دوره برند کارفرمایی: چه یاد بگیرید، کدام دوره را انتخاب کنید و کار کارشناس آن چیست

دوره‌های هر سطح را می‌توانید جدا جدا بگذرانید. اگر از جذب و استخدام می‌آیید، سطح اول را سریع‌تر تمام می‌کنید، چون نیمی از آن را در کار روزانه دیده‌اید. اگر از روابط عمومی یا تولید محتوا می‌آیید، پیش از سطح دوم یک دوره پایه منابع انسانی و قانون کار بگذرانید تا زبان مدیران منابع انسانی را بفهمید. دوره‌هایی که آموزشگاه‌ها برای برند کارفرما ثبت می‌کنند در صفحه دوره برند کارفرما جمع می‌شود.

برند کارفرمایی تصویری است که کارجویان و کارکنان از یک شرکت به عنوان «جای کار» در ذهن دارند. برند معمولی شرکت به مشتری می‌گوید چرا محصول را بخرد؛ برند کارفرمایی به کسی که رزومه می‌فرستد یا همین حالا آنجا کار می‌کند می‌گوید چرا بیاید و چرا بماند. این اصطلاح را دو پژوهشگر بریتانیایی، تیم امبلر و سایمون بارو، در سال ۱۹۹۶ در یک مقاله علمی به کار بردند و آن را مجموعه‌ای از سودهای کاری، مالی و روانی دانستند که کار کردن در یک شرکت به آدم می‌دهد.

هر شرکتی برند کارفرمایی دارد، چه برایش برنامه بریزد چه نریزد. حرف کارمندان سابق در مهمانی‌ها، نظرهایی که زیر آگهی استخدام نوشته می‌شود، رفتار مصاحبه‌کننده با کسی که رد شده و حتی ساعتی که حقوق واریز می‌شود، همه این تصویر را می‌سازند. کار برند کارفرمایی این است که این تصویر را بشناسد، آن را با واقعیت داخل شرکت نزدیک کند و بعد آن را درست و صادقانه به بیرون بگوید.

برند کارفرمایی با برند شرکت چه فرقی دارد؟

مخاطب برند شرکت مشتری است و مخاطب برند کارفرمایی کارمند و کارجو. یک فروشگاه اینترنتی ممکن است برای مشتری محبوب باشد و هم‌زمان برای برنامه‌نویس‌ها جای کار بدی به حساب بیاید. این دو از هم جدا نیستند، چون کارمند ناراضی معمولا خدمت ناراضی هم می‌دهد، ولی ابزار و عددهایشان فرق دارد.

ارزش پیشنهادی کارفرما (EVP) چیست؟

ستون اصلی برند کارفرمایی یک متن کوتاه است به اسم ارزش پیشنهادی کارفرما: جواب روشن شرکت به این سوال که «چرا اینجا کار کنم؟». این متن از حقوق و مزایا، فرصت یادگیری، نوع مدیران، فرهنگ تیم و ثبات کار حرف می‌زند و باید از دل نظرسنجی و گفت‌وگو با خود کارکنان بیرون بیاید، نه از اتاق جلسه. آگهی شغلی، صفحه فرصت‌های شغلی سایت، پست‌های شبکه‌های اجتماعی و حتی نامه پیشنهاد کار همه باید با همین متن بخوانند.

تجربه کارکنان (EX) کجای این کار است؟

تجربه کارکنان یعنی همه آنچه یک نفر از روز دیدن آگهی تا روز خداحافظی در شرکت می‌بیند: مصاحبه، روز اول، اولین ارزیابی، ارتقا، و رفتن. برند کارفرمایی بیرون را نگاه می‌کند و تجربه کارکنان درون را؛ به همین دلیل در آگهی‌های ایران این دو تقریبا همیشه با هم در یک عنوان شغلی می‌آیند.

بازار این شغل کوچک و شهری است. ۱۵ آگهی‌ای که عنوانشان برند کارفرمایی یا تجربه کارکنان بود، همه تمام‌وقت و حضوری بودند و هیچ‌کدام دورکاری نداشتند. بیشترشان از شرکت‌های اینترنتی، تلکام، مالی و صنایع غذایی بزرگ بودند؛ یعنی جاهایی که برای برنامه‌نویس، فروشنده یا کارشناس داده با رقیب‌هایشان رقابت می‌کنند.

