راهنمای شغل · آبان ۱۴۰۵

راهنمای طبیعت گردی: کارت، دستمزد روزانه و راه شروع کار

شغل
از گروه شغلی راهنمای گردشگری · خانواده‌ی گردشگری، هتلداری و غذا

راهنمای طبیعت گردی کسی است که گروه مسافران را با کارت وزارت میراث فرهنگی به کوه، کویر، جنگل و ساحل می‌برد و سالم برمی‌گرداند. این صفحه می‌گوید کارت را از چه راهی بگیری، در ۱۴۰۵ برای هر نوع برنامه دست‌کم چه دستمزد روزانه‌ای تعیین شده و کار از کجا پیدا می‌شود.

۵٫۳ میلیون تومان
حداقل دستمزد یک روز طبیعت‌گردی عمومی در نرخ‌نامه ۱۴۰۵
۷ تا ۹ ماه
طول دوره طبیعت‌گردی در موسسه‌های مجاز، ثبت‌نام ۱۴۰۵
صفر از ۱۱۸
آگهی برای راهنمای طبیعت‌گردی در دو سایت آگهی، ۱۳ آبان ۱۴۰۵

مسیر یادگیری راهنمای طبیعت گردی در سه مرحله

دوره‌ها را به چه ترتیبی بگذرانم؟

روی هر ایستگاه جاده بزن تا آن دوره را ببینی.

تازه نفسماهرسوپرحرفه‌ای
۱. گردشگری طبیعت (اکوتوریسم)تازه نفسصفحه‌ی کامل این دوره

کل این مسیر را کجا بخوانم؟

در حال بارگذاری…

فقط چند دوره را می‌خواهی؟ روی هر ایستگاه جاده بزن و «صفحه‌ی کامل این دوره» را باز کن؛ آموزشگاه‌های همان یک دوره آنجا هستند.

  1. ۱

    تازه‌نفس

    هدف این مرحله این است که بتوانی یک گروه کوچک را در برنامه یک‌روزه سالم ببری و برگردانی. مبانی اکوتوریسم، کمک‌های اولیه در طبیعت، کار با GPS و نقشه و قاعده‌های محیط زیست را یاد بگیر و همزمان با گروه‌های باتجربه برنامه برو.

  2. ۲

    ماهر

    با دوره طبیعت‌گردی موسسه مجاز و کارت داخلی، برنامه‌های چندروزه کوه و کویر را اجرا می‌کنی. آموزش کوهنوردی، کویرنوردی، امداد و نجات کوهستان و پرنده‌نگری در این مرحله به تو اجازه می‌دهد برنامه‌های گران‌تر را بگیری.

  3. ۳

    سوپرحرفه‌ای

    یک سال بعد از کارت داخلی، دوره تخصصی را می‌گذرانی و تور خاص خودت را می‌سازی؛ سنگ‌نوردی و صعود فنی، غارنوردی، یا راه‌اندازی اقامتگاه بوم‌گردی و یک کسب‌وکار کوچک گردشگری.

ترتیب مهم است: اول ایمنی و مسیریابی، بعد دوره کارت، بعد تخصص. کسی که پیش از دوره در برنامه‌ها کمک‌راهنما بوده، سفرهای آموزشی را با تجربه بیشتری شروع می‌کند. دوره‌های تخصصی هم زودتر از یک سال بعد از کارت داخلی پذیرفته نمی‌شوند.

شغل طبیعت گردی در سه مرحله: تازه‌نفس با کمک‌های اولیه و مسیریابی، ماهر با دوره طبیعت‌گردی و کوهنوردی، سوپرحرفه‌ای با غارنوردی و اقامتگاه بوم‌گردی
مسیر دوره‌های راه تا کار برای این شغل، آبان ۱۴۰۵

راهنمای طبیعت گردی در یک برنامه دوروزه کویر چه می‌کند؟

کار راهنما خیلی پیش از حرکت اتوبوس شروع می‌شود و بعد از برگشتن هم تمام نیست. یک برنامه معمول دوروزه کویر از نگاه راهنما این شکل را دارد:

  1. ۱

    مسیر، هوا و فهرست مسافران

    چند روز قبل

    راهنما برنامه را با آژانس مرور می‌کند، پیش‌بینی هوا را می‌بیند، جای اقامت یا کمپ را هماهنگ می‌کند و فهرست مسافران را با سن و وضع جسمی‌شان می‌خواند. اگر کسی بیماری خاصی دارد، همین‌جا باید معلوم شود.

