زمین ملی، ۲۲ درصد پرونده چوب بیشتر و ۶۰ درصد مجروحیت کمتر
تغییر نسبت به شش ماه اول ۱۴۰۴، گزارش مهر ۱۴۰۵

خبرهای جذب جنگلبان از ۱۳۸۴ تا مهر ۱۴۰۵

آگهی جنگلبانی هر سال منتشر نمی‌شود. این فهرست نشان می‌دهد جذب در سال‌های اخیر چطور پیش رفته است.

  1. ۱

    تشکیل یگان حفاظت

    اسفند ۱۳۸۴

    یگان حفاظت منابع طبیعی رسما تشکیل شد و آموزش نظامی جنگلبانان از خرداد ۱۳۸۵ شروع شد.

  2. ۲

    سهمیه ۸۶۰ نفر

    ۱۴۰۰

    سازمان منابع طبیعی سهمیه استخدام ۸۶۰ نفر گرفت؛ سهمیه‌ای برای کل سازمان، نه فقط جنگلبان.

  3. ۳

    جذب از راه آزمون

    دی ۱۴۰۱

    معاون منابع انسانی سازمان گفت این ۸۶۰ نفر بر اساس آزمون استخدامی جذب می‌شوند.

  4. ۴

    ۱۵ جنگلبان تازه در همدان

    تیر ۱۴۰۲

    مدیرکل همدان از ورود ۱۵ نگهبان تازه خبر داد و گفت استان ۲۱ نیرو دارد، در حالی که باید ۳۱ نفر داشته باشد.

  5. ۵

    مراحل آخر سهمیه

    مرداد ۱۴۰۲

    سهمیه ۸۶۰ نفره در مرحله آخر جذب بود و حدود هزار و ۵۰۰ ایثارگر هم در کل سازمان رسمی شدند.

  6. ۶

    درخواست ۲ هزار و ۱۰۰ سرباز

    فروردین ۱۴۰۴

    فرمانده یگان از درخواست ۲ هزار و ۱۰۰ نیروی امریه برای حفاظت از جنگل‌ها خبر داد؛ این درخواست بود، نه مجوز قطعی.

  7. ۷

    مطالبه امنیت شغلی

    مرداد ۱۴۰۴

    در جشنواره ملی روز جنگلبان در چالوس، نماینده جنگلبانان امنیت شغلی، حمایت قضایی و بیمه مسئولیت خواست.

  8. ۸

    حقوق از اعتبار هزینه‌ای

    مرداد ۱۴۰۵

    رئیس سازمان گفت حقوق جنگلبانان دیگر به بودجه طرح‌های عمرانی وابسته نیست و از اعتبار هزینه‌ای پرداخت می‌شود.

  9. ۹

    برنامه‌ریزی برای جذب

    ۲۷ مرداد ۱۴۰۵

    در آیین ملی «سلام جنگلبان» گفته شد جذب نیروی تازه باید با سازمان اداری و استخدامی برنامه‌ریزی شود؛ عددی اعلام نشد.

  10. ۱۰

    فراخوان تازه‌ای نیست

    مهر ۱۴۰۵

    تا اول آبان ۱۴۰۵ فراخوانی برای جنگلبان پیدا نکردیم و در آگهی‌های کاریابی هم حتی یک آگهی جنگلبانی نبود.

عددها را مسئولان سازمان در خبرها گفته‌اند. پیش از هر تصمیم، دفترچه همان آزمون را ببین.

استخدام جنگلبانی: چهار راه ورود و شرط‌های هر کدام

کار جنگلبانی در ایران فقط یک نوع قرارداد ندارد. کسانی که امروز در پاسگاه‌ها کار می‌کنند از یکی از این چهار راه آمده‌اند.

  1. ۱

    استخدام رسمی یا پیمانی از آزمون فراگیر

    اصلی‌ترین راه، آزمون مشترک فراگیر دستگاه‌های اجرایی است. وقتی سازمان منابع طبیعی مجوز جذب بگیرد، پست‌هایش را در دفترچه همان آزمون با استان محل خدمت اعلام می‌کند. شرط سن، مدرک، کارت پایان خدمت، سلامت جسمی و قد برای هر دوره در همان دفترچه می‌آید و از دوره‌ای به دوره دیگر فرق می‌کند. بعد از قبولی در آزمون کتبی، مصاحبه، معاینه و گزینش می‌آید.

