راهنمای شغل · آبان ۱۴۰۵

آموزش طراحی کفش: دوره‌ها، قالب و مدلسازی، بازار کار و درآمد

شغل
از گروه شغلی طراحی مد و لباس · خانواده‌ی مد، پوشاک و زیبایی

آموزش طراحی کفش با کشیدن کفش روی کاغذ شروع می‌شود، اما طرح وقتی قابل ساخت می‌شود که روی قالب کفش پیاده شود و به الگوی برش برسد. برای همین طراح کفش علاوه بر اسکیس، قالب، مدلسازی، جنس چرم و زیره و چند نرم‌افزار را یاد می‌گیرد. در این صفحه ترتیب یادگیری، استانداردهای فنی و حرفه‌ای با ساعت و شهریه ۱۴۰۵، کلاس‌های خصوصی و آنلاین، شهرهایی که کفش در آن‌ها ساخته می‌شود و درآمد این کار را با آگهی‌های ۳ آبان ۱۴۰۵ کنار هم گذاشته‌ایم.

۱۱۴ ساعت
استاندارد «طراح کفش» فنی و حرفه‌ای؛ شهریه مصوب ۱۴۰۵ در آموزشگاه‌های آزاد تهران ۷٫۲ میلیون تومان
۱ از ۱۰۲
آگهی صنعت کفش در شش شهر بزرگ، ۳ آبان ۱۴۰۵؛ فقط یکی عنوان طراح داشت
۲۸۰ میلیون جفت
تولید سالانه پاپوش در ایران، طبق اعلام شهریور ۱۴۰۵

مسیر سه مرحله‌ای آموزش طراحی کفش

از اسکیس تا کالکشنی که در کارخانه ساخته شود

روی هر ایستگاه جاده بزن تا آن دوره را ببینی.

تازه نفسماهرسوپرحرفه‌ای
۱. آناتومی پا و قالب کفشتازه نفسصفحه‌ی کامل این دوره

کل این مسیر را کجا بخوانم؟

در حال بارگذاری…

فقط چند دوره را می‌خواهی؟ روی هر ایستگاه جاده بزن و «صفحه‌ی کامل این دوره» را باز کن؛ آموزشگاه‌های همان یک دوره آنجا هستند.

  1. ۱

    تازه‌نفس

    آناتومی پا و شناخت قالب، طراحی دستی کفش از همه نماها، چرم‌شناسی و آشنایی با روند تولید کفش. در پایان این مرحله باید ده تا پانزده اسکیس تمیز از سبک‌های مختلف داشته باشی.

  2. ۲

    ماهر

    مدلسازی و الگوسازی کفش روی قالب، نمونه‌سازی، یک نرم‌افزار دوبعدی و Rhino، و طراحی یک کالکشن کوچک چهار تا شش مدلی با رنگ‌بندی و پرونده فنی.

  3. ۳

    سوپرحرفه‌ای

    طراحی کفش ورزشی و زیره، نرم‌افزار مدلسازی کفش، پرینت سه‌بعدی نمونه، حساب قیمت تمام‌شده و آشنایی با راه‌اندازی برند یا صادرات.

این مسیر برای کسی است که از صفر شروع می‌کند. در هر مرحله دوره‌ها را فقط با اسم کلی آورده‌ایم؛ آموزشگاه‌هایی که این دوره‌ها را برگزار می‌کنند پایین همین صفحه دیده می‌شوند.

طراح کفش کیست و کارش از کجا تا کجاست؟

طراح کفش تصمیم می‌گیرد یک کفش چه شکلی داشته باشد، از چه جنسی ساخته شود و روی پا چطور بنشیند. کار او با یک سفارش یا ایده شروع می‌شود؛ مثلا کفش مجلسی زنانه برای فصل بهار یا کتانی سبک برای پیاده‌روی. طراح چند اسکیس از نمای کنار، بالا و سه‌رخ می‌کشد، قالب مناسب را انتخاب می‌کند، خط‌های طرح را روی قالب می‌آورد و برای هر مدل رنگ، چرم، آستر، زیره و پاشنه را مشخص می‌کند. بعد یک نمونه ساخته می‌شود، روی پا امتحان می‌شود و اگر جایی فشار بیاورد یا در تولید گران تمام شود، طرح اصلاح می‌شود.

طراح، مدلساز و کفاش: سه نقش در یک کارگاه

در کارخانه‌های بزرگ این سه کار از هم جداست. طراح ظاهر و جنس کفش را تعیین می‌کند. مدلساز طرح را روی قالب به تکه‌های الگو تبدیل می‌کند و آن را برای شماره‌های مختلف بزرگ و کوچک می‌کند. کفاش‌ها، یعنی پستایی‌ساز، پیشکار، چرخکار و کسی که زیره و پاشنه را می‌گذارد، کفش را می‌سازند. در کارگاه‌های کوچک، که سهم بزرگی از تولید کفش ایران را دارند، معمولا یک نفر هم طرح می‌زند و هم مدل می‌گیرد. برای همین کسی که فقط اسکیس زیبا بکشد و قالب و الگو را نشناسد، در این کارگاه‌ها جایی پیدا نمی‌کند.

