راهنمای شغل · مهر ۱۴۰۵

مهندس شهرسازی: وظایف در شهرداری و مشاور، مهر نظام مهندسی و حقوق

شغل
از گروه شغلی طراحی شهری و شهرسازی · خانواده‌ی عمران، معماری و ساخت‌وساز
عنوان‌های دیگر: برنامه‌ریز منطقه‌ای
ورود به این مسیر معمولاً مدرک دانشگاهی مرتبط می‌خواهد (شهرسازی، معماری)؛ مهارت‌های تکمیلی‌اش را بیرون از دانشگاه هم می‌شود آموخت.

مهندس شهرسازی یا کارشناس شهرسازی روزش را یا در یک مهندسان مشاور می‌گذراند و طرح تفصیلی و طرح هادی تهیه می‌کند، یا در معاونت شهرسازی شهرداری پرونده‌های ساخت، تفکیک و تغییر کاربری را با همین طرح‌ها می‌سنجد. این صفحه می‌گوید هر کدام از این دو کار دقیقا چیست، ۱۳ آگهی فعال مهر ۱۴۰۵ چه خواسته‌اند، مهر نظام مهندسی شهرسازی چطور و در چند سال گرفته می‌شود و حقوق دریافتی در تهران و شهرهای دیگر چقدر است.

۱۳ آگهی
استخدام مهندس شهرسازی، برنامه‌ریز و طراح شهری، فعال در ۲۹ مهر ۱۴۰۵؛ ۹ آگهی در تهران
۱۰ از ۱۳
آگهی AutoCAD و ArcGIS خواسته بودند، مهر ۱۴۰۵
۲۷ میلیون
تومان، میانه دریافتی خالص کارشناس معماری و شهرسازی در تهران، پایان ۱۴۰۴

مسیر یادگیری مهندس شهرسازی در سه سطح

این سه سطح برنامه راه تا کار برای این شغل است. اسم دوره‌ها را کلی نوشتیم تا هر آموزشگاه عنوان خودش را بگذارد.

مسیر سه‌سطحی دوره‌های مهندس شهرسازی در راه تا کار

روی هر ایستگاه جاده بزن تا آن دوره را ببینی.

تازه نفسماهرسوپرحرفه‌ای
۱. مبانی برنامه‌ریزی شهریتازه نفسصفحه‌ی کامل این دوره

کل این مسیر را کجا بخوانم؟

در حال بارگذاری…

فقط چند دوره را می‌خواهی؟ روی هر ایستگاه جاده بزن و «صفحه‌ی کامل این دوره» را باز کن؛ آموزشگاه‌های همان یک دوره آنجا هستند.

  1. ۱

    تازه‌نفس

    GIS مقدماتی و تهیه نقشه کاربری، AutoCAD برای نقشه‌های شهری، Excel برای جدول سرانه و آمار جمعیت، و آشنایی با ضوابط ساخت‌وساز شهری. هدف این سطح این است که در یک مشاور بتوانی لایه‌های وضع موجود را بسازی و جدول‌های گزارش را ببندی.

  2. ۲

    ماهر

    تحلیل مکانی پیشرفته در GIS، روش‌های برنامه‌ریزی کاربری زمین، گزارش‌نویسی طرح، مبحث ۲۴ و ضوابط تفکیک، و آمادگی آزمون نظام مهندسی شهرسازی. در این سطح کارشناس بخشی از طرح تفصیلی یا هادی را خودش جلو می‌برد.

  3. ۳

    سوپرحرفه‌ای

    مدیریت پروژه طرح‌های شهری، تحلیل داده‌های اجتماعی و اقتصادی، سناریونگاری و آینده‌پژوهی، و دوره‌های ارتقای پایه. اینجا کار اصلی هماهنگ‌کردن یک تیم و دفاع از طرح در کمیسیون است.

فنی و حرفه‌ای استانداردی با نام شهرسازی ندارد و دوره‌های ابزاری مثل GIS و AutoCAD را آموزشگاه‌ها برگزار می‌کنند. دوره‌های ارتقای پایه و دوره‌های لازم برای پروانه را سازمان نظام مهندسی هر استان برگزار می‌کند. مدت و شهریه دوره‌های ابزاری فنی و حرفه‌ای در تهران را در صفحه گروه آورده‌ایم.