  2. ۲

    نیروی شرکتی

    بخشی از حفاظت را شرکت‌های پیمانکار با نیروی قراردادی انجام می‌دهند. مدیرکل لرستان در فروردین ۱۴۰۴ گفت ۹۲ نیروی شرکتی در این استان «وظیفه اصلی حفاظت» را دارند. این نیروها زیر قانون کار و با قرارداد شرکت کار می‌کنند و امنیت شغلی کمتری دارند.

  3. ۳

    سربازی در یگان حفاظت

    یگان حفاظت برای پاسگاه‌ها نیروی امریه می‌خواهد و در فروردین ۱۴۰۴ درخواست ۲ هزار و ۱۰۰ سرباز امریه داده شد. سرباز امریه دوره خدمت را در منابع طبیعی می‌گذراند؛ استخدام بعدی را تضمین نمی‌کند، ولی کار را از نزدیک نشان می‌دهد.

  4. ۴

    همکاری داوطلبانه در روستا

    طرح «هر دهیار یک جنگلبان» در استان‌های زاگرسی اجرا شده و در ۱۴۰۵ به کهگیلویه و بویراحمد و استان‌های دیگر رسید. یک هزار و ۵۳۵ دهیاری تجهیزات اطفای حریق گرفته‌اند. این کار حقوق ثابت ندارد و استخدام نیست، اما تجربه آتش و حفاظت می‌دهد.

هیچ دوره خصوصی یا مدرکی استخدام جنگلبانی را تضمین نمی‌کند؛ ورود به پست رسمی فقط از آزمون دولتی است.

حقوق جنگلبانی در ۱۴۰۵

حقوق در ایران
۲۲ تا ۳۵ میلیون تومان

ماهانه و خالص، سراسر کشور، بر پایه مهندسان کشاورزی، سطح کارشناس، ۱۴۰۴. این عدد مربوط به کلِ گروه جنگل و حفاظت منابع طبیعی است، نه یک عنوان شغلی خاص.

عدد تخمینی. برای این حوزه داده جداگانه‌ای منتشر نشده؛ این عدد حقوق گروه نزدیکی است که در خط بالا آمده. برای مذاکره حقوق به آن تکیه نکن.

حقوق در خارج از کشور
آمریکا
۵۴,۵۶۰ دلار آمریکا
۴۷,۳۶۰ تا ۶۸,۶۰۰
کانادا
۶۸,۵۷۷ دلار کانادا
۴۶,۸۰۰ تا ۹۲,۹۹۶

سالانه و ناخالص، عددِ میانه و بازه‌ی نیمه‌ی میانیِ بازار. شغلِ متناظر: Forest and Conservation Technicians. منبع: اداره‌ی آمار کار آمریکا (۲۰۲۵) و Job Bank کانادا (۲۰۲۵).

حقوق جنگلبانی، آنچه رسما گفته شده، میلیون تومان در ماه
موضوعمقدارتاریخ و دامنه
حداقل حقوق کارمند دولتحدود ۱۸٫۸مصوبه فروردین ۱۴۰۵، کف حکم رسمی و پیمانی
حداقل حقوق قانونی کارگرحدود ۲۱٫۸ ناخالص۱۴۰۵، کف نیروی شرکتی
میانگین دریافتی ستاد سازمانکمتر از حدود ۳۵پایان ۱۴۰۳، کارکنان و مدیران ستاد، نه جنگلبانان
امتیاز سختی کار در حکمنداردگفته رئیس سازمان، خرداد ۱۴۰۴
منبع پرداخت حقوقاعتبار هزینه‌ایاز مرداد ۱۴۰۵، دیگر وابسته به طرح‌ها نیست
آگهی با عدد پیشنهادیصفر۶۹ آگهی خوانده‌شده، مهر ۱۴۰۵
حداقل حقوق قانونی ۱۴۰۵ برای کارگر مجرد حدود ۲۱٫۸ میلیون تومان ناخالص در ماه است.