  2. ۲

    جلسه توجیهی پیش از حرکت

    صبح روز اول

    قاعده‌ها را می‌گوید: کسی از گروه جدا نشود، زباله برگردانده شود، آتش فقط جای تعیین‌شده روشن شود و آب کافی همراه باشد. سرشماری اول هم همین‌جاست.

  3. ۳

    پیمایش و توضیح

    ظهر و عصر

    روی تپه‌های شنی یا کنار دریاچه نمک، درباره گیاهان، جانوران و شکل‌گیری زمین توضیح می‌دهد، سرعت گروه را با کندترین نفر تنظیم می‌کند و جای استراحت را از قبل می‌شناسد.

  4. ۴

    کمپ و آسمان

    شب

    برپا کردن کمپ، تقسیم کار و توضیح صورت‌های فلکی بخشی از برنامه است؛ «نجوم و صور فلکی» یکی از درس‌های دوره طبیعت‌گردی است. راهنما آخرین نفری است که می‌خوابد.

  5. ۵

    جمع کردن و برگشت

    صبح روز دوم

    محل کمپ باید همان‌طور بماند که بود. راهنما زباله‌ها را بررسی می‌کند، گروه را دوباره می‌شمارد و برای مسیر برگشت زمان کافی می‌گذارد.

  6. ۶

    گزارش به آژانس

    بعد از برنامه

    اتفاق‌های مسیر، شکایت‌ها و هر آسیب یا بیماری را به آژانس گزارش می‌دهد. همین گزارش‌ها در دعوت شدن به برنامه بعدی اثر دارد.

برنامه کوهستان و جنگل همین اسکلت را دارد؛ فرق در تجهیزات، خطرها و نرخ دستمزد است.

شغل طبیعت گردی چند شاخه دارد؟

نرخ‌نامه دستمزد ۱۴۰۵ تورهای طبیعت را به چند دسته تقسیم کرده و موسسه‌ها هم برای هر شاخه دوره جدا دارند. این دسته‌ها راه رشد یک راهنما را هم نشان می‌دهد:

طبیعت‌گردی عمومی

دامنه‌نوردی، کویر، دریا و ساحل. بیشتر راهنماها از همین‌جا شروع می‌کنند. حداقل دستمزد روزانه‌اش در ۱۴۰۵، ۵٫۳ میلیون تومان است.

کوهستان

کوهنوردی تابستانه، کوهنوردی زمستانه و اسکی کوهستان سه ردیف جدا با نرخ‌های ۶٫۵، ۱۰ و ۱۲٫۵ میلیون تومان در روز دارند. یکی از موسسه‌ها دوره راهنمای گردشگران داخلی را پیش‌نیاز دوره راهنمای کوهستان گذاشته است.

طبیعت‌گردی با تخصص ویژه

پرنده‌نگری، زمین‌گردشگری و ورزش‌های آبی. روزی دست‌کم ۸ میلیون تومان، یعنی بیشتر از برنامه عمومی، چون دانش خاص می‌خواهد.

سافاری

در نرخ‌نامه زیر «راهنما و راننده» آمده است: یک روز سافاری با خودروی زیر ۵ میلیارد تومان دست‌کم ۱۰ میلیون و با خودروی گران‌تر ۱۷ میلیون تومان.

دوچرخه و کودک

دو دوره تخصصی که شرط سنی دارند: طبق اعلام یک موسسه مجاز، دوره دوچرخه‌سواری برای ۲۰ تا ۴۰ سال و دوره گردشگری کودک برای ۲۲ تا ۵۵ سال است.

برنامه باشگاه با تور آژانس فرق دارد

مدیرکل میراث یک استان در آبان ۱۳۹۹ گفته بود برنامه طبیعت‌گردی یا مجوز معاونت گردشگری میراث را می‌خواهد یا مجوز هیئت‌های ورزشی زیر نظر اداره ورزش. صعود با باشگاه کوهنوردی، کار راهنمای تور حساب نمی‌شود.