• جنسیت: هیچ‌کدام از ۱۵ آگهی شرط جنسیت نداشتند. ۷ آگهی برای آقایان پایان خدمت خواسته بودند.
• مدرک: ۱۰ آگهی کارشناسی و ۹ آگهی کارشناسی ارشد را نام برده بودند و چند آگهی هر دو را پذیرفته بودند. رشته را بیشتر «منابع انسانی، روانشناسی، ارتباطات یا رشته‌های مرتبط» نوشته بودند.
• سابقه: ۷ آگهی سابقه را عددی نوشته بودند: سه آگهی حداقل دو سال، سه آگهی سه سال یا بیشتر و یک آگهی پنج سال. آگهی‌های سطح کارشناس ارشد همه سابقه در خود این حوزه می‌خواستند.
• ابزار: پاورپوینت در ۸ آگهی، اکسل در ۷ آگهی و ورد در ۵ آگهی آمده بود؛ چند آگهی هم فیگما، فتوشاپ یا ابزارهای هوش مصنوعی برای طراحی را خواسته بودند.
• زبان: متن ۵ آگهی کامل به انگلیسی بود؛ یعنی خواندن و نوشتن انگلیسی در شرکت‌های بزرگ‌تر شرط عملی است.
• حقوق: فقط یک آگهی از ۱۵ آگهی عدد حقوق نوشته بود: ۴۰ تا ۴۵ میلیون تومان در ماه برای سطح کارشناس ارشد.

نکته مهم‌تر در آن ۷۱ آگهی دیگر است. ۱۵ آگهی جذب و استخدام و ۱۳ آگهی مدیر یا سرپرست منابع انسانی، برند کارفرمایی را جزو وظایف یا مهارت‌های لازم آورده بودند. یک شرکت پخش مواد غذایی هم در ۱۱ آگهی خود، از حسابداری تا فروش، بخشی با عنوان «پیام برند کارفرمایی» گذاشته بود. یعنی بیشتر کسانی که امروز این مهارت را به کار می‌برند عنوان «کارشناس برند کارفرمایی» ندارند؛ کارشناس جذب یا منابع انسانی هستند و این کار را کنار کار اصلی‌شان انجام می‌دهند.

• ویدیوی آنلاین یک آکادمی منابع انسانی: ۱۲۵ دقیقه در شش بخش، ۸۹۵ هزار تومان، با یک جلسه ۴۵ دقیقه‌ای پرسش و پاسخ با مدرس. گواهی الکترونیکی بعد از آزمون پایانی و با نمره دست کم ۶۰ از ۱۰۰ صادر می‌شود.
• دوره یک مدرسه کسب‌وکار در تهران: ۶ ساعت در یک روز، ۳۰ آبان ۱۴۰۵، حضوری یا آنلاین، با شهریه ۲٫۴ تا ۳ میلیون تومان.
• دوره یک مرکز آموزش صنعتی: ۸ ساعت؛ شهریه روی صفحه دوره اعلام نشده بود.
• دوره یک گروه مشاوره مدیریت: ۱۲ ساعت در ۳ جلسه ۴ ساعته، حضوری، با ۲ ساعت مشاوره بعد از دوره برای اجرا در سازمان خودتان.
• دوره حضوری یک مرکز آموزشی وابسته به دانشگاه: ۱۶ ساعت، پنجشنبه‌ها؛ گواهی فقط بعد از قبولی در آزمون و پروژه داده می‌شود و تاریخ دوره بعدی هنوز اعلام نشده بود.
• دوره یک مدرسه طراحی و ارتباطات: ۸ جلسه ۲ ساعته یعنی ۱۶ ساعت، چهارشنبه‌ها، با شروع ۶ آبان ۱۴۰۵ و شهریه ۱۶ میلیون تومان.

یک سایت کاریابی هم ۸ درس کوتاه، روی هم ۶۷ دقیقه، بدون هزینه روی سایت خود گذاشته است. یک دوره ترجمه‌شده خارجی هم با ۲ ساعت ویدیو روی یک سایت آموزش آنلاین هست که بیشتر به «بازاریابی استخدام» می‌پردازد.

سرفصل مشترک این دوره‌ها

تقریبا همه این دوره‌ها همین چند موضوع را درس می‌دهند: تعریف برند کارفرمایی و تفاوتش با برند شرکت، نوشتن ارزش پیشنهادی کارفرما، مدل‌های طراحی تجربه کارکنان و نقشه سفر کارکنان، شاخص‌های سنجش نتیجه، کانال‌های بیرونی مثل شبکه‌های اجتماعی و نمایشگاه کار، و بررسی نمونه‌های داخلی و خارجی. دوره‌های بلندتر یک کارگاه دارند که در آن EVP یک سازمان واقعی یا فرضی را می‌نویسید؛ همین کارگاه است که ارزش ۱۶ ساعت را از ۶ ساعت جدا می‌کند.