حقوق جنگلبان رسمی و پیمانی از جدول حقوق کارمندان دولت می‌آید و با حکم کارگزینی، مدرک، سابقه و مزایای حکم تعیین می‌شود. حداقل حقوق کارمندان دولت در ۱۴۰۵ حدود ۱۸٫۸ میلیون تومان در ماه است و حکم یک جنگلبان تازه‌کار از این کف شروع می‌شود. نیروی شرکتی زیر قانون کار است و کف دریافتی او حداقل حقوق قانونی است.

چرا عدد حقوق در ایران نمی‌آوریم؟

گزارش‌های معتبر حقوق ۱۴۰۵ گروهی برای مأموران مسلح حفاظت از عرصه طبیعی ندارند. نزدیک‌ترین گروه، نگهبان‌ها، از ساختمان و کارگاه در شهر نگهداری می‌کنند و کارشان با گشت شبانه‌روزی در جنگل و تشکیل پرونده قضایی قابل مقایسه نیست. آگهی استخدام هم وجود ندارد که عدد پیشنهادی بدهد: در مهر ۱۴۰۵، ۴۸ آگهی دیوار و ۲۱ آگهی جاب‌ویژن را با کلمه‌های جنگلبان، نگهبان جنگل و منابع طبیعی خواندیم و هیچ‌کدام برای حفاظت از جنگل یا مرتع نبود. برای همین به جای عدد ساختگی، آنچه مسئولان رسما گفته‌اند را در جدول آورده‌ایم.

چه چیزی حقوق جنگلبان را بالا یا پایین می‌برد

  • نوع قرارداد: رسمی و پیمانی از جدول دولت، شرکتی از قرارداد پیمانکار.
  • مدرک و سابقه: هر سال سابقه و هر مدرک بالاتر امتیاز حکم را بیشتر می‌کند.
  • اضافه‌کار و مأموریت شبانه: کار شبانه‌روزی پاسگاه با اضافه‌کار جبران می‌شود.
  • سختی کار: رئیس سازمان در خرداد ۱۴۰۴ گفت جنگلبانان رسمی امتیاز سختی کار در حکم ندارند و برای آن رایزنی می‌شود.

جنگلبانان خودشان در مراسم مرداد ۱۴۰۴ «پایین بودن حقوق» را مهم‌ترین مشکل گفتند و افزایش حقوق متناسب با سختی کار و مسکن سازمانی در منطقه‌های دورافتاده را خواستند.

درآمد کارگران جنگل و حفاظت در آمریکا و کانادا

در آمریکا گروه کارگران جنگل و حفاظت، که عنوان Forest Ranger هم در آن آمده، میانه درآمد سالانه ۴۳٬۶۸۰ دلار پیش از مالیات دارد (اردیبهشت ۱۴۰۴). در کانادا میانه درآمد کارگران جنگلداری و جنگل‌کاری حدود ۵۲ هزار دلار کانادا در سال است. در آن کشورها این گروه بیشتر کار نهال‌کاری و نگهداری جنگل می‌کند و مأموران مسلح حفاظت شغل جداگانه‌ای حساب می‌شوند.

شغل جنگلبانی از نزدیک: درگیری، شب‌کاری و کمبود وسیله

این کار برای کسی است که درگیری با آدم مسلح، شب‌های بیرون از خانه و کار با امکانات کم را از پیش بپذیرد.

درگیری با قاچاقچی

۱۲ مرداد ۱۴۰۵ جنگلبان منطقه آزارک چالوس هنگام برگشت از گشت با مردی که اره‌موتوری، تبر و داس داشت حرف زد و چند دقیقه بعد از پشت به او حمله شد. یک هفته بعد در نشتارود قاچاقچیان با سلاح سرد و اره‌موتوری به مأموران حمله کردند و یک جنگلبان به بیمارستان رفت.

جان باختن در مأموریت

طبق گزارش فرمانده یگان، در ۱۴۰۴ چهار نیروی یگان حفاظت در مأموریت جان باختند. در شش ماه اول ۱۴۰۵ موردی ثبت نشد و مجروحیت نیروها ۶۰ درصد کمتر از سال قبل بود.