کارت لیدری طبیعت گردی را از کجا و چطور بگیرم؟

کارت را فقط وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی صادر می‌کند و راه رسیدن به آن از موسسه‌های آموزشی مجاز همین وزارتخانه می‌گذرد. مسیر برای کسی که می‌خواهد در طبیعت کار کند پنج قدم دارد.

۱. ثبت‌نام با کارشناسی، یا با پرونده کوهنوردی

آیین‌نامه راهنمایان گردشگری مدرک کارشناسی را شرط کارت گذاشته و رشته مهم نیست. برای شروع کلاس هنوز لازم نیست؛ موقع ثبت‌نام آزمون جامع باید بارگذاری شود. کسی که دیپلم یا کاردانی دارد فقط از راه کمیسیون فنی وزارت پذیرفته می‌شود و برای دوره طبیعت‌گردی باید تخصص خاصی را نشان بدهد. یکی از موسسه‌ها سابقه رسمی کوهنوردی یا دره‌نوردی را نمونه این مدرک نوشته است.

۲. دوره و سفرهای آموزشی

موسسه‌ها طول دوره طبیعت‌گردی را بین ۷ تا ۹ ماه اعلام کرده‌اند. شهریه‌ای که دو موسسه برای ثبت‌نام ۱۴۰۵ نوشته‌اند ۱۲ و ۱۶٫۹ میلیون تومان است و هزینه سفرهای آموزشی جدا حساب می‌شود. سفرها اجباری است. غیبت در کلاس نظری تا یک‌سوم هر درس پذیرفته است، اما سفر جزو این سهم نیست و کسی که بیشتر غیبت کند اجازه رفتن به سفر آن درس را ندارد.

۳. آزمون جامع

آزمون را وزارتخانه سالی دو بار برگزار می‌کند، معمولا مرداد یا شهریور و بهمن یا اسفند. نمره منفی ندارد و کمترین نمره قبولی هر درس ۱۰ است. داوطلب باید در شهری امتحان بدهد که موسسه‌اش آنجاست.

۴. استعلام، مصاحبه و کارت داخلی

بعد از گرفتن لوح دوره، پرونده به اداره میراث استان می‌رود: گواهی عدم سوءپیشینه، گواهی عدم اعتیاد، کارت پایان خدمت برای مردها و مصاحبه فنی. کمترین سن برای کارت ۲۲ سال است. طبق اعلام موسسه‌ها، از خرداد ۱۴۰۵ کارت اول همه داخلی است و برای آن زبان خارجی لازم نیست.

۵. یک سال بعد: تخصص

دوره‌های تخصصی مثل راهنمای کوهستان، پرنده‌نگری و دوچرخه‌سواری را فقط کسی می‌تواند بگذراند که دست‌کم یک سال از صدور کارت داخلی‌اش گذشته باشد. این یک سال قرار است تجربه واقعی بسازد، نه این‌که فقط منتظر بمانی.

پیش از پرداخت شهریه بپرس: بعضی موسسه‌ها در ۱۴۰۵ دوره طبیعت‌گردی را جدا برگزار می‌کنند و بعضی درس‌های طبیعت را داخل دوره راهنمای گردشگران داخلی گذاشته‌اند. بپرس گواهی پایان کدام دوره را می‌گیری و آن گواهی برای کدام کارت است.

مسیر گرفتن کارت راهنمای طبیعت گردی در پنج قدم: ثبت‌نام در موسسه مجاز، دوره ۷ تا ۹ ماهه با هزینه ۱۲ تا ۱۶٫۹ میلیون تومان، آزمون جامع با نمره قبولی ۱۰، کارت داخلی و دوره تخصصی یک سال بعد
مسیر موسسه‌های مجاز وزارت میراث فرهنگی، ۱۴۰۵

مدرک فنی و حرفه‌ای با کارت راهنما چه فرقی دارد؟

در نتایج جستجو، دوره «راهنمای طبیعت‌گردی» فنی و حرفه‌ای و دوره موسسه‌های میراث کنار هم دیده می‌شوند. اسم‌ها شبیه است، اما خروجی‌شان یکی نیست:

مقایسه دو راه آموزش؛ شهریه‌ها اعلام موسسه‌ها و سقف مصوب فنی و حرفه‌ای در ۱۴۰۵
دوره موسسه مجاز میراثاستاندارد فنی و حرفه‌ای
مدت۷ تا ۹ ماه با سفرهای اجباری۳۸۰ ساعت
هزینه ۱۴۰۵۱۲ تا ۱۶٫۹ میلیون تومان، سفرها جداسقف ۸٫۶۸ میلیون تومان، حضوری در تهران
آخر کارآزمون جامع، استعلام و مصاحبه فنیآزمون سازمان فنی و حرفه‌ای
چه به دستت می‌رسدکارت راهنمای گردشگریگواهینامه مهارت
اجازه راهنمایی تور آژانسداردندارد
مناسب برایکسی که می‌خواهد راهنمای تور باشدکسی که فعلا کارت لازم ندارد، مثل کارکنان اقامتگاه بوم‌گردی
طبق دستورالعمل اجرایی آیین‌نامه، مرجع صدور کارت راهنمایان فقط وزارت میراث فرهنگی است. گواهینامه فنی و حرفه‌ای دانش را تایید می‌کند، نه اجازه کار در تور را.

درس‌های دوره و مهارت‌هایی که کلاس به تو نمی‌دهد

سرفصل‌هایی که موسسه‌های مجاز برای دوره طبیعت‌گردی منتشر کرده‌اند سه دسته است. دانستن این دسته‌ها کمک می‌کند بفهمی این دوره چقدر به علاقه تو نزدیک است.

  • طبیعت ایران: مبانی اکوتوریسم، تنوع زمین‌شناسی، گیاهان، پستانداران، پرندگان و پرنده‌نگری، ماهیان و آبزیان، دوزیستان و خزندگان، بندپایان و پروانه‌نگری، اقلیم‌شناسی و اکوسیستم‌های ایران.
  • کار در میدان: فنون استقرار در طبیعت و جهت‌یابی، مدیریت بحران و پاسخ به شرایط اضطراری، آشنایی با تجهیزات طبیعت‌گردی، عکاسی در طبیعت و نجوم.
  • آدم‌ها و قاعده‌ها: جوامع محلی و اصول تسهیلگری، اکولوژی و حفاظت، قوانین و مقررات تورگردانی، تفسیر میراث و زبان تخصصی اکوتوریسم.

منابع آزمون جامع را وزارتخانه اعلام می‌کند و یکی از موسسه‌ها توصیه کرده جزوه کلاس را با همان منابع کامل کنی. برای جزئیات کلاس‌ها، صفحه دوره راهنمای طبیعت‌گردی را ببین.

مهارت‌هایی که باید جدا تمرین کنی

کلاس نظری و چند سفر آموزشی، کسی را برای یک شب سرد در کوه آماده نمی‌کند. سه مهارت را بیشتر راهنماهای باتجربه جدا و پیش از کارت یاد می‌گیرند:

  • امداد در جایی که آمبولانس نمی‌رسد: پیچ‌خوردگی، سرمازدگی، گرمازدگی و نیش جانوران. صفحه کمک‌های اولیه در طبیعت این بخش را جدا آورده است.
  • مسیریابی بدون اینترنت: کار با نقشه، قطب‌نما و دستگاه GPS و ثبت مسیر پیش از برنامه.
  • کوهنوردی واقعی: آمادگی بدنی و تجربه صعود. یکی از موسسه‌ها نوشته است در کار راهنمای طبیعت‌گردی شرایط جسمی از جنسیت مهم‌تر است.

زبان هم برای کارت اول لازم نیست، اما بدون آن تور گردشگر خارجی را نمی‌توانی ببری. در جستجوها «راهنمای طبیعت گردی به انگلیسی» زیاد پرسیده می‌شود؛ اسم رایج این شغل در انگلیسی Ecotourism Guide یا Nature Guide است.

