دوره استایلیست: شهریه و ساعت دوره‌ها، مدرک و استخدام استایلیست

هر سطح چند ماه تمرین می‌خواهد، نه فقط ساعت کلاس. سطح اول را با دوره‌های ۲۰ تا ۳۲ ساعته جدول بالا می‌شود گذراند. سطح دوم بیشتر سر کار ساخته می‌شود: در فروشگاه، کنار عکاس و با مشتری واقعی. سطح سوم همان جایی است که آگهی مدرس مد و استایل نشان داد: کسی که پارچه و برندها را عمیق می‌شناسد و می‌تواند این دانش را به یک تیم یاد بدهد.

سرفصل دوره‌های جدول بالا را کنار هم خواندیم. اسم‌ها فرق دارند، ولی هسته آموزش استایلیست در همه یکی است و پنج موضوع را پوشش می‌دهد:

• رنگ: رنگ‌های سرد و گرم، فصل رنگ هر آدم، انتخاب رنگ مناسب پوست و ترکیب چند رنگ در یک ظاهر. یکی از دوره‌ها انتخاب رنگ مناسب هر سن، از کودک تا میانسال، را هم درس می‌دهد.
• فرم بدن و صورت: شناختن انواع اندام زنان و مردان، نقطه قوت و ضعف هر فرم و اینکه یقه، آستین، خط و طول لباس چطور فرم را بلندتر، باریک‌تر یا متعادل‌تر نشان می‌دهد.
• پارچه: اینکه هر جنس پارچه روی بدن چطور می‌افتد، کدام پارچه برای کدام فصل و محیط است و چرا یک مدل با دو پارچه دو حس متفاوت می‌دهد.
• سبک و شخصیت: پنج «شخصیت مد» رایج، مثل کلاسیک یا رمانتیک، و راه پیدا کردن سبک یک مشتری از روی کار، سن و سلیقه او. دستور پوشش جلسه کاری و مراسم هم در همین بخش است.
• کمد کپسولی و ترند: ساختن یک کمد کوچک که تکه‌هایش با هم جور شوند، و خواندن ترندها بدون اینکه هر فصل همه چیز عوض شود.

فرق اصلی دوره‌ها در دو چیز است. اول تمرین عملی: دوره‌ای که در پایان چند پروژه واقعی می‌خواهد، مثل استایل برای عکس پروفایل کاری یا یک مراسم، از دوره‌ای که فقط ویدیو است جلوتر است. دوم پیش‌نیاز: دوره ۳۰ ساعته یک مجتمع بزرگ در صفحه‌اش پیش‌نیاز «طراحی لباس مقدماتی» را نوشته، در حالی که چند خط پایین‌تر گفته از صفر هم می‌شود شروع کرد. پیش از ثبت‌نام همین را تلفنی بپرس، چون پیش‌نیاز ۱۹٫۴ میلیون تومان است و بیش از دو برابر خود دوره ۸٫۶ میلیونی خرج دارد.

اگر بودجه کم است، ترتیب منطقی این است: اول یک دوره کوتاه رنگ، مثل دوره ۱۸ ساعته ۲٫۴ میلیونی، یا یک دوره آنلاین ۴٫۲ میلیونی ۱۳ هفته‌ای؛ بعد چند ماه تمرین روی آدم‌های دور و بر؛ و اگر کار جدی شد، دوره حضوری ۳۰ ساعته یا دوره حدود ۳۲ ساعته‌ای که استایلینگ را با طراحی و دوخت جمع کرده و با تخفیف ۱۲٫۸ میلیون تومان است. ویدیوی ۳ میلیونی استایلینگ برای آشنایی خوب است، ولی کسی تمرینت را نمی‌بیند و غلط‌هایت را نمی‌گیرد.

در فهرست شهریه آموزشگاه‌های آزاد فنی و حرفه‌ای استان تهران برای ۱۴۰۵ هیچ استانداردی با نام استایلیست، استایلینگ یا مشاور مد نیست. پس مدرک دولتی فنی و حرفه‌ای با این عنوان فعلا وجود ندارد و نزدیک‌ترین استانداردها طراحی لباس هستند. گواهی دوره‌های استایلینگ را خود آموزشگاه یا مجتمع می‌دهد؛ بعضی می‌گویند گواهی‌شان ترجمه‌پذیر است و شناسه استعلام دارد.