وسیله کم، خودروی فرسوده

در نشست اسفند ۱۴۰۳ شورای حفاظت، نبود تجهیزات دفاع شخصی، خودروهای فرسوده و نبود بودجه پهپاد جزو مشکلات یگان شمرده شد. وعده سلاح شکاری و دستبند برای هر پاسگاه هم در فروردین ۱۴۰۴ داده شد.

شب‌کاری و دوری

پاسگاه‌ها در کوه و جنگل‌اند و آتش و قاچاق ساعت نمی‌شناسد. بیشتر جنگلبانان در استان و شهرستان خودشان کار می‌کنند، ولی پاسگاه ممکن است ساعت‌ها با خانه فاصله داشته باشد.

حمایت قانونی

قانون حمایت قضایی و بیمه‌ای مأموران یگان‌های حفاظت، مصوب ۱۳۹۹، استفاده از سلاح را فقط در چند مورد مشخص مجاز می‌داند و بیمه حادثه و فوت را لازم کرده است. جنگلبانان هنوز قانون حمایتی ویژه‌تری می‌خواهند.

فشار محلی

متخلف گاهی همسایه یا هم‌روستایی است. جنگلبان باید بدون رودربایستی صورت‌جلسه بنویسد و همزمان رابطه با مردم را نگه دارد، چون بیشتر خبرها را همان مردم به او می‌دهند.

برای آموزشگاه‌ها

دوره امداد در طبیعت، اطفای حریق یا آمادگی آزمون برگزار می‌کنید؟

اگر آموزشگاه شما دوره‌ای دارد که به کار جنگلبانی نزدیک است، می‌توانید در راه تا کار ثبت‌نام کنید تا دوره‌هایتان کنار همین مسیر دیده شود.

  • ثبت‌نام با شماره موبایل و مشخصات آموزشگاه
  • بررسی درخواست به دست تیم راه تا کار
  • ساخت صفحه آموزشگاه و ثبت دوره‌ها بعد از تایید
  • بررسی جداگانه هر دوره پیش از نمایش
درخواست همکاری آموزشگاه

ثبت‌نام آموزشگاه به معنی تایید خودکار دوره‌ها نیست.

جنگلبانی به چه کسی می‌آید؟

اگر این‌ها درباره تو درست است

  • در طبیعت و هوای آزاد انرژی می‌گیری و ساعت‌ها پیاده‌روی در کوه خسته‌ات نمی‌کند.
  • قاعده و قانون برایت مهم است و می‌توانی جلوی آشنا هم کوتاه نیایی.
  • در موقعیت خطر آرام می‌مانی و زود تصمیم می‌گیری.
  • کار دولتی با حقوق ثابت را به درآمد متغیر بیشتر ترجیح می‌دهی.
  • حاضری در استان و منطقه خودت سال‌ها بمانی.

اگر این‌ها برایت سخت است

  • شب‌کاری، کشیک تعطیلات و دوری از خانه را نمی‌توانی بپذیری.
  • از درگیری و برخورد با آدم عصبانی دوری می‌کنی.
  • می‌خواهی درآمدت با تلاش بیشتر زود بالا برود.
  • منتظر ماندن چندساله برای یک فراخوان دولتی برایت ممکن نیست.

این شغل در یک نگاه

کار با آدم‌ها۳۵٪
کار با دست و ابزار۵۵٪
تحرک و کار بدنی۹۰٪
شیفت عصر و شب۲۰٪
نظم و کار روتین۵۵٪
خلاقیت۳۰٪

تست راه تا کار ترجیح‌های تو را می‌سنجد، نه توانایی‌ات را؛ نتیجه آن کمک می‌کند این شغل را با چند شغل نزدیک مقایسه کنی.

شروع تست

سوال‌های رایج درباره جنگلبان

جنگلبان زیر نظر کدام سازمان کار می‌کند؟

زیر نظر سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور که به وزارت جهاد کشاورزی وابسته است. جنگلبان عضو یگان حفاظت همین سازمان است و هر استان فرمانده یگان خودش را دارد.