درآمد راهنمای طبیعت گردی: نرخ روزانه هر برنامه در ۱۴۰۵

حقوق در ایران
۲۴ تا ۳۹ میلیون تومان

ماهانه و خالص، تهران، راهنمای تور و مهماندار با هم، ۱۴۰۴. این عدد مربوط به کلِ گروه راهنمای گردشگری است، نه یک عنوان شغلی خاص.

حقوق در خارج از کشور
آمریکا
۳۸,۱۲۰ دلار آمریکا
۳۲,۹۱۰ تا ۴۷,۷۰۰
کانادا
۴۳,۴۵۱ دلار کانادا
۳۵,۳۶۰ تا ۶۲,۴۰۰

سالانه و ناخالص، عددِ میانه و بازه‌ی نیمه‌ی میانیِ بازار. شغلِ متناظر: Tour and Travel Guides. منبع: اداره‌ی آمار کار آمریکا (۲۰۲۵) و Job Bank کانادا (۲۰۲۵).

حداقل دستمزد روزانه راهنمایان در تورهای طبیعت؛ میلیون تومان برای یک روز تا ۸ ساعت
نوع برنامه۱۴۰۴۱۴۰۵
طبیعت‌گردی عمومی: دامنه‌نوردی، دریا و ساحل، کویر۳٫۲۵٫۳
کوهنوردی تابستانه۴٫۵۶٫۵
طبیعت‌گردی با تخصص ویژه: پرنده‌نگری، ورزش‌های آبی، زمین‌گردشگری۳٫۷۸
کوهنوردی زمستانه۵٫۵۱۰
اسکی کوهستان۸٫۴۱۲٫۵
تور داخلی فرهنگی به فارسی، برای مقایسه۲٫۶۴
حداقل حقوق قانونی ۱۴۰۵ برای کارگر مجرد حدود ۲۱٫۸ میلیون تومان ناخالص در ماه است.

راهنمای طبیعت‌گردی معمولا حقوق ماهانه ندارد و برای هر روز برنامه دستمزد می‌گیرد. کف این دستمزد را جامعه انجمن‌های حرفه‌ای راهنمایان گردشگری هر سال با استناد به ماده ۴۱ قانون کار اعلام می‌کند. نرخ‌نامه ۱۴۰۵ در فروردین امضا شد و برای تورهای طبیعت پنج ردیف جدا دارد.

این عددها برای یک روز کامل تا ۸ ساعت کار است. نیم‌روز، یعنی حداکثر ۴ ساعت پشت سر هم در صبح یا عصر، ۶۰ درصد نرخ روز حساب می‌شود. راهنمایی که بیش از ۳۰ تور اجرا کرده ۱۰ درصد به‌عنوان سابقه اضافه می‌گیرد و آژانس می‌تواند برای برنامه‌های چندروزه تا ۱۰ درصد تخفیف بخواهد. نرخ‌نامه می‌گوید این عددها کف است و بالاتر از آن را توافق راهنما و آژانس تعیین می‌کند. درباره کسر بیمه و مالیات از این عددها چیزی ننوشته است.

یک حساب ساده: با این کف، ۶ روز برنامه طبیعت‌گردی عمومی در یک ماه ۳۱٫۸ میلیون تومان و ۴ روز کوهنوردی زمستانه ۴۰ میلیون تومان می‌شود. اما همه ماه‌ها برنامه ندارد. کویر بیشتر در فصل خنک برنامه دارد و کوهنوردی تابستانه، کوهنوردی زمستانه و اسکی هر کدام فصل خودشان را، و درآمد سالانه به تعداد روزهایی بستگی دارد که آژانس‌ها دعوتت می‌کنند.

کسی که حقوق ثابت دارد: نرخ‌نامه شامل راهنمایی نیست که کارمند آژانس است و حقوق ثابت و بیمه دارد. برای این گروه، گزارش‌های معتبر حقوق ۱۴۰۵ عددی جدا برای راهنمای طبیعت‌گردی ندارند؛ نزدیک‌ترین گروه، راهنمایان تور و مهمانداران با هم است. میانه دریافتی خالص این گروه در پایان ۱۴۰۴ در تهران ۲۸ و در شهرهای دیگر ۲۴ میلیون تومان در ماه بوده و میانه درخواستی‌شان برای ۱۴۰۵ در تهران ۳۷ میلیون تومان است. این گروه فقط ۲۹ نفر است و مهماندار هواپیما را هم دارد، پس فقط تصویری کلی می‌دهد.