طراح کفش در آگهی‌ها با چه اسمی دیده می‌شود؟

در آگهی‌های ۳ آبان ۱۴۰۵ عنوان «طراح کفش» تقریبا دیده نمی‌شد. کارفرماها همین کار را با اسم‌های دیگری می‌خواستند: «متخصص CAD و الگوسازی کفش»، «طراح صنعتی» برای کیف و کفش، یا «طراح گرافیک» در کارخانه کفش. این یعنی اگر دنبال کار هستی، باید با این عنوان‌ها هم جست‌وجو کنی و نمونه‌کارت هم نقشه فنی و الگو داشته باشد، نه فقط نقاشی کفش.

قالب کفش: طرح کجا قابل ساخت می‌شود؟

قالب کفش حجمی شبیه پاست که کفش دور آن شکل می‌گیرد. شکل پنجه، ارتفاع پاشنه، پهنای کف و جایی که کفش دور مچ بسته می‌شود، همه از قالب می‌آید. برای همین هر طرح با انتخاب قالب شروع می‌شود و دو کفش با ظاهر شبیه، اگر روی دو قالب متفاوت ساخته شوند، روی پا کاملا متفاوت می‌نشینند.

قالب چوبی، پلاستیکی یا فلزی؟

قالب‌های قدیمی از چوب ساخته می‌شدند و هنوز در کارهای دست‌دوز دیده می‌شوند. در تولید امروز بیشتر قالب پلاستیکی به کار می‌رود که سبک‌تر است و در شماره‌های مختلف یکسان درمی‌آید. قالب لولایی یا فنری وسط خود تا می‌شود تا بیرون کشیدن آن از کفش ساده‌تر باشد. قالب فلزی بیشتر در خط‌هایی دیده می‌شود که زیره را مستقیم روی رویه تزریق می‌کنند. کسی که تازه شروع می‌کند لازم نیست قالب بخرد؛ دوره‌های حضوری خوب قالب و ابزار را در کارگاه دارند.

مدلسازی یا الگوسازی کفش یعنی چه؟

مدلساز روی قالب را با چسب کاغذی می‌پوشاند، خط‌های طرح را روی آن می‌کشد و کاغذ را جدا و صاف می‌کند. از این کاغذ «مدل اصلی» درمی‌آید و از مدل اصلی تکه‌های برش، با اضافه برای دوخت و برای جایی که چرم زیر قالب می‌رود. بعد الگو برای شماره‌های دیگر بزرگ و کوچک می‌شود. این مرحله تعیین می‌کند چقدر چرم هدر برود و کفش در کارگاه بدون دردسر سوار شود. آگهی متخصص CAD در یک کارخانه کفش تبریز هم دقیقا همین را خواسته بود: کاهش ضایعات چرم با اصلاح الگو.

فنی و حرفه‌ای برای همین کار استاندارد جدا دارد: «مدلساز کفش» ۱۳۰ ساعت است و «مدلسازی صندل» ۳۸ ساعت. یک استاندارد کوتاه هم به نام «آماده سازی قالب کارکشی شده برای زیره گذاری» هست که نشان می‌دهد کار با قالب تا آخرین مرحله ساخت ادامه دارد. اگر فقط وقت یک دوره تخصصی داری، دوره مدلسازی بیشتر از دوره نقاشی کفش به کار استخدام می‌آید.

طراحی کفش را به چه ترتیبی یاد بگیریم؟

هر مرحله را با چند نمونه کار تمام کن و بعد سراغ مرحله بعد برو. مرحله‌های اول با مداد و کاغذ شدنی است؛ از مرحله چهارم به قالب و کارگاه نیاز داری.

  1. ۱

    کشیدن پا و کفش از چند نما

    اول نمای کنار را یاد بگیر، بعد نمای بالا، روبه‌رو، پشت و سه‌رخ. تناسب پنجه، پاشنه و قوس کف پا در همین تمرین‌ها جا می‌افتد. روزی نیم ساعت تمرین پیوسته از چند ساعت تمرین در یک روز هفته بهتر جواب می‌دهد.

  2. ۲

    شناختن اجزا و سبک‌ها

    رویه، آستر، زبانه، پاشنه‌گیر، کفی، زیره و پاشنه را با اسمشان بشناس. بعد سبک‌ها را: آکسفورد، دربی، لوفر، بوت و نیم‌بوت، صندل و کتانی. هر سبک برش و دوخت خودش را دارد.

  3. ۳

    جنس‌ها: چرم، پارچه، زیره

    چرم طبیعی و مصنوعی، جیر، ورنی و پارچه‌های فنی هر کدام رفتار متفاوتی روی قالب دارند. زیره‌ها هم از لاستیک، پی‌یو، پی‌وی‌سی و تی‌پی‌آر ساخته می‌شوند و هر کدام وزن و قیمت و روش تولید خودشان را دارند.

