حقوق مدارک پزشکی: کار کارشناس، استخدام در بیمارستان و بیمه و مسیر رشد

برای هر سطح، صفحه‌های دوره راه تا کار جزئیات بیشتری دارند: دوره مدارک پزشکی برای سطح اول، دوره کدگذاری ICD برای سطح دوم و دوره ممیزی کدگذاری برای سطح سوم. آموزشگاه‌هایی که این دوره‌ها را دارند، بعد از بررسی کنار همین مسیر نمایش داده می‌شوند.

کارشناس مدارک پزشکی با بیمار کمتر سروکار دارد و با پرونده او بیشتر. وقتی بیمار مرخص می‌شود، پرونده‌اش تازه به این واحد می‌رسد: برگه پذیرش، شرح حال، دستورهای پزشک، گزارش عمل، جواب آزمایش‌ها و خلاصه ترخیص. از این لحظه چند کار پشت سر هم انجام می‌شود و هر کدام در بیمارستان‌های بزرگ مسئول جدا دارد.

کامل کردن و مرتب کردن پرونده

اول برگه‌ها به ترتیب استاندارد چیده می‌شوند، برگه‌های اضافه کنار می‌روند و نقص‌ها پیدا می‌شوند: امضای پزشک، تشخیص نهایی یا گزارش عملی که جا افتاده است. پرونده ناقص به بخش برمی‌گردد تا کامل شود، چون بعدا هم بیمه و هم مراجع قانونی آن را می‌خواهند.

کدگذاری تشخیص و اقدام

کدگذار پرونده را می‌خواند، به‌خصوص برگه پذیرش، خلاصه پرونده، شرح حال و گزارش جراحی، و برای هر تشخیص، هر عمل جراحی و علت خارجی آسیب کد طبقه‌بندی بین‌المللی بیماری‌ها را پیدا می‌کند. در شرح وظایف منتشرشده یک بیمارستان آموزشی ارومیه آمده که کدگذار باید کد پیداشده در فهرست الفبایی را با فهرست شماره‌ای کتاب کد چک کند و اگر در پرونده اشکالی دید، کتبی به مسئولش خبر بدهد. همین کدها پایه آمار بیماری‌ها و بخشی از حساب بیمه‌اند.

آمار ماهانه بیمارستان

مسئول آمار همان واحد، عملکرد بخش‌های بستری، درمانگاه و پاراکلینیک را هر ماه جمع می‌کند و شاخص‌هایی مثل درصد اشغال تخت، تخت روز و میانگین اقامت بیمار را درمی‌آورد. این گزارش به ریاست بیمارستان و معاونت درمان دانشگاه می‌رود و جدول و نمودارش را هم خود او می‌کشد.

بایگانی، محرمانگی و پاسخ به نامه‌ها

پرونده بسته‌شده شماره می‌گیرد و بایگانی می‌شود. هر کسی که کپی پرونده بخواهد، باید درخواست کتبی بدهد و صلاحیتش بررسی شود. پاسخ به نامه‌های دادگاه، پزشکی قانونی و بیمه‌ها درباره یک بیمار هم از همین واحد بیرون می‌رود؛ برای همین دقت و رازداری در این شغل از سرعت مهم‌تر است.

در مرکزهای جراحی محدود و کلینیک‌های خصوصی، معمولا همه این کارها با پذیرش و ترخیص روی میز یک نفر است. یکی از آگهی‌های آبان ۱۴۰۵ از یک مرکز جراحی در نجف‌آباد دقیقا همین را خواسته بود: پذیرش بیمار، تشکیل و بایگانی پرونده طبق استاندارد وزارت بهداشت، گرفتن تاییدیه از سامانه بیمه‌ها و حساب سهم بیمه و فرانشیز هنگام ترخیص.

گزارش‌های معتبر حقوق ۱۴۰۵ برای کارشناس مدارک پزشکی ردیف جدا ندارند. نزدیک‌ترین گروهی که همین نوع کار را می‌کند، یعنی کار پشت میز با پرونده، سند و سامانه، گروه «کارمند اداری و مسئول دفتر» در سطح بدون ارشدیت است. پس آنچه در ادامه می‌آید برآورد است و حقوق اندازه‌گیری‌شده خود کارشناسان مدارک پزشکی نیست.

کارمندان اداری تهرانی این گزارش در پایان ۱۴۰۴ ماهی ۲۲ میلیون تومان خالص به دست می‌آوردند؛ این میانه است و نیمی از آن‌ها چیزی بین ۱۸ و ۲۹ میلیون داشتند. وقتی از همین افراد پرسیده شد برای ۱۴۰۵ چه حقوقی می‌خواهند، میانه جواب ۳۱ میلیون بود و نیمی ۲۴ تا ۳۹ میلیون گفتند؛ این فقط انتظار است و کسی آن را پرداخت نکرده. بیرون از تهران، در شهرهای بزرگ، میانه دریافتی ۱۹ میلیون بود.