آگهی‌ها هم سراغ مدرک نمی‌روند. از ۷ آگهی استایلیست لباس، فقط یکی گذراندن دوره استایلیست، ویژوال، چیدمان یا طراحی لباس را «امتیاز ویژه» دانسته بود و یکی رشته طراحی پارچه و لباس در کارشناسی خواسته بود. در عوض دو آگهی واحد عکاسی صریحا نمونه‌کار یا شناخت مودبورد خواسته بودند و سه آگهی از هفت آگهی «کمک هزینه دوره آموزشی» را جزو مزایا نوشته بودند؛ یعنی کارفرما حاضر است بعد از استخدام خرج یادگیری را هم بدهد.

نتیجه برای کسی که می‌خواهد دوره بخرد روشن است: گواهی را برای رزومه و اعتماد مشتری اول بگیر، ولی پول و وقت اصلی را برای دوره‌ای بگذار که تمرین و پروژه دارد. در مصاحبه، پوشه عکس قبل و بعد و چند مودبورد بیشتر از یک برگه گواهی دیده می‌شود.

استایلیست کسی است که ظاهر نهایی یک آدم، یک عکس یا یک ویترین را با لباس، کفش و اکسسوری می‌سازد. او لباس طراحی نمی‌کند و نمی‌دوزد؛ از میان لباس‌هایی که هست انتخاب می‌کند، ست می‌کند و جزئیات را درست می‌کند. ویکی‌پدیای فارسی همین کار را زیر عنوان «مشاور مد» آورده است.

کلمه استایلیست در بازار کار ایران اما معنای دیگری هم دارد و همین برای تازه‌کار گیج‌کننده است. در یک سایت آگهی محلی تهران، در آبان ۱۴۰۵، ۲۱ آگهی شغلی با کلمه استایلیست آمد: ۱۰ آگهی برای سالن آرایش بود، مثل کوپ‌کار، شینیون‌کار و «هیر استایلیست»، و بقیه ناخن‌کار و فیشیالیست و کارهای دیگر. هیچ‌کدام استایلیست لباس نبود. در سایت بزرگ کاریابی هم از ۱۰ آگهی که با کلمه استایلیست آمد، ۲ آگهی کار مو بود.

چند اسم که با استایلیست مد اشتباه می‌شود

• هیر استایلیست: آرایشگر مو؛ دوره‌اش آرایش و پیرایش است و مسیر دیگری دارد.
• پت استایلیست: آرایشگر حیوان خانگی؛ در جستجوها کنار آموزش استایلیست دیده می‌شود ولی ربطی به لباس ندارد.
• طراح لباس: لباس تازه طراحی می‌کند و الگو می‌خواهد؛ استایلیست با لباس آماده کار می‌کند.
• ویژوال مرچندایزر: ویترین و قفسه فروشگاه را می‌چیند؛ آدم مشتری او نیست، کالا مشتری اوست.

پس وقتی دنبال کلاس یا آگهی هستی، عبارت «استایلیست لباس» یا «استایلینگ مد» را بنویس تا دوره و آگهی آرایش مو جلویت نیاید.

در ۷ آبان ۱۴۰۵ آگهی‌های فعال یک سایت بزرگ کاریابی را با چهار عبارت استایلیست، استایل، مشاور مد و پرسنال شاپر جستجو کردیم. ۲۲۶ آگهی آمد و همه را خواندیم. فقط ۷ آگهی واقعا استایلیست لباس می‌خواستند: ۵ آگهی استایلیست فروشگاه و ۲ آگهی استایلیست واحد عکاسی برندهای پوشاک. یک آگهی هم مدرس مد و استایل برای آموزش تیم فروش یک برند پوشاک بود که بالاترین پیشنهاد را داشت.