کار مهندس شهرسازی چیست؟

کار مهندس شهرسازی تصمیم‌گیری و نظارت درباره زمین شهر است: اینکه هر قطعه چه کاربری داشته باشد، ساختمانش چند طبقه و با چه سطح اشغالی ساخته شود، از کدام گذر دسترسی بگیرد و اگر مالک خواست زمینش را چند قطعه کند، قطعه‌ها چطور تقسیم شوند. این تصمیم‌ها در سندهایی مثل طرح جامع، طرح تفصیلی و طرح هادی نوشته می‌شوند. مهندس شهرسازی هم در نوشتن این طرح‌ها کار می‌کند و هم در اجرای آن‌ها.

در عمل این کار در سه جای متفاوت انجام می‌شود و روز کاری در هر کدام فرق دارد:

  • مهندسان مشاور: برداشت میدانی، جمع‌کردن آمار جمعیت و کاربری، تحلیل با GIS، نوشتن گزارش و کشیدن نقشه طرح. بیشتر آگهی‌های این شغل از همین شرکت‌هاست.
  • شهرداری: بررسی پرونده‌های ساخت، تفکیک و تغییر کاربری با ضوابط طرح تفصیلی، جواب استعلام‌ها و آماده‌کردن پرونده برای کمیسیون‌ها.
  • کار با پروانه: شهرسازی که پروانه نظام مهندسی دارد، نقشه تفکیک و گزارش‌هایی مثل انطباق کاربری را تهیه و امضا می‌کند.

یک روز در دفتر مشاور

کارشناس تازه‌کار در یک مهندسان مشاور بیشتر وقتش را با داده می‌گذراند: نقشه کاربری وضع موجود را در ArcGIS به‌روز می‌کند، جدول سرانه‌ها را در Excel می‌بندد و بخشی از گزارش مطالعات را می‌نویسد. چند روز در ماه هم سر زمین می‌رود و کاربری‌ها، تعداد طبقات و وضع معابر را برداشت می‌کند. جلسه با کارفرما، که معمولا شهرداری یا اداره کل راه و شهرسازی استان است، کار مدیر پروژه است و کارشناس جوان برایش نقشه و جدول آماده می‌کند.

یک روز در شهرداری

در معاونت شهرسازی شهرداری کار پرونده‌محور است. کارشناس پرونده‌ای را باز می‌کند، کاربری و تراکم ملک را از طرح تفصیلی درمی‌آورد، با نقشه‌ای که مهندس طراح فرستاده مقایسه می‌کند و نظرش را می‌نویسد. در شهرهای کوچک‌تر، که نیروی کمتری دارند، همین کارشناس ممکن است برای بازدید ملک هم برود و گزارش تخلف ساختمانی بنویسد.

وظایف کارشناس شهرسازی در شهرداری

شرح وظایف معاونت شهرسازی در شهرداری‌ها کمابیش یکی است. این فهرست از شرح وظایف رسمی یک شهرداری در استان اصفهان است که آن را به زبان کار روزانه نوشته‌ایم:

نظارت بر کاربری زمین

بررسی اینکه ساخت‌وساز داخل محدوده و حریم شهر با کاربری و تراکم طرح جامع و تفصیلی جور است. هر پرونده پروانه ساخت از این مرحله می‌گذرد.

تفکیک زمین

بررسی درخواست تقسیم یک زمین به چند قطعه با ضوابط طرح تفصیلی: اندازه قطعه‌ها، دسترسی هر قطعه به گذر و جور بودن کاربری‌ها.

تغییر طرح تفصیلی

پیشنهادهای تغییر کاربری یا تراکم را بررسی می‌کند و برای کمیسیون ماده ۵ آماده می‌کند؛ تصمیم نهایی با خود کمیسیون است.

پرونده‌های کمیسیون ماده ۱۰۰

ثبت و دسته‌بندی پرونده‌های تخلف ساختمانی که به کمیسیون ماده ۱۰۰ می‌رود، دعوت از اعضا برای جلسه و ابلاغ رای به صاحب ملک.

کار مهندسان ناظر

پیگیری امور مهندسان ناظر ساختمان‌ها و گزارش‌هایی که از کارگاه‌ها به شهرداری می‌رسد.

بافت فرسوده و حاشیه شهر

برنامه نوسازی بافت فرسوده و طرح‌های موضعی و موضوعی برای ساماندهی حاشیه شهر و آبادی‌های اطراف آن.