  4. ۴

    قالب و اندازه پا

    یاد بگیر قالب را بر اساس طول، پهنا و دور پنجه انتخاب کنی و بفهمی چرا کفش پاشنه‌بلند با کفش تخت روی یک قالب ساخته نمی‌شود.

  5. ۵

    طراحی روی قالب و مدلسازی

    قالب را چسب‌کاغذی می‌پوشانی، خط‌های طرح را روی آن می‌کشی، کاغذ را باز و صاف می‌کنی و از آن مدل اصلی و تکه‌های برش را درمی‌آوری. اینجا طرح تو اولین بار به چیزی تبدیل می‌شود که یک کارگاه بتواند بسازد.

  6. ۶

    نمونه‌سازی و پرو

    یک جفت نمونه بساز یا بده بسازند، روی پا امتحان کن و ببین کجا فشار می‌آورد، کجا چین می‌خورد و کجا چرم اضافه مصرف شده است. بیشتر یادگیری واقعی در اصلاح همین نمونه‌هاست.

  7. ۷

    نرم‌افزار و پرونده فنی

    در آخر طرح را با نرم‌افزار تمیز کن، رنگ‌بندی‌ها را بچین و یک پرونده فنی (Tech Pack) بنویس: اندازه‌ها، جنس هر تکه، رنگ نخ، نوع زیره و ترتیب ساخت. کارخانه‌ها با همین پرونده نمونه را به تولید انبوه می‌برند.

دوره‌های کوتاه معمولا فقط مرحله‌های اول تا سوم را می‌پوشانند. اگر دوره‌ای قالب و مدلسازی ندارد، بدان که نیمه دوم راه را باید جای دیگری یاد بگیری.

دوره طراحی کفش در فنی و حرفه‌ای: کدام استاندارد و چه شهریه‌ای؟

سازمان فنی و حرفه‌ای برای کفش چند استاندارد جدا دارد و شهریه مصوب هر کدام را برای آموزشگاه‌های آزاد استان تهران در ۱۴۰۵ اعلام کرده است. «سند حرفه» یک بسته بلندتر است که چند مهارت را با هم آموزش می‌دهد. مدرک هر استاندارد بعد از آزمون کتبی و عملی صادر می‌شود.

استانداردهای کفش و شهریه مصوب آموزشگاه‌های آزاد استان تهران، ۱۴۰۵
استانداردساعتحضوری (میلیون تومان)آنلاین (میلیون تومان)برای چه کسی
طراح کفش۱۱۴۷٫۲۵٫۷شروع از صفر و طراحی دستی
طراحی مد کفش۳۰۱۲٫۰۹٫۶کسی که در کارگاه کار می‌کند و طراحی می‌خواهد
مدلساز کفش۱۳۰۱۷٫۰۱۳٫۶قدم اصلی برای کار در تولیدی
مدل سازی کفش۳۰۲۴٫۰۱۹٫۲دوره فشرده مدلسازی برای شاغلان
مدلسازی صندل۳۸۱٫۷۱٫۴تکمیل مدلسازی برای کفش تابستانی
پستایی ساز کفش زنانه، مردانه و بچگانه۱۸۰۲۰٫۰۱۶٫۰دوخت رویه و آماده کردن آن برای قالب
پیش کار کفش ورزشی۶۴۱۲٫۰۹٫۶کسی که سراغ کتانی می‌رود
کفاشی (سند حرفه)۲۱۰۲۴٫۰۱۹٫۲یاد گرفتن ساخت کامل کفش
استانداردهای کوتاه دیگر هم هست: کارکشی کفش ۳۰ ساعت ۱۵ میلیون، فینش و رنگ‌کاری کفش ۳۰ ساعت ۵ میلیون، زیره‌گذاری و پاشنه‌گذاری هر کدام ۳۰ ساعت ۳ میلیون تومان. استانداردی با نام قالب‌سازی کفش یا طراحی کفش با رایانه در این فهرست نیست.

کلاس طراحی کفش در آموزشگاه یا آنلاین: هر راه چقدر خرج دارد؟

کنار استانداردهای فنی و حرفه‌ای، آموزشگاه‌های خصوصی و طراحان مستقل هم کلاس طراحی کفش برگزار می‌کنند. قیمت‌ها از صفحه خود این دوره‌ها در آبان ۱۴۰۵ خوانده شده و برای کل دوره است:

  • دوره ویدیویی طراحی کفش: ۱۱ جلسه، از آناتومی پا و قالب تا کشیدن کفش از همه نماها، صندل، انواع پاشنه و سرپنجه؛ ۱٫۱ میلیون تومان. ارزان‌ترین راه برای اینکه ببینی از کشیدن کفش خوشت می‌آید یا نه.
  • دوره آنلاین طراحی کیف و کفش: بین ۲٫۵ تا ۳٫۲ میلیون تومان در سه آموزشگاه؛ یکی از آن‌ها ۴۰ ساعت آموزش اعلام کرده است. بیشتر روی اسکیس و شناخت سبک‌هاست و کار با قالب واقعی ندارد.
  • کفش چرم دست‌دوز، حضوری در تهران: دو ترم ۲۴ ساعته و روی هم ۴۸ ساعت، هر ترم ۲٫۲۴۵ میلیون و روی هم ۴٫۴۹ میلیون تومان، با چرم و ابزار کارگاه. از انتخاب قالب و الگوکشی تا کارکشی و تکمیل کفش را دست خودت انجام می‌دهی.
  • مدلسازی کفش، حضوری در تهران: ترم اول ۸ جلسه ۵ ساعته برای مدلسازی دستی روی قالب، ۱۵ میلیون تومان؛ ترم دوم ۱۰ جلسه ۵ ساعته با نرم‌افزار مدلسازی کفش، ۱۰ میلیون تومان؛ روی هم ۹۰ ساعت و ۲۵ میلیون. کلاس ۴ تا ۵ نفره است، نسخه آنلاین هر ترم ۵ میلیون کمتر است و دوره با پورتفولیو و ساخت ماکت کفش تمام می‌شود.

پیش از ثبت‌نام این پنج چیز را بپرس

  • چند ساعت از دوره روی قالب واقعی و در کارگاه است؟
  • هر کلاس چند نفر است و چرم، قالب و ابزار با آموزشگاه است یا با تو؟
  • در پایان دوره چه چیزی در دست داری: چند طرح روی قالب، یک جفت نمونه، پرونده فنی؟
  • مدرک دوره از کجاست: فنی و حرفه‌ای، یا گواهی خود آموزشگاه؟
  • آیا آموزشگاه برای کارآموزی تو را به تولیدی معرفی می‌کند؟
نمودار هزینه آموزش طراحی کفش در آبان ۱۴۰۵: دوره ویدیویی ۱٫۱، آنلاین کیف و کفش ۲٫۵ تا ۳٫۲، کفش چرم دست‌دوز ۴٫۴۹، استاندارد طراح کفش ۷٫۲، مدلساز کفش ۱۷ و مدلسازی حضوری ۲۵ میلیون تومان
هزینه کل دوره، میلیون تومان؛ شهریه مصوب فنی و حرفه‌ای تهران ۱۴۰۵ و صفحه دوره‌ها در آبان ۱۴۰۵

آموزش طراحی کفش اسپرت: زیره، نرم‌افزار و آنچه کارخانه می‌خواهد

کفش اسپرت و کتانی از چند جهت با کفش چرمی کلاسیک فرق دارد. رویه آن از چند لایه پارچه، چرم مصنوعی و فوم ساخته می‌شود و زیره‌اش معمولا در قالب فلزی تزریق می‌شود. هر زیره جدید یعنی ساختن یک قالب گران؛ برای همین طراح کتانی باید بداند طرحش با زیره‌های موجود بازار جور درمی‌آید یا زیره تازه می‌خواهد. طراحی زیره خودش یک تخصص جداست و در جست‌وجوها «استخدام طراح زیره کفش» هم دیده می‌شود.

در فهرست فنی و حرفه‌ای دو استاندارد مخصوص کفش ورزشی هست: «پیش کار کفش ورزشی» ۶۴ ساعت و «چرخکار پستایی کفش ورزشی» ۶۹ ساعت. هر دو ساخت را یاد می‌دهند، نه طراحی؛ اما طراحی که یک بار رویه کتانی را دوخته باشد، طرح‌هایی می‌کشد که در خط تولید گیر نمی‌کند.

کدام نرم‌افزار را اول یاد بگیرم؟

  • Illustrator یا Corel Draw: برای اسکیس تمیز، رنگ‌بندی و صفحه‌های کالکشن. یکی از آگهی‌ها در یک کارخانه کفش تهران فقط تسلط بر Corel را خواسته بود.
  • Rhino و KeyShot: برای مدل سه‌بعدی، به‌خصوص زیره و پاشنه، و برای رندر طرح پیش از ساخت نمونه.
  • نرم‌افزارهای مدلسازی کفش: مثل ShoeMaker، Romans CAD، Shoemaster و Delcam Crispin. طرح را روی قالب دیجیتال می‌برند و الگوی برش و شماره‌بندی را بیرون می‌دهند. آگهی متخصص CAD در تبریز تسلط بر یکی از همین‌ها یا Rhino و CLO 3D را شرط گذاشته بود.

ترتیب پیشنهادی ما: اول یک نرم‌افزار دوبعدی کنار طراحی دستی، بعد مدلسازی دستی روی قالب، و فقط بعد از آن نرم‌افزار مدلسازی کفش. کسی که الگوی دستی را نفهمیده باشد، با نرم‌افزار هم الگوی درست نمی‌گیرد.

برای آموزشگاه‌ها

دوره طراحی یا مدلسازی کفش برگزار می‌کنید؟

اگر آموزشگاه شما دوره طراحی کفش، مدلسازی یا ساخت کفش دارد، می‌توانید آن را در مسیر یادگیری همین شغل نشان دهید.

  • ثبت‌نام آموزشگاه با شماره موبایل و مشخصات
  • بررسی اطلاعات آموزشگاه توسط تیم راه تا کار
  • صفحه اختصاصی آموزشگاه و ثبت دوره‌ها پس از تایید
  • بررسی جداگانه هر دوره پیش از نمایش
درخواست همکاری آموزشگاه

نمایش دوره‌ها بعد از بررسی تیم انجام می‌شود.