نکته مهم‌تر در آگهی‌های فروشنده بود. از ۵۹ آگهی فروشنده و کارشناس فروش پوشاک که در همین جستجو آمد، ۴۰ آگهی کلمه استایل را در متن داشتند. بعضی فقط علاقه به مد و استایل خواسته بودند و بعضی صریحا نوشته بودند فروشنده باید «استایلینگ پیشنهادی» به مشتری بدهد یا ست لباس را کامل کند. یعنی فروشندگی پوشاک در عمل اولین در ورود به کار استایلیست است و دوره استایلیست آنجا هم به کار می‌آید.

شرط‌های آگهی‌های استایلیست

• جنسیت: ۴ آگهی از ۷ آگهی شرط جنسیت نداشتند؛ یکی فقط خانم، یکی ترجیحا خانم و یکی ترجیحا آقا خواسته بود.
• سن: سقف سن در آگهی‌هایی که سن نوشته بودند ۳۰ تا ۴۳ سال بود؛ آگهی‌های واحد عکاسی جوان‌تر، تا ۳۰ و ۳۵ سال، می‌خواستند.
• سابقه: فقط یک آگهی حداقل ۲ سال سابقه نوشته بود و یک آگهی صریحا افراد مبتدی را هم پذیرفته بود.
• شهر: ۳ آگهی در استان تهران، ۲ آگهی در اصفهان، یکی در قم و یکی در سنندج بود.
• خدمت سربازی: ۲ آگهی پایان خدمت را برای آقایان شرط کرده بودند.
• مهارت‌ها: شناخت رنگ و فرم اندام، ترندهای روز، ترکیب لباس و کفش و اکسسوری، مودبورد و دقت در جزئیات بیشترین تکرار را داشتند.

گزارش‌های معتبر حقوق برای استایلیست گروه جدا ندارند، پس دو گروه نزدیک را جدا جدا آوردیم. استایلیست فروشگاه در عمل فروشنده‌ای است که ست می‌کند؛ گروه فروشنده‌های تهران، با بیش از هزار شرکت‌کننده در کل کشور، میانه دریافتی خالص ۲۵ میلیون تومان در پایان ۱۴۰۴ داشت و نیمی از آن‌ها بین ۱۹ تا ۳۸ میلیون می‌گرفتند. استایلیست واحد عکاسی به طراحان لباس نزدیک‌تر است؛ گروه طراحان لباس و جواهر تهران میانه دریافتی ۲۶ میلیون و نیمه میانی ۲۳ تا ۳۵ میلیون داشت، ولی نمونه این گروه کوچک بود و عددش تخمینی است.

آگهی‌ها کمی بالاتر از این دریافتی‌ها پیشنهاد داده‌اند. ۴ آگهی از ۷ آگهی استایلیست عدد حقوق داشتند: میانه کف پیشنهاد ۳۰ و میانه سقف ۳۷٫۵ میلیون تومان، از کمترین کف ۱۸ میلیون در یک فروشگاه اصفهان تا سقف ۵۵ میلیون در یک فروشگاه برند کودک در تهران. ۴۳ آگهی فروشنده پوشاک که عدد داشتند میانه ۲۵ تا ۳۵ میلیون پیشنهاد داده بودند. چهار آگهی از هفت آگهی استایلیست و چند آگهی فروشنده پورسانت فروش هم داشتند، پس درآمد واقعی به فروش ماه بستگی دارد.

چه چیزی درآمد را بالا می‌برد؟ اول کار در واحد عکاسی یا برند بزرگ به جای فروشگاه کوچک؛ دوم نمونه‌کار عکاسی که نشان دهد کالکشن کامل را استایل کرده‌ای؛ سوم مشتری شخصی ثابت. برای جلسه مشاوره استایلیست آزاد نرخ تاریخ‌دار ۱۴۰۵ پیدا نکردیم و عدد قدیمی را نمی‌آوریم؛ این نرخ را هر استایلیست خودش با نمونه‌کار و شهرش تعیین می‌کند. بالاترین پیشنهاد این بررسی، ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان، برای مدرس مد و استایلی بود که باید انگلیسی خوب و شناخت عمیق پارچه داشته باشد.