دفتر خدمات شهری با شهرداری فرق دارد

دفترهای خدمات الکترونیک شهر هم آگهی «امور شهرسازی» می‌دهند، اما کارشان پذیرش مدرک، ثبت در سامانه و پیگیری پرونده است. نمونه مهر ۱۴۰۵ این آگهی‌ها مدرک عمران یا نقشه‌برداری خواسته بود، نه شهرسازی.

کارشناس شهرسازی در مهندسان مشاور: یک طرح تفصیلی چطور ساخته می‌شود

مهندسان مشاور طرح‌های جامع، تفصیلی و هادی را برای شهرداری‌ها و ادارات راه و شهرسازی تهیه می‌کنند. سهم کارشناس شهرسازی در هر مرحله:

  1. ۱

    شناخت وضع موجود

    برداشت میدانی کاربری، تعداد طبقات، کیفیت ساختمان‌ها و شبکه معابر. یکی از آگهی‌های مهر ۱۴۰۵ «توانایی پیمایش و برداشت میدانی» را صریح خواسته بود.

  2. ۲

    داده و تحلیل

    جمعیت، اشتغال، سرانه کاربری‌ها و دسترسی‌ها در GIS و Excel تحلیل می‌شود. در ۱۰ آگهی از ۱۳ آگهی، ArcGIS خواسته شده بود.

  3. ۳

    اسناد بالادست و ضوابط

    طرح باید با طرح جامع، مصوبات شورای عالی شهرسازی و قانون‌ها هماهنگ باشد. شرح خدماتی که در مرداد ۱۴۰۰ برای تهیه طرح‌های جامع شهری تصویب شد، چارچوب این کار است.

  4. ۴

    پیشنهاد و نقشه طرح

    کاربری پیشنهادی، تراکم، شبکه معابر و ضوابط هر پهنه روی نقشه و در دفترچه ضوابط نوشته می‌شود. AutoCAD برای نقشه و ArcGIS برای لایه‌ها ابزار اصلی است.

  5. ۵

    گزارش و نظر کارفرما

    گزارش‌های مرحله‌ای برای کارفرما آماده می‌شود و نظرهای او در طرح می‌نشیند. یک آگهی کارشناس ارشد همین هماهنگی و کنترل کیفیت مطالعات را با ۵ سال سابقه در طرح‌های جامع خواسته بود.

  6. ۶

    تصویب

    طرح تفصیلی برای تصویب به کمیسیون ماده ۵ می‌رود و مشاور باید به پرسش‌های اعضای کمیسیون جواب بدهد و اصلاحات را اعمال کند.

کارشناس پیش‌قرارداد هم شغلی در همین شرکت‌هاست: نوشتن پیشنهاد فنی و مالی و برآورد هزینه برای شرکت در مناقصه طرح‌های شهری و زیرساختی.

آگهی‌های استخدام مهندس شهرسازی در مهر ۱۴۰۵

۲۹ مهر ۱۴۰۵ همه آگهی‌های فعال با کلمه شهرسازی را در یک سایت کاریابی بزرگ خواندیم. از ۴۲۵ آگهی، بیشترشان معماری و طراحی داخلی بودند و فقط ۱۳ آگهی واقعا برای شهرساز، برنامه‌ریز شهری یا طراح شهری بود.

۱۳
آگهی شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری
تهران ۹، تبریز ۳، اصفهان ۱
۹ از ۱۳
مدرک کارشناسی ارشد خواسته بودند
۴ آگهی کارشناسی را کافی دانسته بودند
۱۰ از ۱۳
AutoCAD و ArcGIS خواسته بودند
Word و Excel در ۱۱ آگهی
۵ از ۱۳
حقوق را نوشته بودند
۲۵ تا ۵۰ میلیون تومان در ماه

کارفرماها: بیشتر کارفرماها مهندسان مشاور بودند. دو آگهی از یک مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری در تهران بود و یکی از یک دفتر خدمات الکترونیک شهر. آگهی‌های مشاوران تهیه طرح‌های جامع و تفصیلی، آشنایی با ضوابط شهرسازی، گزارش‌نویسی و کار تیمی را خواسته بودند و دو آگهی هم سناریونگاری و آینده‌پژوهی را مزیت دانسته بودند.

شرط‌ها: کارت پایان خدمت فقط در ۲ آگهی شرط بود. در ۱۲ آگهی جنسیت مهم نبود و یک آگهی طراحی شهری «ترجیحاً خانم» نوشته بود. سن فقط در سه آگهی آمده بود: دست‌کم ۲۱ یا ۲۵ سال در دو آگهی مرکز تحقیقات و ۲۴ تا ۳۵ سال در آگهی دفتر خدمات.