چه چیزی دستمزد را بالا می‌برد: تخصص (کوهستان زمستانی، پرنده‌نگری، زمین‌گردشگری)، سابقه بیش از ۳۰ تور، زبان خارجی برای تور ورودی، و نامی که آژانس‌ها به آن اعتماد دارند.

حداقل دستمزد روزانه راهنمای طبیعت گردی در ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵: طبیعت‌گردی عمومی ۵٫۳، کوهنوردی تابستانه ۶٫۵، تخصص ویژه ۸، کوهنوردی زمستانه ۱۰ و اسکی کوهستان ۱۲٫۵ میلیون تومان
میلیون تومان برای هر روز برنامه، نرخ‌نامه ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵

درآمد راهنمای طبیعت‌گردی در آمریکا و کانادا

این عددها حقوق سالانه پیش از مالیات راهنمایان تور و طبیعت در همان کشورهاست، هر کدام به ارز خودش و بدون تبدیل به تومان.

استخدام راهنمای طبیعت گردی از راه آگهی تقریبا نیست

۱۳ آبان ۱۴۰۵ آگهی‌های دو سایت را خواندیم: یک سایت بزرگ کاریابی و یک سایت آگهی محلی در شش کلانشهر.

صفر از ۷۲
آگهی کاریابی برای راهنمای طبیعت‌گردی
گروه گردشگری و جستجوی «طبیعت گردی»
۴ از ۵
آگهی با کلمه طبیعت‌گردی که فروشندگی بود
تجهیزات کمپینگ و فروش تور
۲۲ از ۴۲
آگهی «لیدر» که مشتری برای کلینیک می‌خواست
مشهد، اهواز، شیراز، تبریز، اصفهان
۱
آگهی طبیعت‌گردی در تهران که بی‌دستمزد بود
از ۴ آگهی

در سایت کاریابی، ۷۲ آگهی گروه گردشگری و جستجوی «طبیعت گردی» بیشتر کانتر و فروش تور، رزرواسیون هتل و مهمانداری بود. فقط یک آگهی آژانس، آشنایی با کار تور لیدر را جزو مهارت‌های یک کارمند خواسته بود و هیچ‌کدام کارت راهنما نخواسته بود. از ۵ آگهی که کلمه طبیعت‌گردی در متنشان بود، ۴ آگهی فروش تجهیزات کمپینگ یا فروش تور و اقامت بود و یکی پذیرش یک مرکز یوگا.

در سایت آگهی محلی تهران، ۴ آگهی با کلمه طبیعت‌گردی پیدا شد: همکاری با یک گروه کوهنوردی بانوان با پورسانت، تولید محتوای یک گروه کمپینگ «کاملا داوطلبانه و بدون دستمزد»، ادمین پیج یک کمپ آفرود و فروشنده فروشگاه لوازم طبیعت‌گردی. در پنج کلانشهر دیگر، کلمه «لیدر» معنای دیگری داشت: از ۴۲ آگهی، دست‌کم ۲۲ آگهی کسی را می‌خواست که بیمار و مشتری، بیشتر عرب‌زبان، به کلینیک، مطب و مرکز زیبایی ببرد. روی هم، در این ۱۱۸ آگهی هیچ آگهی برای راهنمای طبیعت‌گردی نبود.

پس کار از راه دیگری می‌آید: همکاری تور به تور با آژانس‌هایی که تور طبیعت برگزار می‌کنند، معرفی موسسه آموزشی، و شبکه آدم‌هایی که در سفرهای آموزشی و برنامه‌ها می‌شناسی. یکی از موسسه‌ها نوشته است فرصت‌های همکاری آژانس‌ها را روی تابلوی موسسه و در شبکه‌های اجتماعی اعلام می‌کند و تضمینی برای کار نمی‌دهد.