پیش از پرداخت شهریه، این‌ها را بپرسید

• آیا در دوره یک EVP یا نقشه سفر کارکنان را خودتان می‌نویسید و مدرس آن را نقد می‌کند؟
• مدرس خودش برند کارفرمایی یک شرکت را اجرا کرده یا فقط آن را درس می‌دهد؟
• نمونه‌های دوره از شرکت‌های ایرانی است یا فقط از شرکت‌های بزرگ خارجی که بودجه و شرایطشان شبیه بازار ایران نیست؟
• سنجش نتیجه با عدد درس داده می‌شود یا فقط ایده کمپین؟
• گواهی با آزمون و پروژه داده می‌شود یا با حضور؟

گزارش‌های حقوق ۱۴۰۵ برای برند کارفرمایی گروه جدا ندارند و این شغل را جزو گروه منابع انسانی حساب می‌کنند. پس عددهای جدول، حقوق کارشناسان منابع انسانی تهران است، نه خود این عنوان. چون این کار همان کار واحد منابع انسانی است، این نزدیک‌ترین عدد درست است.

• دریافتی واقعی پایان ۱۴۰۴: میانه کارشناس منابع انسانی در تهران ۲۷ میلیون تومان خالص در ماه است و نیمه میانی بین ۲۱ تا ۳۴ میلیون. برای کارشناس ارشد میانه ۴۰ میلیون و نیمه میانی ۳۲ تا ۴۷ میلیون است.
• درخواستی برای ۱۴۰۵: همین آدم‌ها برای ۱۴۰۵ میانه ۳۸ میلیون (۳۰ تا ۴۷) در سطح کارشناس و ۵۵ میلیون (۴۵ تا ۶۷) در سطح کارشناس ارشد خواسته‌اند. این عدد خواسته است، نه حقوقی که گرفته‌اند.
• پیشنهاد آگهی‌ها، ۱۳ آبان ۱۴۰۵: از ۴۱۳ آگهی منابع انسانی که متن کاملشان خوانده شد، ۱۵۳ آگهی عدد حقوق داشتند و میانه کف و سقفشان ۳۵ تا ۴۵ میلیون تومان بود. تنها آگهی برند کارفرمایی که عدد داشت ۴۰ تا ۴۵ میلیون برای کارشناس ارشد پیشنهاد داده بود.

چند چیز این عدد را بالا می‌برد: سابقه اجرای یک برنامه کامل با نتیجه عددی، انگلیسی خوب، کار در شرکت‌های اینترنتی و مالی که برای جذب نیروی متخصص رقابت می‌کنند، و رسیدن به مسئولیت کل تجربه کارکنان. در شرکت‌های کوچک این کار معمولا جزو وظایف کارشناس منابع انسانی عمومی است و حقوق جدایی ندارد.

آگهی‌های آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهند کمتر شرکتی کسی را بدون سابقه برای این عنوان استخدام می‌کند. بیشتر کسانی که به این کار می‌رسند، از یکی از این سه در وارد شده‌اند:

از جذب و استخدام

کوتاه‌ترین راه همین است. ۱۵ آگهی جذب و استخدام این ماه برند کارفرمایی را جزو کار خواسته بودند. کارشناس جذب هر روز می‌بیند چرا کارجو پیشنهاد را رد می‌کند و کدام کانال آدم بهتری می‌آورد؛ اگر این داده را جمع کند و پیشنهاد بدهد، خودش اولین پروژه برند کارفرمایی شرکت را ساخته است.

از روابط عمومی، محتوا یا بازاریابی

کسی که روایت ساختن، نوشتن و برگزاری رویداد را بلد است، نیمی از این کار را بلد است. نیمه دیگر منابع انسانی است: قانون کار، چرخه استخدام، ارزیابی عملکرد و زبانی که مدیران منابع انسانی با آن حرف می‌زنند. بدون این نیمه، کار به تولید پست برای لینکدین محدود می‌ماند.

از رشته مدیریت یا روانشناسی

تازه‌فارغ‌التحصیل این رشته‌ها معمولا از کارآموزی یا کارشناس منابع انسانی عمومی شروع می‌کند. اگر در همان سال اول، نظرسنجی رضایت کارکنان یا برنامه ورود کارمند تازه را داوطلبانه به دست بگیرد، بعد از یکی دو سال می‌تواند برای عنوان برند کارفرمایی درخواست بدهد؛ آگهی‌ها هم بیشتر دو تا سه سال سابقه خواسته بودند.

کارجوها واقعا به چه چیزی نگاه می‌کنند؟

در یک نظرسنجی برند کارفرمایی که یک سایت کاریابی در ۱۴۰۴ منتشر کرد، حدود ۷٬۶۰۰ پاسخ معتبر بررسی شد و چهار اولویت اول کارجویان، به ترتیب، حقوق دریافتی، امنیت شغلی، مزایای جانبی و فرصت ارتقا بود. ساعت کاری منعطف، فرصت یادگیری و تعادل کار و زندگی بعد از آن‌ها آمده بودند. این عددها یادآوری خوبی است: کارشناس برند کارفرمایی کارش را با شنیدن همین اولویت‌ها و رساندنشان به مدیران شروع می‌کند، نه با طراحی پوستر.