سابقه: ترجیحا ۲ سال برای کارشناس شهرسازی در یک مشاور، دست‌کم ۳ سال برای نقش داده‌های مکانی و دست‌کم ۵ سال برای کارشناس ارشد طرح‌های جامع. همه آگهی‌ها تمام‌وقت بودند.

این عددها فقط آگهی‌های یک سایت است و استخدام از راه آشنایی، کارآموزی یا آزمون استخدامی شهرداری‌ها را نشان نمی‌دهد. با این حال روشن است که بازار آگهی این شغل کوچک است و بیشترش در تهران.

آگهی‌های استخدام مهندس شهرسازی در مهر ۱۴۰۵: از ۱۳ آگهی، ۱۰ آگهی AutoCAD و ArcGIS و ۹ آگهی کارشناسی ارشد خواسته بودند
۱۳ آگهی فعال، ۲۹ مهر ۱۴۰۵

مهر نظام مهندسی شهرسازی: از آزمون تا پایه ارشد

شهرسازی در نظام مهندسی ساختمان فقط یک آزمون دارد. کسی که قبول شود پروانه پایه ۳ با دو صلاحیت طراحی و نظارت می‌گیرد؛ برخلاف معماری و عمران، برای هر صلاحیت آزمون جدا ندارد.

پیش از آزمون

سابقه کار لازم بعد از گرفتن مدرک: با کارشناسی ۳ سال، با ارشد ۲ سال و با دکتری ۱ سال. ثبت‌نام آزمون ۱۴۰۵ در اردیبهشت بود، ثبت‌نام تکمیلی ۷ تا ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ انجام شد و آزمون برای آبان ۱۴۰۵ اعلام شد. عضویت در سازمان استان برای ثبت‌نام آزمون اختیاری است.

آزمون تستی و کتاب‌باز است و حدنصاب قبولی ۵۰ درصد. قبولی ۳ سال اعتبار دارد و خودش پروانه نیست: پس از قبولی باید پرونده پروانه را در سازمان استان کامل کرد و برای آقایان کارت پایان خدمت یا معافیت دائم شرط است. منابع آزمون ۱۴۰۵ شهرسازی قانون نظام مهندسی و آیین‌نامه‌هایش، مبحث دوم، مبحث ۲۳ درباره الزامات ترافیکی ساختمان، مبحث ۲۴ ویرایش ۱۴۰۴ و شرح خدمات طرح‌های جامع مصوب ۱۴۰۰ را دارد.

بعد از پروانه: ارتقای پایه

پروانه چهار پایه دارد. ارتقا از پایه ۳ به ۲ دست‌کم ۴ سال کار در پایه قبلی می‌خواهد، از ۲ به ۱ دست‌کم ۵ سال و از ۱ به ارشد دست‌کم ۶ سال؛ یعنی از پایه ۳ تا ارشد دست‌کم ۱۵ سال. پریدن از یک پایه ممکن نیست و مدرک ارشد هم این سال‌ها را کم نمی‌کند. کامل شدن سال‌ها هم کافی نیست و دوره‌های آموزشی و ارزیابی هم لازم است. برای نمونه، نظام مهندسی کرمان در دی ۱۴۰۴ برای ارتقای شهرسازان از پایه ۳ به ۲ و از ۲ به ۱ دوره «انطباق شهری ساختمان‌ها» گذاشت، با کلاس ترکیبی حضوری و آنلاین، امتحان حضوری و محرومیت در غیبت بیش از ۲۵ درصد.

با مهر شهرسازی چه چیزی امضا می‌شود؟

آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی می‌گوید شهرداری‌ها و مرجع‌های تفکیک زمین فقط نقشه‌ای را می‌پذیرند که دارنده پروانه در حدود صلاحیت و ظرفیتش امضا کرده باشد؛ نقشه تفکیکی که خود شهرداری تهیه می‌کند از این قاعده بیرون است. جدول حدود صلاحیت مهندسان شهرساز، یعنی جدول ۱۴ مبحث دوم مقررات ملی ساختمان، در دی ۱۴۰۴ اصلاح و ابلاغ شد. اینکه شهرساز در عمل کدام نقشه‌ها و گزارش‌ها را امضا کند، در هر استان فهرست جدایی دارد؛ پیش از قبول کار، فهرست همان استان را از سازمان نظام مهندسی بپرس.