اگر بدون کارت گروه را به طبیعت ببری چه می‌شود؟

خیلی‌ها کار را با بردن دوستان و هم‌باشگاهی‌ها شروع می‌کنند. وقتی از مسافر پول گرفته می‌شود، قاعده‌ها فرق می‌کند:

فقط با آژانس مجاز

طبق آیین‌نامه ۱۳۹۴، راهنما تور را خودش برگزار نمی‌کند و فقط برای آژانس‌ها و شرکت‌هایی کار می‌کند که مجوز وزارت میراث دارند.

حادثه به پای راهنما نوشته می‌شود

یکی از موسسه‌های مجاز نوشته است آژانس‌ها اجازه ندارند با راهنمای بی‌کارت تور ببرند و اگر حادثه‌ای پیش بیاید، هم راهنما و هم آژانس مقصر شناخته می‌شوند.

بیمه مسئولیت مسافر

ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر در فروردین ۱۳۹۴ اعلام کرد تورهای طبیعت‌گردی باید بیمه مسئولیت مدنی سفر را برای مسافران اعمال کنند. پیش از هر برنامه بپرس بیمه گروه چیست.

تبلیغ تور در شبکه‌های اجتماعی

اردیبهشت ۱۴۰۵ مشاور وزیر میراث گفت برخورد با تورهای بی‌مجوزی که در شبکه‌های اجتماعی تبلیغ می‌شوند از اولویت‌های اصلی وزارتخانه در ۱۴۰۵ است و جلسه‌ها با دادستانی تهران ماهانه ادامه پیدا می‌کند.

اندازه گروه

مدیرکل میراث استان اردبیل در ۱۳۹۹ اعلام کرد شرکت‌کنندگان هر تور طبیعت‌گردی در آن استان باید کمتر از ۲۵ نفر باشند، چون گروه بزرگ به طبیعت آسیب می‌زند.

هشدار هوا

همان اطلاعیه ۱۳۹۴ از برگزارکنندگان خواسته بود پیش‌بینی هواشناسی را جدی بگیرند. تصمیم لغو یا تغییر مسیر با راهنماست، حتی اگر گروه ناراضی شود.

برای آموزشگاه‌ها

آموزشگاه طبیعت‌گردی دارید؟ دوره‌تان را کنار این مسیر بگذارید

اگر آموزشگاه شما دوره طبیعت‌گردی، کوهستان یا امداد در طبیعت برگزار می‌کند، با شماره موبایل و مشخصات آموزشگاه ثبت‌نام کنید. تیم راه تا کار درخواست را بررسی می‌کند.

  • ثبت‌نام با شماره موبایل و مشخصات آموزشگاه
  • بررسی درخواست توسط تیم راه تا کار
  • صفحه آموزشگاه و ثبت دوره‌ها بعد از تایید
  • بررسی جداگانه هر دوره پیش از نمایش
درخواست همکاری آموزشگاه

نمایش دوره‌ها فقط بعد از تایید است.

این کار به چه کسی می‌آید؟

احتمالا از این کار لذت می‌بری اگر

  • آخر هفته‌ها را بیرون از شهر می‌گذرانی و خستگی راه اذیتت نمی‌کند
  • دوست داری اسم گیاه و پرنده و سنگ را بدانی و برای دیگران توضیح بدهی
  • وقتی هوا خراب می‌شود یا کسی زمین می‌خورد، آرام تصمیم می‌گیری
  • می‌توانی به یک گروه بگویی «نه» و مسیر را عوض کنی

احتمالا سختت می‌شود اگر

  • درآمد هر ماه باید ثابت و قابل پیش‌بینی باشد
  • خوابیدن در چادر و دوری از خانه در تعطیلات برایت سخت است
  • مسئولیت جان چند نفر استرس زیادی به تو می‌دهد

این شغل در یک نگاه

کار با آدم‌ها۱۰۰٪
کار با دست و ابزار۱۵٪
تحرک و کار بدنی۸۰٪
شیفت عصر و شب۳۰٪
نظم و کار روتین۳۵٪
خلاقیت۵۵٪

تست راه تا کار علاقه‌ها و شخصیتت را با این کار و کارهای نزدیکش مقایسه می‌کند؛ نتیجه‌اش راهنمایی است، نه حکم.