شغل کفاشی کجاست و درآمد شغل کفاشی چقدر است؟

کفش در ایران صنعت بزرگی است، اما کارگاه‌ها در چند شهر جمع شده‌اند. طراحی که بداند کفش کجا ساخته می‌شود، می‌داند کجا دنبال کار بگردد.

۲۸۰ میلیون جفت
تولید سالانه پاپوش
طبق اعلام شهریور ۱۴۰۵
۵۰۰ هزار نفر
شاغل در صنعت کفش
بیش از این عدد، شهریور ۱۴۰۵
۸ هزار واحد
واحد تولیدی کفش در کشور
بیش از این عدد، آبان ۱۴۰۴
۶۰ درصد
سهم تبریز از کفش چرمی کشور
طبق گفته مسئولان صنفی تبریز، تیر ۱۴۰۱

طبق اعلام اردیبهشت ۱۴۰۵، حدود ۹۵ درصد واحدهای تولید کفش در تهران، تبریز، مشهد، قم، اصفهان، همدان، هیدج زنجان و البرز هستند. حدود ۴۴٫۵ درصد تولید در کارخانه‌ها، حدود ۲۴ درصد در کارگاه‌های صنفی و حدود ۲۸ درصد هم صندل و دمپایی است.

  • تبریز: بزرگ‌ترین مرکز کفش چرمی و کفش ایمنی و اداری. در آگهی‌های ۳ آبان، ۲۳ آگهی تولید کفش از تبریز بود و تنها آگهی متخصص CAD و الگوسازی هم در یک کارخانه تبریز.
  • تهران: ۲۷ آگهی تولید؛ ۱۸ تای آن‌ها در محله‌های بهارستان، سنگلج و فردوسی، یعنی همان کارگاه‌های قدیمی مرکز شهر که بیشتر کفش زنانه و مجلسی می‌سازند. چند کارخانه بزرگ‌تر در آگهی‌ها در جاده مخصوص، اسلام‌شهر و قیامدشت بودند.
  • اصفهان و مشهد: ۱۴ و ۸ آگهی؛ در آگهی‌های اصفهان پستایی‌سازی بیشتر دیده می‌شد و در مشهد دوخت رویه، کتانی و کفش زنانه.
  • کرج و شیراز: ۳ آگهی در کرج و هیچ آگهی تولید کفش در شیراز در همان روز.

شغل کفاشی تولیدی است یا خدماتی؟

هر دو. کفاش تولیدی در کارگاه یا کارخانه کفش نو می‌سازد و کفاش خدماتی کفش‌ها را تعمیر می‌کند، زیره و پاشنه عوض می‌کند و دوخت باز شده را می‌دوزد. از ۱۰۲ آگهی صنعت کفش در ۳ آبان ۱۴۰۵، ۷۵ آگهی تولید بود و فقط ۳ آگهی تعمیر. طراح کفش با کفاشی تولیدی سروکار دارد و بهترین جای کارآموزی‌اش هم همین کارگاه‌هاست.

درآمد کفاشی در کارگاه‌ها

بسیاری از طراحان کفش کار را از کارگاه شروع می‌کنند؛ پس بهتر است بدانی دستمزد آنجا چقدر است. برای کفاشی گزارش حقوق قابل اتکایی نیست و عدد زیر فقط پیشنهاد خود آگهی‌های تولید کفش در شش شهر بزرگ، ۳ آبان ۱۴۰۵ است.

  • از ۷۵ آگهی تولید، ۲۶ آگهی عدد حقوق نوشته بودند و بقیه توافقی بودند.
  • کارگر ساده و کمک‌کار: کف پیشنهاد ۲۰ آگهی بین ۱۲ تا ۳۰ میلیون تومان در ماه بود و میانه آن ۲۰ میلیون.
  • کار ماهر: کف پیشنهاد ۶ آگهی بین ۲۰ تا ۵۰ میلیون و میانه آن ۲۹٫۵ میلیون تومان بود. پیشکار کفش و صندل در تهران ۵۰ تا ۷۰ میلیون، چرخکار پستایی در تهران ۳۰ تا ۵۰ میلیون و کفاش ماهر در تبریز دست‌کم ۳۵ میلیون پیشنهاد گرفته بودند.
  • در ۱۴ آگهی از ۲۶ آگهی عددی، کف پیشنهاد کمتر از عدد حداقل حقوق ۱۴۰۵ بود؛ بیشترشان آگهی کار ساده بودند.
  • بیمه فقط در ۲۰ آگهی از ۷۵ آگهی تولید آمده بود و در تهران فقط در ۲ آگهی از ۲۷ آگهی.