مبحث ۲۴ و کار تازه شهرسازها

مبحث ۲۴ مقررات ملی ساختمان با نام «انطباق شهری ساختمان» در مهر ۱۴۰۴ ابلاغ شد و قرار شد شش ماه بعد برای ساختمان‌های مشمول لازم‌الاجرا شود. این مبحث ساختمان را جزئی از شهر می‌بیند و چهار محور دارد: انطباق با زمین، انطباق کاربری، انطباق کالبدی و انطباق سیما و منظر شهری. یعنی موضوع‌هایی که تا امروز بیشتر در طرح‌های شهری بررسی می‌شد، حالا در طراحی، نظارت و پروانه هر ساختمان مشمول هم بررسی می‌شود. همین مبحث هم در منابع آزمون ۱۴۰۵ است و هم موضوع دوره ارتقای پایه.

مسیر مهر نظام مهندسی شهرسازی: ۳ سال سابقه با کارشناسی، آزمون با حدنصاب ۵۰ درصد، پایه ۳ طراحی و نظارت و ارتقا تا پایه ارشد در ۴، ۵ و ۶ سال
حداقل سابقه هر مرحله، آیین‌نامه و آگهی‌های آزمون ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵

اولین کار مهندس شهرسازی را از کجا پیدا کنیم؟

بیشتر آگهی‌ها سابقه یا مدرک ارشد می‌خواهند، پس فارغ‌التحصیل کارشناسی باید از راهی وارد شود که سابقه بسازد. ترتیبی که از آگهی‌ها و قواعد پروانه درمی‌آید:

  1. ۱

    GIS را جدی یاد بگیر

    ArcGIS و AutoCAD در ۱۰ آگهی از ۱۳ آگهی آمده بود. یک پروژه واقعی، مثلا نقشه کاربری یک محله با جدول سرانه‌هایش، را در نمونه‌کارت بگذار.

  2. ۲

    از طرح‌های دانشگاه نمونه‌کار بساز

    طرح‌های کارگاهی دانشگاه، به‌خصوص طرح تفصیلی و طرح هادی، را با نقشه، جدول و چند صفحه گزارش در یک فایل مرتب کن. مشاوران گزارش‌نویسی را صریح در آگهی خواسته‌اند.

  3. ۳

    از مهندسان مشاور شروع کن

    بیشتر آگهی‌های مهر ۱۴۰۵ از مشاوران بود. حتی کارآموزی یا همکاری پاره‌وقت در یک مشاور، اولین خط رزومه‌ات را می‌سازد و تو را با طرح واقعی آشنا می‌کند.

  4. ۴

    شهرداری و نهادهای عمومی را هم ببین

    رئیس سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها در شهریور ۱۴۰۴ گفت شهرداری‌ها به نیروی تخصصی شهرسازی هم نیاز دارند. برای استخدام در شهرداری، آگهی آزمون‌های استخدامی را دنبال کن.

  5. ۵

    شهرهای کوچک و روستا را کنار نگذار

    بنیاد مسکن طرح هادی روستاها را هر ۱۰ سال بازنگری می‌کند و تا اردیبهشت ۱۴۰۴ طرح ۲۲ هزار و ۷۲۶ روستا بازنگری شده بود. در گزارش حقوق هم میانه دریافتی کارشناس در شهرهای کوچک از شهرهای بزرگ کمتر نبود.

  6. ۶

    سال‌های سابقه را بشمار

    از روز فارغ‌التحصیلی، ۳ سال کار مرتبط با کارشناسی تو را به آزمون شهرسازی می‌رساند. سابقه را با قرارداد و گواهی کار مستند نگه دار تا موقع ثبت‌نام آزمون کم نیاوری.

ارشد گرفتن هم یک راه است: ۹ آگهی از ۱۳ آگهی ارشد خواسته بودند و با ارشد سابقه لازم برای آزمون نظام مهندسی ۲ سال است، نه ۳ سال.

حقوق مهندس شهرسازی در ۱۴۰۵: تهران، شهرهای بزرگ و کوچک

حقوق در ایران
۲۰ تا ۳۳ میلیون تومان

ماهانه و خالص، تهران، مهندسان معماری و شهرسازی، سطح کارشناس، ۱۴۰۴. این عدد مربوط به کلِ گروه طراحی شهری و شهرسازی است، نه یک عنوان شغلی خاص.