شروع تست

سوال‌های رایج درباره راهنمای طبیعت گردی

راهنمای طبیعت گردی با یک کوهنورد باتجربه چه فرقی دارد؟

کوهنورد باتجربه مسیر را بلد است؛ راهنما علاوه بر آن کارت وزارت میراث دارد، برای آژانس مجاز کار می‌کند و مسئول ایمنی و توضیح دادن برای گروهی از مسافران است که پول داده‌اند.

بدون مدرک دانشگاهی می‌شود راهنمای طبیعت گردی شد؟

قاعده کلی مدرک کارشناسی است. دیپلمه‌ها و کاردانی‌ها فقط با نظر کمیسیون فنی وزارت پذیرفته می‌شوند و برای دوره طبیعت‌گردی باید تخصص خاص، مثلا سابقه رسمی کوهنوردی یا دره‌نوردی، نشان بدهند.

دوره طبیعت‌گردی چقدر طول می‌کشد و چند است؟

موسسه‌ها ۷ تا ۹ ماه اعلام کرده‌اند. شهریه‌هایی که برای ثبت‌نام ۱۴۰۵ منتشر شده ۱۲ و ۱۶٫۹ میلیون تومان است و هزینه سفرهای آموزشی جداست.

سوالات آزمون راهنمای طبیعت گردی از کجا می‌آید؟

از منابعی که وزارت میراث اعلام می‌کند؛ مثل مبانی اکوتوریسم، زمین‌شناسی، گیاهان، پرندگان و پستانداران ایران، جوامع محلی و زبان تخصصی. آزمون نمره منفی ندارد و نمره قبولی هر درس ۱۰ است.

با گواهینامه فنی و حرفه‌ای می‌توانم تور طبیعت ببرم؟

نه. گواهینامه ۳۸۰ ساعته فنی و حرفه‌ای مهارت را تایید می‌کند، اما کارت راهنما را فقط وزارت میراث فرهنگی بعد از دوره موسسه مجاز، آزمون جامع و مصاحبه صادر می‌کند.

دستمزد روزانه راهنمای طبیعت گردی در ۱۴۰۵ چقدر است؟

کف نرخ‌نامه ۱۴۰۵ برای یک روز طبیعت‌گردی عمومی ۵٫۳ میلیون تومان، کوهنوردی تابستانه ۶٫۵، تخصص ویژه ۸، کوهنوردی زمستانه ۱۰ و اسکی کوهستان ۱۲٫۵ میلیون تومان است.

این کار برای خانم‌ها هم هست؟

آیین‌نامه شرط جنسیتی ندارد و تنها شرط مخصوص مردها کارت پایان خدمت است. یکی از موسسه‌ها نوشته در این کار شرایط جسمی از جنسیت مهم‌تر است.

برای مردها کارت پایان خدمت لازم است؟

بله. کارت پایان خدمت یا معافیت جزو مدارک صدور کارت است و یکی از موسسه‌ها آن را پیش‌نیاز ثبت‌نام دوره طبیعت‌گردی هم نوشته است.

راهنمای طبیعت گردی به انگلیسی چه می‌شود و زبان لازم است؟

اسم رایجش Ecotourism Guide یا Nature Guide است. از خرداد ۱۴۰۵ کارت اول داخلی است و زبان نمی‌خواهد؛ برای تور گردشگر خارجی، کارت بین‌المللی و مصاحبه زبان لازم می‌شود.

بعد از گرفتن کارت، کار را از کجا شروع کنم؟

با آژانس‌هایی که تور طبیعت برگزار می‌کنند تماس بگیر، در برنامه‌ها کمک‌راهنما شو و از معرفی موسسه آموزشی استفاده کن. در آگهی‌های استخدام تقریبا فرصتی برای این کار پیدا نمی‌شود.

پیش از ثبت‌نام دوره طبیعت‌گردی، تست بده

چند ماه کلاس و سفر آموزشی وقت و هزینه می‌خواهد. تست راه تا کار چند دقیقه طول می‌کشد و نشان می‌دهد کار در طبیعت با مسئولیت یک گروه چقدر با تو جور است.

شروع تست

سوالی درباره راهنمای طبیعت‌گردی دارید؟

سوالتان را بپرسید. جواب را همین‌جا می‌نویسیم تا به کار بقیه هم بیاید.