دستمزد کارمزدی یعنی چه؟

بخشی از کار کارگاه‌های کفش کارمزدی است: دستمزد بر اساس تعداد جفت حساب می‌شود، نه ماه. یکی از آگهی‌های مشهد برای دوخت کتانی از «روزی ۱۵۰ تا ۲۰۰ جفت» نوشته بود. در این کارها درآمد به سرعت دست بستگی دارد و در ماه‌های کم‌فروش پایین می‌آید. شهریور به تنهایی ۱۶ تا ۲۰ درصد فروش سالانه کفش را دارد.

یک نکته برای کسی که می‌خواهد طراح شود: چند ماه کار در پستایی یا پیشکاری، حتی با دستمزد پایین، بهترین درس برای فهمیدن این است که کدام طرح در تولید گیر می‌کند و کدام راحت ساخته می‌شود.

اینفوگرافیک شغل کفاشی در ایران: ۲۸۰ میلیون جفت تولید سالانه، بیش از ۵۰۰ هزار شاغل و آگهی‌های تولید کفش در تهران ۲۷، تبریز ۲۳، اصفهان ۱۴، مشهد ۸ و کرج ۳ در ۳ آبان ۱۴۰۵
آگهی‌های تولید کفش در شش شهر بزرگ، ۳ آبان ۱۴۰۵؛ آمار صنعت طبق اعلام‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵

استخدام طراح کفش: آگهی‌های ۳ آبان ۱۴۰۵ چه می‌گویند؟

در ۳ آبان ۱۴۰۵ آگهی‌های استخدام شش شهر تهران، کرج، مشهد، اصفهان، تبریز و شیراز را با پنج جست‌وجو خواندیم: ۵۰۶ آگهی که ۱۰۲ تای آن‌ها به صنعت کفش مربوط بود. در یک سایت کاریابی سراسری هم ۱۶۵ آگهی با کلمه کفش بود که ۱۲۴ تای آن‌ها فروشندگی و کار اداری بود. نتیجه کوتاه: آگهی طراح کفش کم است و راه ورود معمولا از تولید می‌گذرد.

فقط یک آگهی با عنوان طراح

از ۱۰۲ آگهی صنعت کفش در شش شهر، یکی دنبال طراح بود: «دیزاینر و کاستومر کفش» در تهران برای طراحی روی کتانی، با حقوق توافقی و بدون بیمه. ۱۱ آگهی دیگر که کلمه مدل داشتند، مدل عکاسی بودند، نه مدلساز کفش.

متخصص CAD و الگوسازی، تبریز

یک کارخانه کفش‌های مد در تبریز ۲۷ تا ۳۵ میلیون تومان پیشنهاد داده بود. کار: مدل سه‌بعدی و الگوی فنی، کم کردن ضایعات چرم، پرونده فنی هر مدل و هماهنگی با برش لیزر. شرط: دست‌کم ۲ سال کار در خط تولید کفش.

طراح صنعتی کیف و کفش، کرج

یک برند محصولات چرمی ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان پیشنهاد داده بود، با دست‌کم ۳ سال سابقه طراحی کیف یا کفش، تحصیلات طراحی صنعتی یا رشته نزدیک و پورتفولیو. از ایده و اسکیس تا نقشه فنی و نمونه با طراح است.

در تولید، کار هست ولی شرایط سخت است

۷۵ آگهی تولید کفش بود: ۵۰ آگهی کارگر ساده و کمک‌کار، ۲۴ آگهی کار ماهر مثل پستایی‌ساز، پیشکار، چرخکار و تزریق‌کار، و یک مدیر تولید. فقط ۲۰ آگهی بیمه داشتند و ۱۰ آگهی صریحا تازه‌کار را با آموزش می‌پذیرفتند.

درآمد طراحی کفش در ۱۴۰۵

حقوق در ایران
۲۳ تا ۳۵ میلیون تومان

ماهانه و خالص، تهران، بدون تفکیک سابقه، ۱۴۰۴. این عدد مربوط به کلِ گروه طراحی مد و لباس است، نه یک عنوان شغلی خاص.

حقوق در خارج از کشور
آمریکا
۸۰,۹۶۰ دلار آمریکا
۵۱,۹۴۰ تا ۱۰۶,۴۷۰
کانادا
۶۵,۰۰۰ دلار کانادا
۳۷,۱۲۸ تا ۹۹,۷۵۶

سالانه و ناخالص، عددِ میانه و بازه‌ی نیمه‌ی میانیِ بازار. شغلِ متناظر: Fashion Designers. منبع: اداره‌ی آمار کار آمریکا (۲۰۲۵) و Job Bank کانادا (۲۰۲۵).

درآمد طراح کفش، میلیون تومان در ماه
کدام عددمقدارتوضیح
دریافتی خالص طراحان لباس و طلا، تهران، پایان ۱۴۰۴۲۶میانه؛ نیمه میانی ۲۳ تا ۳۵
درخواستی همان گروه برای ۱۴۰۵، تهران۳۹میانه
آگهی متخصص CAD و الگوسازی کفش، تبریز۲۷ تا ۳۵۳ آبان ۱۴۰۵
آگهی طراح صنعتی کیف و کفش، کرج۳۰ تا ۵۰۳ آبان ۱۴۰۵
آگهی طراح گرافیک کارخانه کفش، تهران۲۵ تا ۳۵۳ آبان ۱۴۰۵
حداقل حقوق قانونی ۱۴۰۵ برای کارگر مجرد حدود ۲۱٫۸ میلیون تومان ناخالص در ماه است. عددهای گزارش حقوق مربوط به گروه طراحی لباس و طلا و جواهر در تهران، بدون تفکیک سابقه است.