حقوق در خارج از کشور
آمریکا
۸۹,۳۲۰ دلار آمریکا
۷۲,۰۲۰ تا ۱۱۰,۰۳۰
کانادا
۹۵,۹۹۲ دلار کانادا
۵۸,۶۷۶ تا ۱۳۵,۲۰۰

سالانه و ناخالص، عددِ میانه و بازه‌ی نیمه‌ی میانیِ بازار. شغلِ متناظر: Urban and Regional Planners. منبع: اداره‌ی آمار کار آمریکا (۲۰۲۵) و Job Bank کانادا (۲۰۲۵).

حقوق مهندس شهرسازی، میلیون تومان در ماه، خالص
سطح و شهردریافتی پایان ۱۴۰۴، میانه و نیمه میانیدرخواستی ۱۴۰۵، میانه
کارشناس، تهران۲۷ (۲۰ تا ۳۳)۳۸
کارشناس، شهرهای بزرگ۲۰ (۱۶ تا ۲۸)۳۱
کارشناس، شهرهای کوچک۲۲ (۱۶ تا ۳۱)۳۱
کارشناس ارشد، تهران۳۶ (۳۰ تا ۴۹)۵۱
حداقل حقوق قانونی ۱۴۰۵ برای کارگر مجرد بدون سابقه، با حق مسکن و بن، حدود ۲۱٫۸ میلیون تومان ناخالص در ماه است.

گزارش‌های معتبر حقوق، شهرسازها را جدا حساب نکرده‌اند و آن‌ها را با معماران در گروه «مهندسان معماری و شهرسازی» آورده‌اند؛ عددهای این بخش مال همین گروه و در سطح کارشناس و کارشناس ارشد است. حقوق دریافتی یعنی آنچه کارکنان در پایان ۱۴۰۴ واقعا گرفته‌اند و حقوق درخواستی یعنی آنچه برای ۱۴۰۵ می‌خواستند؛ هر دو خالص و ماهانه‌اند.

دو نکته در این عددها هست. اول، فاصله تهران با بقیه کشور: میانه دریافتی کارشناس در تهران ۲۷ میلیون تومان بود و در شهرهای بزرگ ۲۰ میلیون، که از حداقل حقوق قانونی ۱۴۰۵ هم کمتر است، هرچند یکی خالص است و دیگری ناخالص. دوم، شهرهای کوچک از شهرهای بزرگ عقب نبودند و میانه‌شان ۲۲ میلیون بود. کارشناس ارشد در تهران به‌طور میانه ۳۶ میلیون می‌گرفت. یک چهارم کارشناسان این گروه در تهران کمتر از ۲۰ میلیون و در شهرهای بزرگ کمتر از ۱۶ میلیون دریافتی داشتند.

آگهی‌ها: از ۱۳ آگهی مهر ۱۴۰۵ فقط ۵ آگهی حقوق نوشته بودند: ۲۵ تا ۳۵ میلیون برای شهرساز در اصفهان و طراح شهری در تهران، ۳۰ تا ۳۵ میلیون برای کارشناس دفتر خدمات شهری در تهران و ۴۰ تا ۵۰ میلیون برای دو آگهی مرکز تحقیقات با مدرک ارشد.

چه چیزی حقوق را بالا می‌برد: مدرک ارشد، که بیشتر آگهی‌ها خواسته‌اند و فاصله میانه کارشناس و کارشناس ارشد در تهران ۹ میلیون است؛ تسلط به GIS و داده مکانی؛ تجربه در طرح‌های جامع و تفصیلی؛ و پروانه نظام مهندسی که جدا از حقوق درآمد می‌سازد.

حقوق مهندس شهرسازی: میانه دریافتی ۲۷ میلیون تومان کارشناس در تهران، ۲۰ در شهرهای بزرگ، ۲۲ در شهرهای کوچک و ۳۶ برای کارشناس ارشد تهران، پایان ۱۴۰۴
میلیون تومان در ماه، خالص، پایان ۱۴۰۴

حقوق برنامه‌ریز شهری در آمریکا

در آمریکا میانه درآمد سالانه برنامه‌ریز شهری و منطقه‌ای در ۲۰۲۵، ۸۹٬۳۲۰ دلار پیش از مالیات بود؛ ۱۰ درصد کمتر از ۶۰٬۰۱۰ دلار و ۱۰ درصد بیشتر از ۱۳۴٬۴۹۰ دلار می‌گرفتند. بیشتر کارفرماهای آنجا مدرک ارشد می‌خواهند.