فرق جنگلبان و محیط‌بان چیست؟

کارفرما و موضوع کار فرق دارد. جنگلبان برای سازمان منابع طبیعی از خود عرصه، یعنی درخت، مرتع و زمین ملی نگهداری می‌کند و با قاچاق چوب و زمین‌خواری سروکار دارد. محیط‌بان برای سازمان حفاظت محیط زیست کار می‌کند و مأموریتش حیات وحش منطقه‌های حفاظت‌شده است. توضیح کامل در صفحه محیط‌بان آمده است.

استخدام جنگلبانی در ۱۴۰۵ هست؟

تا اول آبان ۱۴۰۵ فراخوانی پیدا نکردیم. در مرداد ۱۴۰۵ فقط گفته شد جذب نیروی تازه باید برنامه‌ریزی شود. وقتی مجوز صادر شود، پست‌ها در دفترچه آزمون فراگیر دستگاه‌های اجرایی می‌آید.

سربازی جنگلبانی ممکن است؟

یگان حفاظت نیروی امریه می‌گیرد و در فروردین ۱۴۰۴ درخواست ۲ هزار و ۱۰۰ سرباز امریه داد. سهمیه هر سال و شرط آن را سامانه امریه اعلام می‌کند. سربازی در این یگان استخدام بعدی را تضمین نمی‌کند.

حقوق جنگلبانی ۱۴۰۵ چقدر است؟

عدد رسمی برای جنگلبان اعلام نشده است. جنگلبان رسمی و پیمانی از جدول کارمندان دولت حقوق می‌گیرد که کف آن در ۱۴۰۵ حدود ۱۸٫۸ میلیون تومان است و با سابقه، مدرک و اضافه‌کار بالا می‌رود. امتیاز سختی کار تا خرداد ۱۴۰۴ در حکم جنگلبانان نبود.

جنگلبان اسلحه دارد؟

بخشی از نیروهای یگان مسلح‌اند. طبق قانون ۱۳۹۹ مأمور مسلح فقط در چند مورد مشخص قانون به‌کارگیری سلاح حق شلیک دارد. در فروردین ۱۴۰۴ هم وعده سلاح شکاری و دستبند برای هر پاسگاه داده شد.

جریمه قطع درخت جنگلی چقدر است؟

از خرداد ۱۴۰۳ جریمه بریدن هر درخت یا هر مترمکعب چوب بین ۲۷ تا ۶۷٫۵ میلیون تومان است و برای هر نهال بین یک میلیون و ۳۵۰ هزار تا سه میلیون و ۳۷۵ هزار تومان. حمل چوب بدون پروانه هم قاچاق حساب می‌شود.

زن‌ها می‌توانند جنگلبان شوند؟

در مرداد ۱۳۹۶ یک کارشناس جنگل از سروآباد کردستان اولین زنی بود که جنگلبان نمونه کشور شد. برای پست‌های گشت و حفاظت، شرط جنسیت را دفترچه هر آزمون تعیین می‌کند و ما شرط تازه‌ای در این باره پیدا نکردیم.

روز جنگلبان چه روزی است؟

آیین روز ملی جنگلبان هر سال در مرداد برگزار می‌شود و جنگلبانان نمونه استان‌ها و کشور در آن معرفی می‌شوند. در ۱۴۰۵ آیین ملی آن با نام «سلام جنگلبان» در اواخر مرداد برگزار شد.

تخلف در جنگل یا مرتع را به کجا گزارش کنیم؟

به سامانه ۱۵۰۴ سازمان منابع طبیعی. در شش ماه اول ۱۴۰۵ گزارش‌های مردمی این سامانه ۱۲ درصد بیشتر شد و هر گزارش به یگان حفاظت همان منطقه می‌رسد.

پیش از منتظر ماندن برای آزمون جنگلبانی، خودت را بسنج

تست راه تا کار علاقه‌ها و ترجیح‌های تو را با شغل‌های مختلف مقایسه می‌کند تا ببینی کار میدانی در طبیعت در کدام رتبه قرار می‌گیرد.

شروع تست

سوالی درباره جنگلبان دارید؟

سوالتان را بپرسید. جواب را همین‌جا می‌نویسیم تا به کار بقیه هم بیاید.