برای طراح کفش گزارش حقوق جداگانه‌ای منتشر نمی‌شود. نزدیک‌ترین گروه در گزارش‌های معتبر حقوق ۱۴۰۵، «طراحی لباس و طلا و جواهر» است که کارش مثل طراح کفش از اسکیس تا نقشه فنی و نمونه است. میانه حقوق دریافتی خالص این گروه در تهران در پایان ۱۴۰۴، ۲۶ میلیون تومان در ماه بود و نیمه میانی‌شان بین ۲۳ تا ۳۵ میلیون می‌گرفتند. همین گروه برای ۱۴۰۵ میانه ۳۹ میلیون درخواست کرده بود. این گروه سابقه را جدا نمی‌کند و طراحان کفش در آن سهم کوچکی دارند؛ برای همین کنارش پیشنهاد خود آگهی‌های کفش را هم آورده‌ایم.

در آگهی‌های ۳ آبان ۱۴۰۵، متخصص CAD و الگوسازی کفش در تبریز ۲۷ تا ۳۵ میلیون، طراح صنعتی کیف و کفش در کرج ۳۰ تا ۵۰ میلیون و طراح گرافیک یک کارخانه کفش در تهران ۲۵ تا ۳۵ میلیون تومان در ماه پیشنهاد گرفته بودند.

چه چیزی درآمد طراح کفش را بالا می‌برد؟

  • بلد بودن مدلسازی و نرم‌افزار الگو کنار طراحی؛ هر دو آگهی بالای ۳۰ میلیون کار فنی روی الگو و نقشه را می‌خواستند.
  • چند سال کار در خط تولید؛ آگهی‌ها ۲ و ۳ سال سابقه خواسته بودند.
  • پورتفولیویی که طرح، الگو، نمونه ساخته شده و پرونده فنی را با هم نشان دهد.
  • کار برای کارخانه یا برندی که هر فصل کالکشن تازه می‌دهد، نه کارگاهی که سال‌ها یک مدل را تکرار می‌کند.
نمودار درآمد طراحی کفش در ۱۴۰۵: دریافتی میانه ۲۶ و درخواستی ۳۹ میلیون تومان، آگهی CAD کفش ۲۷ تا ۳۵، طراح صنعتی ۳۰ تا ۵۰ و حداقل حقوق ۲۱٫۸ میلیون
میلیون تومان در ماه؛ گزارش حقوق ۱۴۰۵ برای طراحان لباس و طلا در تهران و آگهی‌های ۳ آبان ۱۴۰۵

درآمد طراح کفش در خارج از کشور

در آمار رسمی آمریکا طراح کفش زیر گروه «طراحان مد» شمرده می‌شود و میانه درآمد سالانه این گروه، ناخالص، ۸۰٬۹۶۰ دلار است. این عدد را نباید به تومان تبدیل کرد و با درآمد داخل مقایسه کرد؛ هزینه زندگی، مالیات و شرایط کار آنجا کاملا متفاوت است و بیشتر این شغل‌ها در شرکت‌های بزرگ کفش ورزشی و مد است.

طراحی کفش به چه کسی می‌آید؟

احتمالا از این کار لذت می‌بری اگر

  • از کشیدن شکل‌ها و دقیق شدن در جزئیات خسته نمی‌شوی
  • دوست داری بدانی یک چیز چطور ساخته می‌شود، نه فقط چه شکلی دارد
  • حوصله اصلاح یک طرح در چند نوبت را داری
  • کار با دست، چرم و ابزار را دوست داری
  • مد و سلیقه مردم را دنبال می‌کنی و برایت مهم است کفش راحت باشد

شاید برایت سخت باشد اگر

  • فقط طراحی روی کاغذ را دوست داری و کارگاه و بوی چسب اذیتت می‌کند
  • انتظار داری بعد از یک دوره کوتاه در کارخانه با عنوان طراح استخدام شوی
  • از کار دقیق میلی‌متری با الگو و اندازه خسته می‌شوی
  • نمی‌خواهی در شهرهای تولید کفش مثل تبریز یا مرکز تهران کار کنی

این شغل در یک نگاه

کار با آدم‌ها۵۰٪
کار با دست و ابزار۴۵٪
تحرک و کار بدنی۳۵٪
شیفت عصر و شب۱۵٪
نظم و کار روتین۳۵٪
خلاقیت۹۵٪

تست راه تا کار علاقه‌ها و ترجیح‌های شخصیتی تو را می‌سنجد و نشان می‌دهد کار طراحی و ساخت چقدر با آن‌ها جور است.