درآمد مهندس شهرسازی از کجا می‌آید؟

درآمد مهندس شهرسازی معمولا از یکی از این سه راه، یا ترکیبی از آن‌ها، به دست می‌آید:

  • حقوق ثابت: در مهندسان مشاور، شهرداری یا مرکزهای تحقیقاتی. عددهای بخش قبل برای همین راه است.
  • خدمات با مهر نظام مهندسی: نقشه تفکیک، گزارش انطباق کاربری و کارهای مشابهی که فقط دارنده پروانه می‌تواند امضا کند. حجم این کارها و دستمزدشان از استانی به استان دیگر فرق می‌کند و هر مهندس فقط تا ظرفیتی که برای پایه‌اش تعیین شده کار می‌گیرد. عدد قابل اتکایی از درآمد مهر شهرسازی منتشر نشده و ما هم عددی نمی‌گوییم.
  • کار پروژه‌ای و کارشناسی: همکاری پروژه‌ای با مشاوران در طرح‌های هادی و موضعی، و برای باسابقه‌ها، کارشناس رسمی دادگستری شدن. در فهرست رشته‌های آزمون کارشناس رسمی، رشته برنامه‌ریزی شهری هست که مدرک شهرسازی را می‌پذیرد.

برای اینکه بدانی در شهر خودت چقدر کار با مهر شهرسازی هست، از سازمان نظام مهندسی استان دو چیز را بپرس: تعداد شهرسازهای دارای پروانه و فهرست خدماتی که به آن‌ها ارجاع می‌شود. این دو با هم نشان می‌دهند بازار مهر در آن استان چقدر شلوغ است. در هیئت مدیره سازمان نظام مهندسی هر استان هم فقط یک کرسی به شهرسازی می‌رسد.

مهندس شهرسازی شدن به چه کسی می‌آید؟

احتمالا از این کار لذت می‌بری اگر

  • کار با نقشه و داده را بیشتر از طراحی آزاد دوست داری
  • گزارش‌نوشتن و جدول‌بستن برایت سخت نیست
  • حوصله خواندن قانون و ضابطه و دفاع از آن در جلسه را داری
  • دوست داری اثر کارت را سال‌ها بعد در محله‌ها ببینی

احتمالا خسته می‌شوی اگر

  • می‌خواهی بیشتر روزت طراحی و اسکیس باشد
  • کار پرونده‌ای و ارباب‌رجوع در شهرداری حوصله‌ات را سر می‌برد
  • صبر چندساله برای پروانه و ارتقای پایه برایت سخت است

این شغل در یک نگاه

کار با آدم‌ها۶۰٪
کار با دست و ابزار۱۵٪
تحرک و کار بدنی۱۵٪
شیفت عصر و شب۵٪
نظم و کار روتین۵۰٪
خلاقیت۷۵٪

تست راه تا کار علاقه‌ها و ویژگی‌های شخصیتی‌ات را با کار مهندس شهرسازی و شغل‌های نزدیکش کنار هم می‌گذارد؛ راهنمای انتخاب است و قول شغل نمی‌دهد.

شروع تست
برای آموزشگاه‌ها

آموزشگاه شما شهرساز تربیت می‌کند؟

کسی که می‌خواهد مهندس شهرسازی شود دوره‌ای می‌خواهد که با داده و نقشه واقعی کار کند: GIS، گزارش طرح، ضوابط تفکیک یا آمادگی آزمون نظام مهندسی. اگر شما چنین دوره‌ای دارید، درخواست همکاری بفرستید.

  • ثبت درخواست با شماره موبایل و مشخصات آموزشگاه
  • بررسی درخواست توسط تیم راه تا کار
  • بعد از تایید، صفحه آموزشگاه در سایت و امکان ثبت دوره
  • بررسی هر دوره پیش از اینکه در سایت دیده شود
درخواست همکاری آموزشگاه

هر آموزشگاه و هر دوره پیش از نمایش در سایت بررسی می‌شود.

سوال‌های رایج درباره مهندس شهرسازی

مهندس شهرسازی به انگلیسی چه می‌شود؟

در انگلیسی معمولا Urban Planner یا Urban and Regional Planner گفته می‌شود. طراح شهری Urban Designer است؛ کار نزدیکی دارد ولی بیشتر روی شکل خیابان، میدان و محله کار می‌کند.