عدد گروه کادر درمان، که صفحه رشته برای کل گروه آورده، تقریبا همین است: میانه ۲۳ میلیون. یعنی کارشناس مدارک پزشکی در بیمارستان، چه با کارمندان اداری مقایسه شود و چه با تکنسین‌های درمان، دور و بر همین رقم است.

آگهی‌های آبان ۱۴۰۵ چه عددی نوشته بودند؟

از ۳۲ آگهی کار با پرونده و اسناد درمان، ۱۸ آگهی عدد حقوق داشتند و میانه بازه آن‌ها ۲۵ تا ۳۵ میلیون تومان بود. ۴ آگهی بیمارستان و مرکز جراحی که عدد داشتند، میانه ۲۳٫۵ تا ۳۰ میلیون پیشنهاد داده بودند و ۱۳ آگهی ارزیابی خسارت درمان میانه ۲۵ تا ۴۰ میلیون. پس کار با اسناد درمان در شرکت‌های بیمه و ارزیابی خسارت، کمی بیشتر از واحد مدارک پزشکی بیمارستان پیشنهاد داشت.

چه چیزی حقوق را بالا و پایین می‌برد؟

• نوع استخدام: در بیمارستان دولتی، دوره طرح، قرارداد کار معین و استخدام رسمی هر کدام قاعده پرداخت خودشان را دارند. جدول رسمی و به‌روز آن‌ها را پیدا نکردیم و عددی برایشان نمی‌آوریم.
• کارانه و اضافه‌کاری: یک مرکز درمان ناباروری در تهران در آگهی‌اش کنار ۲۰ تا ۳۰ میلیون حقوق، کارانه و اضافه‌کاری هم نوشته بود.
• کدگذاری و بیمه: کسی که کدگذاری را خوب بلد است و تعرفه‌ها و کسورات بیمه را می‌شناسد، هم در بیمارستان و هم در شرکت ارزیابی خسارت انتخاب‌های بیشتری دارد.
• شهر: ۱۶ آگهی از ۳۲ آگهی در تهران بود و بیشتر عددهای بالا هم از همین شهر.

بقیه آگهی‌ها فقط کلمه‌ای مشترک داشتند: کنترل مدارک پروژه در شرکت‌های مهندسی، کدگذاری نرم‌افزار، نماینده علمی دارو یا مدرس زبان. عنوان دقیق «کارشناس مدارک پزشکی» یا «کارشناس فناوری اطلاعات سلامت» فقط در ۴ آگهی بود.

این ۳۲ آگهی چه می‌خواستند؟

• شهر: ۱۶ آگهی در تهران، ۳ در اصفهان، ۲ در شیراز و بقیه در شهرهایی مثل بجنورد، زنجان، بیرجند و بندرعباس.
• جنسیت: ۲۴ آگهی شرط جنسیت نداشتند، ۵ آگهی فقط خانم، ۲ آگهی ترجیحا خانم و یک آگهی فقط آقا خواسته بود.
• سن و سربازی: ۷ آگهی سقف سنی ۳۵ سال داشتند و ۱۰ آگهی کارت پایان خدمت یا معافیت آقایان را خواسته بودند.
• نوع همکاری: ۲۴ آگهی تمام‌وقت، ۴ آگهی پاره‌وقت، ۲ آگهی هر دو و ۲ آگهی قراردادی یا پروژه‌ای بود.
• مزایا: ۱۹ آگهی بیمه تکمیلی و ۱۴ آگهی پاداش نوشته بودند؛ ۷ آگهی بیمه‌ای هم پورسانت داشتند.

در سایت آگهی محلی هم همان روز در تهران برای «مدارک پزشکی» و «ارزیاب خسارت درمان» هیچ آگهی شغلی پیدا نشد. یعنی این کار بیشتر از راه سایت‌های کاریابی، فراخوان دانشگاه‌های علوم پزشکی و معرفی هم‌کلاسی‌ها و استادهای کارآموزی پیدا می‌شود.

بیشترین آگهی‌ها برای کسی که پرونده پزشکی را می‌فهمد، در شرکت‌های بیمه درمان تکمیلی و شرکت‌های ارزیابی خسارت بود. این شرکت‌ها هزینه بستری، دارو، آزمایش و دندانپزشکی بیمه‌شده‌ها را پیش از پرداخت بررسی می‌کنند. کار ارزیاب این است که بفهمد آنچه در صورت‌حساب آمده، با پرونده و با بیمه‌نامه جور است یا نه.