شروع تست

پرسش‌های رایج درباره آموزش طراحی کفش

اگر نقاشی‌ام خوب نیست، می‌توانم طراحی کفش یاد بگیرم؟

بله. طراحی کفش بیشتر به تمرین منظم و دقت نیاز دارد تا استعداد نقاشی. نمای کنار کفش با چند خط کمکی ساده شروع می‌شود و با تمرین روزانه در چند هفته بهتر می‌شود. مهم‌تر از نقاشی، فهمیدن قالب و الگوست که آن را هم باید در کارگاه یاد گرفت.

با ویدیوهای رایگان اینترنت می‌شود طراح کفش شد؟

برای شروع و فهمیدن علاقه کافی است، اما برای کار نه. ویدیوها اسکیس و سبک‌ها را خوب یاد می‌دهند ولی کار روی قالب، مدلسازی و ساخت نمونه دست‌کم چند ده ساعت کار زیر نظر استاد و در کارگاه می‌خواهد.

قالب کفش چوبی بهتر است یا پلاستیکی؟

برای تمرین و کارگاه‌های امروز قالب پلاستیکی رایج‌تر است، چون سبک‌تر است و در شماره‌ها یکسان درمی‌آید. قالب چوبی بیشتر در کار دست‌دوز دیده می‌شود. در دوره‌های حضوری معمولا قالب با آموزشگاه است و لازم نیست اول کار قالب بخری.

برای طراحی کفش Corel یاد بگیرم یا Rhino؟

هر دو، ولی به ترتیب. Corel یا Illustrator برای اسکیس تمیز و رنگ‌بندی است و زودتر به کار می‌آید. Rhino برای مدل سه‌بعدی، زیره و رندر است و بعد از اینکه اجزای کفش و قالب را شناختی، ارزشش را نشان می‌دهد.

طراح زیره کفش چه کار می‌کند؟

طراح زیره شکل، طرح آج، ارتفاع و جنس زیره را طراحی می‌کند و نقشه‌ای می‌دهد که از روی آن قالب فلزی تزریق ساخته شود. چون ساخت هر قالب زیره گران است، این کار به نرم‌افزار سه‌بعدی و شناخت روش تولید نیاز دارد و بیشتر در کارخانه‌های کتانی و کفش ایمنی پیدا می‌شود.

مدرک فنی و حرفه‌ای طراحی کفش برای استخدام لازم است؟

در آگهی‌های ۳ آبان ۱۴۰۵ هیچ کارگاهی مدرک فنی و حرفه‌ای طراحی کفش نخواسته بود و کارفرماها بیشتر سابقه و نمونه‌کار می‌خواستند. مدرک برای گرفتن پروانه کسب، تدریس یا رزومه رسمی به کار می‌آید و استانداردها چارچوب درسی خوبی هم هستند.

یادگیری طراحی کفش چقدر طول می‌کشد؟

اسکیس و شناخت سبک‌ها با تمرین منظم در دو تا سه ماه جا می‌افتد. یک دوره مدلسازی ۹۰ ساعته با یک جلسه در هفته حدود چهار ماه طول می‌کشد. برای طراحی که کالکشن کامل ببندد و در کارخانه استخدام شود، آگهی‌ها ۲ تا ۳ سال سابقه خواسته بودند.

در شیراز یا شهرهای دیگر طراحی کفش را کجا یاد بگیرم؟

استانداردهای فنی و حرفه‌ای سراسری است، اما همه شهرها آموزشگاه کفش ندارند؛ چند دوره طراحی کیف و کفش هم آنلاین است. برای کار روی قالب و نمونه‌سازی، کارگاه یا آموزشگاهی حضوری لازم است؛ اگر در شهر تو نیست، دوره‌های فشرده تهران یا کارآموزی در تبریز و اصفهان راه دیگر است.

طراح کفش می‌تواند از خانه کار کند؟

بخشی از کار، یعنی اسکیس، رنگ‌بندی و پرونده فنی، از خانه هم شدنی است و بعضی برندهای کوچک همین را سفارش می‌دهند. اما نمونه‌سازی و اصلاح روی قالب در کارگاه انجام می‌شود و آگهی‌های طراحی ۳ آبان ۱۴۰۵ همه برای کار در کارخانه و کارگاه بودند.

آموزش طراحی کفش زنانه با مردانه فرق دارد؟

اصول یکی است، اما قالب، پاشنه و سبک‌ها فرق دارد. کفش زنانه تنوع مدل بیشتری دارد و بیشتر کارگاه‌های مرکز تهران همین را می‌سازند؛ کفش اداری و ایمنی بیشتر در تبریز تولید می‌شود. بهتر است در دوره هر دو را تمرین کنی.

پیش از ثبت‌نام در دوره طراحی کفش، ببین این کار با تو جور است

تست راه تا کار نشان می‌دهد کار طراحی، دقت فنی و ساخت نمونه چقدر با علاقه‌ها و شخصیت تو جور است و چه شغل‌های نزدیکی هم هست.

شروع تست

سوالی درباره طراح کفش دارید؟

سوالتان را بپرسید. جواب را همین‌جا می‌نویسیم تا به کار بقیه هم بیاید.