مهر نظام مهندسی شهرسازی را چطور بگیرم؟

بعد از مدرک، با کارشناسی ۳ سال، با ارشد ۲ سال و با دکتری ۱ سال سابقه کار لازم است. بعد در آزمون شهرسازی، که تستی و کتاب‌باز است، دست‌کم ۵۰ درصد نمره را بگیر و با قبولی، که ۳ سال اعتبار دارد، از سازمان استان پروانه پایه ۳ بگیر.

فرق کار مهندس شهرسازی در شهرداری و مهندسان مشاور چیست؟

در مشاور طرح تهیه می‌کنی: برداشت، تحلیل، نقشه و گزارش طرح تفصیلی یا هادی. در شهرداری طرح را اجرا می‌کنی: پرونده‌های ساخت، تفکیک و تغییر کاربری را با همان طرح می‌سنجی و برای کمیسیون‌ها آماده می‌کنی.

برای استخدام مهندس شهرسازی ارشد لازم است؟

در ۹ آگهی از ۱۳ آگهی مهر ۱۴۰۵ ارشد خواسته شده بود و ۴ آگهی کارشناسی را کافی دانسته بودند. با کارشناسی هم می‌شود شروع کرد، ولی برای کارهای برنامه‌ریزی در مشاوران ارشد مزیت جدی است.

در کدام شهرها آگهی مهندس شهرسازی بیشتر است؟

از ۱۳ آگهی فعال ۲۹ مهر ۱۴۰۵، ۹ آگهی در تهران، ۳ آگهی در تبریز و ۱ آگهی در اصفهان بود. برای مشهد و شیراز در آن روز آگهی فعالی پیدا نکردیم.

حقوق مهندس شهرسازی تازه‌کار چقدر است؟

گزارش‌ها تازه‌کار را جدا نکرده‌اند. یک چهارم کارشناسان معماری و شهرسازی در تهران کمتر از ۲۰ میلیون تومان و در شهرهای بزرگ کمتر از ۱۶ میلیون دریافتی داشتند. آگهی‌های مهر ۱۴۰۵ برای کارشناس ۲۵ تا ۳۵ میلیون پیشنهاد داده بودند.

پروانه شهرسازی چند پایه دارد و ارتقا چقدر طول می‌کشد؟

چهار پایه دارد: ۳، ۲، ۱ و ارشد. ارتقا به ترتیب دست‌کم ۴، ۵ و ۶ سال کار در پایه قبلی می‌خواهد، یعنی از پایه ۳ تا ارشد دست‌کم ۱۵ سال، به‌علاوه دوره‌ها و ارزیابی‌های ارتقا.

مبحث ۲۴ مقررات ملی ساختمان به شهرساز چه ربطی دارد؟

مبحث ۲۴ با نام «انطباق شهری ساختمان» در مهر ۱۴۰۴ ابلاغ شد و رابطه هر ساختمان با زمین، کاربری، کالبد و منظر شهری را تعریف می‌کند. هم در منابع آزمون ۱۴۰۵ شهرسازی است و هم موضوع دوره ارتقای پایه شهرسازها.

کارشناس رسمی دادگستری شهرسازی چه کار می‌کند؟

در پرونده‌های دادگاه کاربری زمین شهری را با مقررات تطبیق می‌دهد و درباره طرح‌های جامع، هادی و تفصیلی نظر کارشناسی می‌دهد. برای این کار باید در آزمون کارشناس رسمی، رشته برنامه‌ریزی شهری، قبول شد و سابقه کار کافی داشت.

زن‌ها هم می‌توانند مهندس شهرسازی شوند؟

بله. در ۱۲ آگهی از ۱۳ آگهی جنسیت مهم نبود و یک آگهی ترجیحا خانم خواسته بود. آزمون نظام مهندسی ۱۴۰۵ برای خانم‌ها و آقایان است و کارت پایان خدمت فقط برای آقایان شرط پروانه است.

پیش از اینکه سه سال برای مهر شهرسازی صبر کنی، تست بده

تست راه تا کار نشان می‌دهد کار با نقشه، داده، قانون و جلسه چقدر با علاقه‌هایت جور است و شغل‌های نزدیک را هم پیشنهاد می‌کند.

شروع تست

سوالی درباره کارشناس شهرسازی دارید؟

سوالتان را بپرسید. جواب را همین‌جا می‌نویسیم تا به کار بقیه هم بیاید.