کار روزانه ارزیاب اسناد درمان

• کنترل مدارک پزشکی و مالی پرونده خسارت و پیدا کردن نقص مستندات، مثل نبودن گزارش عمل یا جواب آزمایش.
• تطبیق هزینه‌ها با تعهدات بیمه‌نامه، سقف‌ها و فرانشیز.
• محاسبه کسورات، یعنی بخشی از صورت‌حساب که بیمه نمی‌پردازد، و توضیح دلیل آن.
• ثبت پرونده خسارت در نرم‌افزار شرکت و پاسخ به بیمه‌شده یا مرکز درمانی.

پایه این حساب‌ها تعرفه رسمی خدمات درمانی است. تعرفه خدمات تشخیصی و درمانی بخش دولتی برای ۱۴۰۵ در جلسه ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ هیئت وزیران تصویب و ۲۷ اسفند ابلاغ شد؛ کسی که کدها و ارزش نسبی خدمات را بشناسد، ایراد صورت‌حساب را زودتر پیدا می‌کند.

بیمه‌ها چه رشته‌ای می‌خواهند؟

هیچ‌کدام از ۲۳ آگهی بیمه‌ای رشته مدارک پزشکی یا فناوری اطلاعات سلامت را به نام نیاورده بودند. ۴ آگهی رشته‌های گروه پیراپزشکی و سلامت را خواسته بودند؛ دو آگهی از یک شرکت ارزیابی، برای ارزیاب بیمارستانی «علوم پزشکی، مدیریت خدمات بهداشتی یا پرستاری» نوشته بودند و دو آگهی دیگر پرستاری، مامایی و بیمه را در اولویت گذاشته بودند. بیشتر آگهی‌ها هم اصلا رشته‌ای ننوشته بودند و سابقه کار در ارزیابی خسارت یا کار با پرونده بیمه را مهم‌تر دانسته بودند.

پس دانش‌آموخته مدارک پزشکی برای ورود به بیمه باید نشان بدهد چیزی را بلد است که رقیبش، مثلا یک پرستار، کمتر کار کرده: کدگذاری، خواندن سریع پرونده، تعرفه‌ها و کسورات. کارآموزی در واحد اسناد بیمه یک بیمارستان یا کار پاره‌وقت در جمع‌آوری و ثبت نسخه‌های درمان، که در دو آگهی پاره‌وقت آبان بود، معمولا اولین سابقه را می‌سازد.

کسی که دنبال روش بارگذاری مدارک پزشکی خودش در سامانه بیمه است، جوابش را در سایت شرکت بیمه‌اش پیدا می‌کند؛ موضوع این بخش کار کارشناسی است که همان مدارک را بررسی می‌کند.

بیمارستان‌های دولتی و آموزشی زیر نظر دانشگاه‌های علوم پزشکی‌اند و نیرو را معمولا از سه راه می‌گیرند: طرح نیروی انسانی، فراخوان قراردادی و آزمون استخدامی. هیچ‌کدام از این راه‌ها از سایت‌های آگهی معمولی پیدا نمی‌شود؛ باید سایت دانشگاه علوم پزشکی شهرتان را دنبال کنید.

یک نمونه فراخوان در ۱۴۰۵

دانشگاه علوم پزشکی تهران از ۲۰ تا ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ برای بیمارستان شهدای اسلامشهر و انستیتو کانسر نیروی قراردادی با قرارداد کار معین جذب کرد. در رشته شغلی مدارک پزشکی ۳ نفر می‌خواست و کارشناسی مدارک پزشکی، فناوری اطلاعات سلامت یا کتابداری در شاخه پزشکی را می‌پذیرفت. گزینش فقط با مصاحبه تخصصی بود و محل خدمت را خود دانشگاه تعیین می‌کرد. این فراخوان‌ها کوتاه‌اند؛ مهلت این یکی ۹ روز بود.

طرح نیروی انسانی

طبق فهرست ۱۴۰۳ وزارت بهداشت، فناوری اطلاعات سلامت جزو رشته‌های اجباری طرح است و دانش‌آموخته کارشناسی باید ۲۴ ماه در مناطق مورد نیاز خدمت کند. برای کارشناس مدارک پزشکی، طرح اولین سابقه کار واقعی در یک واحد مدارک پزشکی است؛ فهرست رشته‌ها هر سال دوباره اعلام می‌شود. جزئیات طرح، سهمیه بومی و تعهد خدمت در صفحه رشته فناوری اطلاعات سلامت آمده است.

آزمون استخدامی

استخدام رسمی یا پیمانی در وزارت بهداشت از راه آزمون استخدامی است که دفترچه‌اش رشته‌ها و سهمیه‌ها را می‌گوید. تا آبان ۱۴۰۵ دفترچه آزمون این سال را ندیدیم؛ پیش از خرید هر بسته سوال، صبر کنید تا دفترچه رسمی منتشر شود و ببینید رشته شما در شهرتان ظرفیت دارد یا نه.